Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Bên mua điện theo Nghị định 56/2025/NĐ-CP
“Chào luật sư, công ty tôi là doanh nghiệp sản xuất ở TP. Hồ Chí Minh, tiêu thụ điện khá lớn. Hiện tại, có một nhà máy điện mặt trời mới đang xây dựng gần khu công nghiệp của chúng tôi. Tôi muốn hỏi liệu công ty tôi có thể ký hợp đồng mua điện trực tiếp từ nhà máy này mà không cần thông qua EVN không? Công ty tôi có được xem là 'Bên mua điện' theo quy định pháp luật để làm điều đó không?”
Xác định trụ sở của người nộp thuế
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là một nhà thiết kế đồ họa tự do ở Quận 3, TP.HCM. Tôi có một studio nhỏ tại nhà để làm việc, nhưng đôi khi tôi cũng thuê một chỗ ngồi ở co-working space ở Quận 1 để gặp khách hàng. Gần đây tôi nhận được thông báo về việc kiểm tra thuế, và tôi không rõ cơ quan thuế sẽ đến kiểm tra ở đâu, vì tôi không có một 'trụ sở' cố định như công ty. Vậy trong trường hợp của tôi, 'trụ sở của người nộp thuế' được hiểu là gì và cơ quan thuế sẽ kiểm tra ở đâu ạ?”
Dự án sử dụng vốn nhà nước và các quy định liên quan
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là Hùng, chủ một công ty xây dựng nhỏ ở quận Cầu Giấy, Hà Nội. Công ty tôi đang xem xét đấu thầu một dự án cải tạo đường giao thông nông thôn ở ngoại thành. Tôi nghe nói dự án này có dùng vốn nhà nước nên quy định rất chặt chẽ. Tôi muốn hỏi làm sao để biết chính xác dự án đó có phải là "dự án sử dụng vốn nhà nước" không và các quy định liên quan có gì đặc biệt để công ty tôi chuẩn bị hồ sơ cho đúng?”
Đề xuất chương trình, dự án sử dụng vốn ODA, vốn vay ưu đãi
“Chào chuyên gia, tôi là giám đốc Sở Giao thông Vận tải ở một tỉnh miền núi. Tỉnh chúng tôi đang rất cần xây dựng một cây cầu mới để kết nối các xã vùng sâu, vùng xa, tạo điều kiện phát triển kinh tế. Tôi nghe nói có thể xin vốn ODA hoặc vốn vay ưu đãi nước ngoài. Vậy, theo Luật Đầu tư công 2024 mới, chúng tôi cần chuẩn bị một cái 'Đề xuất chương trình, dự án sử dụng vốn ODA, vốn vay ưu đãi nước ngoài' như thế nào để được cấp trên phê duyệt?”
Hồ sơ yêu cầu trong hoạt động đấu thầu
“Chào Tuvannhanh.com, công ty tôi là một công ty xây dựng nhỏ ở TP. Hồ Chí Minh. Gần đây, chúng tôi có tham gia một số gói thầu nhỏ theo hình thức chào hàng cạnh tranh và chỉ định thầu. Tôi thấy trong các thông báo, họ thường nhắc đến 'hồ sơ yêu cầu'. Tôi không rõ 'hồ sơ yêu cầu' này khác gì so với 'hồ sơ mời thầu' mà chúng tôi thường gặp, và công ty tôi cần chuẩn bị những gì dựa trên nó. Mong được tư vấn.”
Chứng quyền
“Tôi là anh N.V.H, một nhà đầu tư cá nhân ở TP.HCM. Gần đây tôi có nghe nói về 'chứng quyền' khi tìm hiểu về các loại hình đầu tư trên thị trường chứng khoán. Tôi không rõ chính xác chứng quyền là gì và nó có khác gì so với cổ phiếu hay trái phiếu thông thường không? Liệu tôi có nên đầu tư vào loại hình này không?”
Cơ sở dữ liệu quốc gia về doanh nghiệp nhà nước
“Chị Hạnh, chủ một cửa hàng vật liệu xây dựng ở Quận 7, TP.HCM, đang muốn tìm hiểu thông tin về một doanh nghiệp nhà nước lớn để đánh giá khả năng hợp tác cung cấp hàng. Chị nghe nói có "Cơ sở dữ liệu quốc gia về doanh nghiệp nhà nước" nhưng không biết tìm ở đâu, có những thông tin gì và làm sao để khai thác được. Chị muốn biết liệu mình có thể xem được báo cáo tài chính hay các thông tin quan trọng khác của doanh nghiệp này không.”
Tổ chức đánh giá sự phù hợp được chỉ định trong hoạt động xuất nhập khẩu
“Chào luật sư, tôi là chủ một công ty nhập khẩu linh kiện điện tử ở Quận 1, TP.HCM. Sắp tới lô hàng của tôi về cảng nhưng tôi đang băn khoăn không biết phải liên hệ với tổ chức nào để kiểm tra chất lượng sản phẩm cho kịp thông quan. Nghe nói có 'tổ chức đánh giá sự phù hợp được chỉ định' nhưng tôi không rõ đó là tổ chức nào và làm sao để tìm được họ. Luật sư có thể tư vấn giúp tôi không?”
