Đăng ký và hoạt động của tàu công vụ
“Chào luật sư, tôi đang làm việc cho một cơ quan nhà nước ở Đà Nẵng, bên tôi có một chiếc tàu nhỏ chuyên dùng để tuần tra, kiểm soát trên biển. Gần đây, có thông tin là phải đăng ký lại tàu và làm các thủ tục ra vào cảng phức tạp hơn. Tôi muốn hỏi là **tàu công vụ** như bên tôi có những quy định đặc biệt nào về đăng ký và thủ tục cảng biển không, hay vẫn phải làm y hệt tàu thương mại?”
Trả lời
Tàu công vụ là loại tàu biển chuyên dùng để thực hiện các công vụ, không vì mục đích thương mại. Với đặc thù này, pháp luật có những quy định riêng biệt về đăng ký và thủ tục ra vào cảng biển, nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho việc thực hiện nhiệm vụ công.
Quy định về đăng ký tàu công vụ
Theo Nghị định số 161/2013/NĐ-CP, các quy định về đăng ký tàu biển nói chung cũng áp dụng đối với việc đăng ký tàu công vụ
[1]. Điều này có nghĩa là tàu công vụ vẫn cần phải thực hiện các thủ tục đăng ký để có quốc tịch Việt Nam và được phép hoạt động hợp pháp. Tuy nhiên, Nghị định này lại không áp dụng đối với việc mua, bán, đóng mới tàu công vụ [1]. Điều này cho thấy có sự phân biệt rõ ràng giữa quy trình đăng ký (áp dụng) và quy trình mua, bán, đóng mới (không áp dụng) đối với loại tàu này.Cơ quan chịu trách nhiệm đăng ký tàu biển Việt Nam bao gồm Cục Hàng hải Việt Nam (là cơ quan đăng ký tàu biển quốc gia) và Chi cục hàng hải hoặc Cảng vụ hàng hải (là cơ quan đăng ký tàu biển khu vực)
[2]. Cục Hàng hải Việt Nam có nhiệm vụ lập và quản lý Sổ đăng ký tàu biển quốc gia, hướng dẫn, kiểm tra hoạt động đăng ký tàu biển tại các cơ quan khu vực, và tổng hợp, duy trì cơ sở dữ liệu liên quan [3]. Do đó, khi cần đăng ký, cơ quan của Anh T.V.K sẽ làm việc với các cơ quan này.Miễn, giảm thủ tục đến, rời cảng biển
Một trong những ưu điểm lớn đối với tàu công vụ là việc được miễn, giảm thủ tục đến, rời cảng biển trong một số trường hợp đặc biệt. Cụ thể, theo Nghị quyết số 25/VBHN-VPQH, tàu công vụ đang thực hiện nhiệm vụ được miễn thực hiện các thủ tục đến, rời cảng theo quy định. Tuy nhiên, thuyền trưởng của tàu vẫn phải thông báo cho Cảng vụ hàng hải biết bằng văn bản hoặc bằng hình thức, phương tiện thông tin phù hợp khác
[4]. Điều này giúp các tàu công vụ như tàu tuần tra của cơ quan Anh T.V.K có thể nhanh chóng thực hiện nhiệm vụ mà không bị cản trở bởi các thủ tục hành chính rườm rà, đồng thời vẫn đảm bảo công tác quản lý của Cảng vụ.