Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Quyền và Trách nhiệm của Đoàn viên Công đoàn
“Chào luật sư, tôi là công nhân tại một nhà máy ở KCN VSIP 2, Bình Dương. Tôi nghe nói có thể tham gia công đoàn để bảo vệ quyền lợi nhưng tôi không rõ quy trình thế nào, liệu chủ nhà máy có cấm cản được không, và khi đã là thành viên công đoàn thì mình có những quyền lợi hay trách nhiệm gì. Rất mong được luật sư tư vấn.”
Quy định pháp luật về hoạt động điện ảnh và phim
“Chào luật sư, tôi là đạo diễn phim độc lập ở Hà Nội. Sắp tới tôi có dự án làm một bộ phim hoạt hình ngắn dành cho trẻ em. Tôi đang băn khoăn không biết pháp luật Việt Nam có những quy định gì đặc biệt liên quan đến việc sản xuất và chiếu phim cho đối tượng này không? Mong luật sư tư vấn giúp.”
Người làm công tác xã hội trong tư pháp người chưa thành niên
“Chào luật sư, con trai tôi năm nay 15 tuổi, vừa bị bắt quả tang trộm cắp vặt ở siêu thị trên địa bàn quận Gò Vấp. Khi làm việc với cơ quan công an, họ có nhắc đến việc sẽ có người làm công tác xã hội hỗ trợ cho cháu trong quá trình giải quyết vụ việc. Tôi không rõ những người này là ai và họ sẽ giúp đỡ con tôi như thế nào. Con tôi có được đảm bảo lợi ích tốt nhất không, và vai trò của người này có quan trọng không ạ?”
Hoạt động Phổ biến phim theo quy định pháp luật Việt Nam
“Chào luật sư, tôi là chủ một rạp chiếu phim nhỏ ở Quận 1, TP.HCM. Sắp tới, tôi muốn chiếu một bộ phim độc lập của một đạo diễn trẻ. Tôi không rõ mình cần làm những thủ tục gì, có cần xin phép hay thông báo cho cơ quan nào không? Đặc biệt là về việc đảm bảo các yếu tố an toàn, phòng cháy chữa cháy khi tổ chức chiếu phim.”
Quyết định hành chính mang tính nội bộ của cơ quan, tổ chức
“Tôi là chị Hạnh, đang làm công chức tại Ủy ban nhân dân Quận 1, TP. Hồ Chí Minh. Gần đây tôi bị cấp trên ra quyết định điều chuyển công tác nội bộ sang một phòng ban khác mà không có giải thích rõ ràng. Tôi thấy quyết định này rất vô lý và ảnh hưởng đến công việc, thu nhập của tôi. Khi tôi hỏi luật sư thì được bảo đây là 'quyết định hành chính mang tính nội bộ' nên không thể khởi kiện ra Tòa án. Vậy tôi có đúng là không có quyền khởi kiện không và tôi phải làm gì bây giờ?”
Quy định pháp luật về Đê điều và quản lý công trình
“Chào luật sư, tôi là chủ một nhà hàng nhỏ ở khu vực ven sông thuộc Quận Bình Thạnh. Gần đây, chính quyền địa phương có yêu cầu chúng tôi không được xây dựng hay cơi nới bất cứ công trình nào sát với bờ sông vì khu vực đó có liên quan đến hành lang bảo vệ đê điều. Tôi không rõ khái niệm đê điều bao gồm những gì và liệu nhà hàng của tôi có vi phạm gì không. Tôi cũng đang định xây một cái cầu nhỏ để khách tiện xuống thuyền. Mong luật sư tư vấn giúp về các quy định liên quan đến việc này.”
Hoạt động Môi giới Bất động sản
“Chào luật sư, em mới ra trường và có đam mê với nghề môi giới bất động sản. Em đang tính mở một văn phòng nhỏ ở quận Tân Bình, TP.HCM để làm dịch vụ trung gian mua bán, cho thuê nhà đất. Em băn khoăn không biết pháp luật hiện hành quy định thế nào về hoạt động môi giới này, mình được phép làm những gì và cần tuân thủ nguyên tắc nào để không vi phạm ạ?”
Hoãn hoặc miễn chấp hành quyết định đưa vào trường giáo dưỡng do ốm nặng
“Chào luật sư, tôi có thằng con trai năm nay 16 tuổi. Nó lỡ dại gây chuyện nên bị quyết định đưa vào trường giáo dưỡng. Nhưng khổ nỗi, nó mới bị sốt xuất huyết nặng, phải nằm viện cả tuần nay ở Bệnh viện Đống Đa. Sức khỏe nó còn yếu lắm, tôi lo không biết trường hợp của con tôi có được hoãn chấp hành quyết định không? Hay là có cách nào xin miễn luôn không ạ? Tôi ở Hà Nội.”