Hợp đồng dự án PPP
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chủ một công ty xây dựng ở Hà Nội. Công ty tôi đang tìm hiểu cơ hội tham gia vào một dự án giao thông lớn theo hình thức đối tác công tư (PPP). Tôi nghe nói về 'Hợp đồng dự án PPP' nhưng không rõ nó là gì, phạm vi áp dụng ra sao và liệu công ty tôi có phải là đối tượng của hợp đồng này không, đặc biệt nếu chúng tôi là nhà thầu phụ?”
Cơ sở dữ liệu quốc gia về bảo hiểm
“Chào luật sư, tôi là anh Hùng, làm công nhân ở KCN Biên Hòa. Mấy nay tôi muốn kiểm tra lại quá trình đóng bảo hiểm xã hội của mình để chuẩn bị làm hồ sơ hưởng lương hưu, nhưng thấy thông tin trên ứng dụng VssID có vẻ chưa cập nhật đầy đủ so với sổ bảo hiểm của tôi. Tôi nghe nói có cái cơ sở dữ liệu quốc gia về bảo hiểm gì đó, không biết nó có giúp tôi giải quyết vấn đề này không và tôi cần làm gì để đảm bảo thông tin của mình được chính xác?”
Nợ phải thu khó đòi trong doanh nghiệp
“Chào luật sư, công ty tôi là một doanh nghiệp nhà nước ở Hà Nội. Chúng tôi có một khoản nợ phải thu từ một đối tác đã quá hạn 8 tháng. Mặc dù đã đôn đốc nhiều lần nhưng họ vẫn chưa thanh toán. Gần đây, chúng tôi nhận được thông báo đối tác này đã nộp đơn phá sản. Tôi không biết liệu khoản nợ này có được coi là **nợ phải thu khó đòi** không và công ty cần làm gì để xử lý?”
Phạm vi và Nguồn tài chính Dịch vụ Dân số
“Chào chuyên gia, tôi là chị H.T.L, cán bộ y tế xã ở Hậu Giang. Gần đây, xã tôi đang triển khai nhiều hoạt động liên quan đến công tác dân số như tuyên truyền kế hoạch hóa gia đình, chăm sóc người cao tuổi. Tôi muốn hỏi rõ hơn về **phạm vi của dịch vụ dân số** là gì, và **nguồn tài chính** để thực hiện các dịch vụ này từ đâu ra. Ngoài ra, có người dân hỏi tôi là liệu các hoạt động này có liên quan gì đến nghĩa vụ nộp **thuế sử dụng đất nông nghiệp** của họ không, vì nhiều hoạt động diễn ra ở các khu vực nông thôn.”
Quy định về Trang thông tin điện tử tổng hợp
“Chào luật sư, tôi là Chị H.T.L, chủ một trang blog nhỏ ở Hà Nội chuyên tổng hợp tin tức địa phương. Gần đây, tôi muốn chia sẻ các bài báo từ các báo lớn nhưng không biết có được phép không, hay phải làm thế nào để không vi phạm pháp luật về báo chí và sở hữu trí tuệ. Tôi nghe nói về 'trang thông tin điện tử tổng hợp' nhưng không rõ liệu blog của tôi có phải là loại hình này không và cần tuân thủ những quy định gì khi muốn đăng tải lại tin tức?”
Đăng ký và hoạt động của tàu công vụ
“Chào luật sư, tôi đang làm việc cho một cơ quan nhà nước ở Đà Nẵng, bên tôi có một chiếc tàu nhỏ chuyên dùng để tuần tra, kiểm soát trên biển. Gần đây, có thông tin là phải đăng ký lại tàu và làm các thủ tục ra vào cảng phức tạp hơn. Tôi muốn hỏi là **tàu công vụ** như bên tôi có những quy định đặc biệt nào về đăng ký và thủ tục cảng biển không, hay vẫn phải làm y hệt tàu thương mại?”
Công khai thông tin người nộp thuế
“Tôi là chủ một cửa hàng tạp hóa nhỏ ở Quận 3, TP.HCM. Gần đây tôi có chút chậm trễ trong việc nộp báo cáo thuế do bận việc gia đình. Tôi lo lắng không biết liệu thông tin thuế của tôi có bị cơ quan thuế công khai hay không, và nếu có thì trong trường hợp nào?”