Người huấn luyện an toàn, vệ sinh lao động cơ hữu
“Chào luật sư, tôi có một công ty sản xuất nhỏ ở Hà Nội. Hiện tại công ty tôi đang muốn mở rộng quy mô nên cần thuê thêm người huấn luyện an toàn, vệ sinh lao động. Tôi thấy trong các quy định có nhắc đến 'người huấn luyện cơ hữu' nhưng không rõ chính xác họ là ai và công ty tôi có bắt buộc phải có loại hình huấn luyện viên này không? Tôi đang phân vân không biết nên ký hợp đồng như thế nào cho đúng.”
Giải quyết tranh chấp lao động
“Tôi là công nhân ở Bình Dương. Gần đây, công ty tôi không chịu trả tiền làm thêm giờ theo đúng thỏa thuận ban đầu, dù tôi có đầy đủ bằng chứng. Tôi phải làm gì để đòi lại quyền lợi chính đáng của mình?”
Học nghề cho học sinh trường giáo dưỡng
“Chào luật sư, con trai tôi năm nay 16 tuổi, đang chấp hành biện pháp giáo dục tại Trường Giáo dưỡng số 2 ở Đồng Nai. Tôi nghe nói các cháu ở đó được học nghề để sau này ra có việc làm. Tôi lo lắng không biết con tôi có được học nghề gì không, chất lượng đào tạo ra sao và liệu sau này có dễ xin việc không? Tôi muốn tìm hiểu rõ hơn về quyền lợi này của con.”
Khái niệm và vai trò của bên nước ngoài tiếp nhận lao động
“Chào luật sư, tôi là Trần Văn Hùng, công nhân ở Đồng Nai. Tôi đang tìm hiểu đi làm việc ở Nhật Bản qua một công ty môi giới. Công ty này nói sẽ giới thiệu tôi cho 'bên nước ngoài tiếp nhận lao động'. Tôi không hiểu rõ 'bên nước ngoài tiếp nhận lao động' này là ai, có phải là công ty môi giới bên Nhật không, hay là công ty trực tiếp tôi sẽ làm việc? Tôi muốn biết để tránh bị lừa đảo.”
Chính sách duy trì mức sinh thay thế tại Việt Nam
“Chào luật sư, tôi là một giáo viên ở Quận 3, TP.HCM. Vợ chồng tôi đang tính sinh con thứ hai nhưng thấy chi phí nuôi con ở thành phố cao quá, lại nghe nói nhà nước đang khuyến khích sinh đủ 2 con để duy trì 'mức sinh thay thế' gì đó. Không biết chính sách này có hỗ trợ gì cho các gia đình như chúng tôi không, hay chỉ là kêu gọi thôi?”
Chế độ, chính sách cho Công nhân Công an
“Chào luật sư, tôi là anh Hùng, kỹ thuật viên IT ở Phòng Kỹ thuật hình sự Công an TP.HCM. Tôi làm việc ở đây đã 5 năm rồi nhưng vẫn chỉ là công nhân công an, không được phong hàm như mấy anh sĩ quan. Tôi muốn hỏi là công nhân công an có quyền lợi gì khác biệt so với sĩ quan không, và liệu tôi có cơ hội được phong hàm trong tương lai không?”
Cán bộ công đoàn chuyên trách và chính sách hỗ trợ của Nhà nước
“Chào luật sư, em là Hùng, đang làm công nhân ở một nhà máy may tại Bình Dương. Em tham gia công đoàn được vài năm rồi và cũng khá năng nổ. Gần đây, anh chủ tịch công đoàn cơ sở có gợi ý em thử sức làm cán bộ công đoàn chuyên trách vì em có tâm huyết và được anh em tin tưởng. Em cũng muốn cống hiến nhưng không rõ công việc này cụ thể là gì, có được Nhà nước hỗ trợ gì không, và liệu có cơ hội phát triển không ạ? Em năm nay 32 tuổi.”
Chỉ tiêu kinh tế - kỹ thuật trong quy hoạch
“Chào luật sư, tôi là chủ một trang trại ở xã Tân Lạc, Hòa Bình. Gần đây xã tôi đang làm quy hoạch mới, tôi thấy cán bộ xã hay nói về "chỉ tiêu kinh tế - kỹ thuật" gì đó mà tôi không hiểu lắm. Tôi đang muốn mở rộng chuồng trại chăn nuôi và xây thêm nhà kho nhưng không biết những "chỉ tiêu" này có ảnh hưởng gì đến việc của tôi không? Liệu tôi có được phép xây dựng theo ý mình không, hay phải tuân thủ cái gì?”
Phạm vi và quy định liên quan đến Công trình xây dựng
“Chào luật sư, tôi là anh Hùng, ở Quận 7, TP.HCM. Tôi đang tính xây một cái nhà kho nhỏ để chứa hàng hóa cho công việc kinh doanh online của mình trên mảnh đất trống sau nhà. Tôi nghe nói có nhiều quy định về 'công trình xây dựng' lắm, không biết cái nhà kho của tôi có bị coi là 'công trình xây dựng' theo luật không và tôi cần phải làm những thủ tục gì để tránh vi phạm?”
Xác định Nơi Làm Việc cho Cơ Sở Sản Xuất Nhỏ
“Chào luật sư, tôi có một cơ sở sản xuất đồ thủ công mỹ nghệ nhỏ ở huyện Lục Nam, tỉnh Bắc Giang. Tôi vừa có một xưởng nhỏ, vừa làm việc tại nhà. Tôi không rõ liệu cái nhà tôi đang ở có được coi là **nơi làm việc** theo quy định pháp luật không, đặc biệt là khi có đoàn kiểm tra hoặc liên quan đến quyền lợi của nhân viên? Tôi lo lắng nếu không rõ ràng sẽ gặp rắc rối.”
Tiết kiệm trong quản lý và sử dụng tài sản công
“Chào luật sư, tôi là trưởng phòng hành chính của một đơn vị sự nghiệp công lập ở TP.HCM. Sếp tôi đang yêu cầu cắt giảm chi phí hoạt động để tăng hiệu quả. Tôi đang xem xét giảm bớt các khoản chi như văn phòng phẩm, điện nước, và thậm chí là chi phí đi công tác. Tôi muốn hỏi, việc mình làm có đúng với tinh thần 'tiết kiệm' mà pháp luật quy định không, hay có những giới hạn nào tôi cần lưu ý để không vi phạm quy định về quản lý tài sản công?”
Người lao động theo Bộ luật Lao động
“Chào luật sư, em là H.T.L, đang làm nhân viên bán hàng cho một cửa hàng thời trang nhỏ ở Quận 1, TP. Hồ Chí Minh. Em làm việc từ 8h sáng đến 6h tối mỗi ngày, được trả lương cố định 7 triệu đồng/tháng. Tuy nhiên, chủ cửa hàng nói em là 'cộng tác viên' nên không ký hợp đồng lao động, cũng không đóng bảo hiểm xã hội. Em muốn hỏi, với công việc và cách thức làm việc như vậy, em có được coi là **người lao động** theo quy định của pháp luật không ạ? Em có quyền lợi gì không?”
Tiêu chuẩn kỹ năng nghề quốc gia và lộ trình phát triển nghề nghiệp
“Chào luật sư, tôi là thợ cơ khí lành nghề ở Quận 7, TP.HCM, đã làm nghề hơn 15 năm rồi nhưng chủ yếu là kinh nghiệm truyền miệng, chưa có bằng cấp chính quy nào cả. Gần đây tôi nghe nói về 'Tiêu chuẩn kỹ năng nghề quốc gia' và thấy nhiều anh em trong ngành bàn tán về việc này sẽ ảnh hưởng đến công việc và thu nhập. Tôi lo lắng không biết liệu tôi có bị ảnh hưởng không, và làm sao để được công nhận tay nghề của mình theo tiêu chuẩn mới này?”
Xử phạt vi phạm cập nhật dữ liệu người lao động xuất khẩu
“Chào luật sư, công ty em chuyên đưa người lao động đi Hàn Quốc theo hợp đồng. Vừa rồi bên em có một số trường hợp quên không cập nhật thông tin của người lao động vào cái hệ thống cơ sở dữ liệu chung mà Bộ LĐTBXH yêu cầu. Giờ có đoàn kiểm tra xuống thì không biết công ty em có bị phạt gì không ạ? Mức phạt có cao không và có cách nào khắc phục không? Em ở Hà Nội.”
Quản lý cơ cấu dân số
“Chào luật sư, tôi là cán bộ phòng Lao động – Thương binh và Xã hội ở huyện Cần Giờ, TP.HCM. Gần đây, chúng tôi đang gặp khó khăn trong việc xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của huyện vì thấy dân số trẻ cứ di cư lên thành phố làm việc, còn người già ở lại nhiều. Tình trạng này khiến chúng tôi băn khoăn không biết làm sao để duy trì một cơ cấu dân số hợp lý để huyện có thể phát triển bền vững.”
Thực hiện dân chủ ở cơ sở
“Chào luật sư, tôi là một công nhân tại khu công nghiệp ở Hà Nội. Gần đây, phường tôi đang có kế hoạch xây dựng một khu chợ mới ngay cạnh khu dân cư, nhưng chúng tôi chưa thấy ai lấy ý kiến của người dân. Tôi muốn hỏi, với tư cách là một công dân và người lao động, tôi có quyền được tham gia đóng góp ý kiến về những vấn đề như vậy ở phường và cả ở công ty tôi đang làm việc không? Tôi nên làm thế nào để thực hiện quyền này?”