Nghĩa vụ và rủi ro liên quan đến Hồ sơ thuế
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chủ một cửa hàng bán đồ điện tử nhỏ ở Quận 7, TP.HCM. Năm ngoái do bận rộn và thiếu kinh nghiệm, tôi đã khai một số thông tin trong hồ sơ thuế không được chính xác lắm, đặc biệt là các khoản giảm trừ. Giờ tôi lo lắng không biết nếu cơ quan thuế kiểm tra thì có bị phạt nặng không, và liệu họ có tự động ấn định số thuế tôi phải nộp không? Tôi nên làm gì để tránh rủi ro này?”
Đăng ký phương tiện giao thông đường sắt
“Chào luật sư, tôi là chủ một doanh nghiệp khai thác khoáng sản ở Lào Cai. Vừa rồi công ty tôi có mua lại một **đầu máy** cũ để vận chuyển quặng trong khu vực mỏ. Tôi đang băn khoăn không biết liệu cái đầu máy này có phải là **phương tiện giao thông đường sắt** theo luật không và có cần phải đăng ký gì không? Mong luật sư tư vấn giúp.”
Ươm tạo công nghệ và khung pháp lý liên quan
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là anh Hùng, 35 tuổi, đang ở TP.HCM. Tôi có một ý tưởng công nghệ rất tiềm năng về xử lý rác thải thông minh và muốn biến nó thành sản phẩm thực tế. Tôi nghe nói có khái niệm 'ươm tạo công nghệ' nhưng không rõ nó là gì và liệu có sự hỗ trợ pháp lý nào cho các dự án như của tôi không? Tôi nên bắt đầu từ đâu để đảm bảo tuân thủ pháp luật và tìm kiếm sự hỗ trợ?”
Quy hoạch Đô thị mới và tác động đến người dân
“Chào luật sư, tôi là nông dân ở huyện Bàu Bàng, tỉnh Bình Dương. Gần đây có nghe nói khu vực đất nông nghiệp của gia đình tôi và các hộ xung quanh sẽ nằm trong quy hoạch **đô thị mới**. Tôi không rõ **đô thị mới** là gì, liệu đất của chúng tôi có bị thu hồi không và làm sao để biết thông tin chính xác về quy hoạch này?”
Thông quan hàng hóa và thủ tục hải quan
“Tôi là chủ một doanh nghiệp nhỏ ở Hà Nội, chuyên nhập khẩu các mặt hàng điện tử. Gần đây tôi nghe nhiều về việc 'thông quan' nhưng thực sự chưa hiểu rõ nó là gì và tại sao lại quan trọng đến vậy. Mong Tuvannhanh.com giải thích giúp tôi quy trình này để tôi có thể nhập hàng về thuận lợi hơn.”
Quy định về nút giao khác mức trong giao thông đường sắt và đường bộ
“Anh Hùng ở Quận 1, TP.HCM đang có dự án xây dựng khu dân cư gần tuyến đường sắt. Anh ấy nghe nói có quy định về việc phải xây dựng 'nút giao khác mức' khi đường sắt giao với đường bộ, nhưng không rõ cụ thể là khi nào và ai sẽ chịu trách nhiệm. Anh Hùng lo lắng việc này có thể ảnh hưởng đến tiến độ và chi phí dự án của mình.”
Hoạt động thông tin cơ sở và các hình thức truyền tải thông tin thiết yếu
“Chào chuyên gia, tôi là cán bộ văn hóa xã ở một xã vùng cao thuộc tỉnh Hà Giang. Hiện tại, tôi đang rất băn khoăn về việc làm sao để truyền tải các thông tin chính sách mới của Nhà nước về hỗ trợ nông dân đến bà con ở các thôn bản xa xôi, đặc biệt là những hộ gia đình không có smartphone hoặc ít tiếp cận internet. Tôi nghe nói có khái niệm 'thông tin cơ sở' nhưng không rõ nó bao gồm những hình thức nào và liệu xã tôi có được hỗ trợ gì không để thực hiện tốt nhiệm vụ này?”
Khu công nghiệp công nghệ cao
“Chào Tuvannhanh.com, công ty startup công nghệ của tôi ở TP. Hồ Chí Minh đang tìm địa điểm để xây dựng nhà máy sản xuất chip bán dẫn. Chúng tôi đang cân nhắc đầu tư vào một khu công nghiệp công nghệ cao nhưng băn khoăn về các quy định pháp lý, đặc biệt là thời hạn hoạt động của dự án. Liệu có sự khác biệt nào về thời hạn so với các khu công nghiệp thông thường không?”
Tài nguyên thông tin mở trong hoạt động thư viện
“Chào chuyên gia, tôi là thủ thư tại Thư viện tỉnh Khánh Hòa. Gần đây, chúng tôi nhận được yêu cầu từ độc giả về việc tiếp cận các tài liệu, dữ liệu công khai một cách dễ dàng hơn. Tôi đang tìm hiểu về khái niệm **tài nguyên thông tin mở** để đề xuất các giải pháp cho thư viện. Chuyên gia có thể giải thích rõ hơn về khái niệm này và các quy định pháp luật liên quan để chúng tôi có cơ sở triển khai không ạ?”