Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Quyền và nghĩa vụ của đương sự trong thi hành án
“Chị L.T.M ở TP.HCM, chủ một cửa hàng thời trang nhỏ, vừa thắng kiện đòi nợ một đối tác. Tòa án đã ra phán quyết nhưng đối tác vẫn chưa chịu thi hành. Chị nghe nói mình là 'đương sự' trong giai đoạn thi hành án nhưng không rõ 'đương sự' là gì và quyền lợi, nghĩa vụ của mình ra sao để đòi được tiền.”
Xác định "Bên cung cấp" nguồn gen
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chị Lan, chủ một vườn cây ăn trái đặc sản ở huyện Đơn Dương, tỉnh Lâm Đồng. Vườn nhà tôi có một giống cây quý hiếm mà tôi đang muốn hợp tác với một công ty dược để nghiên cứu và phát triển sản phẩm. Tôi nghe nói về khái niệm 'Bên cung cấp' nguồn gen nhưng không rõ mình có phải là 'Bên cung cấp' trong trường hợp này không, và tôi cần làm gì để đảm bảo quyền lợi khi chia sẻ giống cây này?”
Nhà nước thu hồi đất và quyền lợi người sử dụng
“Chào chuyên gia, tôi là một nông dân ở Huyện Củ Chi, TP.HCM. Gia đình tôi có mảnh đất trồng rau màu đã sử dụng ổn định từ lâu. Gần đây có thông tin Nhà nước sẽ thu hồi một phần đất của chúng tôi để làm đường giao thông. Tôi rất lo lắng không biết quyền lợi của gia đình sẽ được giải quyết thế nào, liệu có được bồi thường thỏa đáng không?”
Hành vi hành chính và quyền lợi của công dân
“Tôi là chị Mai, chủ một cửa hàng tạp hóa ở Quận 7, TP.HCM. Tôi đã nộp hồ sơ xin cấp giấy phép kinh doanh từ 3 tháng trước nhưng đến giờ vẫn chưa nhận được phản hồi. Khi tôi hỏi thì cán bộ nói là đang xem xét nhưng không đưa ra thời hạn cụ thể. Tôi không biết liệu việc này có phải là hành vi hành chính sai trái không và tôi phải làm gì để bảo vệ quyền lợi của mình?”
Hoạt động khắc phục hậu quả bom mìn và quyền lợi của nạn nhân
“Chào luật sư, tôi là nông dân ở Vĩnh Linh, Quảng Trị. Vùng đất nhà tôi mới được rà phá bom mìn xong, giờ canh tác cũng yên tâm hơn. Nhưng mẹ tôi ngày xưa không may bị tai nạn bom mìn, giờ sức khỏe yếu đi nhiều, chi phí khám chữa bệnh tốn kém quá. Tôi nghe nói có chính sách hỗ trợ cho nạn nhân bom mìn, không biết mẹ tôi có được hưởng gì không, và những hoạt động khắc phục hậu quả bom mìn này bao gồm những gì để tôi tìm hiểu thêm?”
Chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng
“Chào chuyên gia, tôi là một người dân tộc thiểu số sống ở vùng núi tỉnh Lâm Đồng. Gia đình tôi có đất rừng được giao quản lý và bảo vệ. Tôi nghe nói có chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng nhưng không rõ lắm về quyền lợi và nghĩa vụ của mình. Liệu gia đình tôi có được nhận tiền chi trả không, và nếu có thì cần làm gì?”
Giá dịch vụ điều độ vận hành hệ thống điện
“Tôi là quản lý vận hành tại một nhà máy điện ở tỉnh Đồng Nai. Gần đây, chúng tôi thấy có khoản phí 'giá dịch vụ điều độ vận hành hệ thống điện' trong các hóa đơn. Tôi muốn biết chính xác khoản phí này là gì, ai quy định và nhà máy của chúng tôi có quyền lợi hay nghĩa vụ gì liên quan đến nó không?”
Quản lý nguồn nước mặt liên quốc gia
“Tôi là nông dân ở xã Bản Phiệt, huyện Bảo Thắng, tỉnh Lào Cai. Gia đình tôi có mấy hecta ruộng lúa và hoa màu ven sông Hồng. Mấy năm nay thấy mực nước sông thay đổi thất thường, có khi cạn kiệt ảnh hưởng đến vụ mùa, có khi lại dâng cao bất ngờ. Tôi biết sông Hồng chảy từ Trung Quốc về, vậy những nguồn nước như thế này thì ai sẽ quản lý, và liệu có cơ chế nào để bảo vệ quyền lợi của người dân như chúng tôi không?”
Bảo lưu điều ước quốc tế
“Chào luật sư, công ty tôi ở Quận 1, TP.HCM chuyên nhập khẩu hàng hóa. Gần đây, chúng tôi đang xem xét một hợp đồng thương mại quốc tế lớn và đối tác nước ngoài có đề cập đến một điều khoản 'bảo lưu' mà nước họ đã đưa ra khi gia nhập một điều ước quốc tế liên quan. Tôi không hiểu rõ 'bảo lưu' này là gì và nó có ảnh hưởng thế nào đến quyền lợi và nghĩa vụ của công ty tôi khi giao dịch theo hợp đồng đó?”
Quản lý hàng đóng gói sẵn theo định lượng trong kinh doanh
“Chào luật sư, tôi là chủ một cửa hàng tạp hóa nhỏ ở Quận 1, TP.HCM. Gần đây, tôi nhập một lô hàng bánh kẹo đóng gói sẵn từ một nhà cung cấp mới. Khách hàng phàn nàn là trọng lượng thực tế của một số gói không đúng như ghi trên bao bì, có gói thiếu vài gram. Tôi lo lắng không biết mình có vi phạm quy định gì không và phải làm gì để đảm bảo quyền lợi cho khách hàng và tránh rắc rối pháp lý. Tôi cũng muốn biết liệu những sản phẩm này có được coi là 'hàng đóng gói sẵn' theo luật không.”
Sự cố bất lợi sau tiêm chủng và quyền lợi liên quan
“Chào chuyên gia, con tôi mới tiêm vắc xin 5 trong 1 ở phường Bình Thạnh, TP.HCM. Sau khi về nhà bé bị sốt cao, quấy khóc liên tục và chỗ tiêm sưng đỏ. Tôi rất lo lắng không biết đây có phải là **sự cố bất lợi sau tiêm chủng** không và nếu có thì tôi cần làm gì để bảo vệ quyền lợi cho con mình? Liệu có được bồi thường gì không?”
Khiếu nại quyết định hành chính và kỷ luật
“Chị H. ở Quận 1, TP.HCM, có một cửa hàng kinh doanh nhỏ. Mới đây, Chi cục Thuế Quận 1 đã ban hành quyết định xử phạt hành chính về thuế mà chị cho rằng không đúng, vì chị đã nộp đủ hồ sơ và chứng từ. Chị muốn biết mình có thể làm gì để bảo vệ quyền lợi của mình trong trường hợp này.”
Khái niệm người chăm sóc trẻ em theo Luật Trẻ em
“Chào luật sư, tôi là dì của cháu gái tôi, năm nay cháu 8 tuổi. Bố mẹ cháu ly hôn và đều đi làm ăn xa ở Bình Dương, gửi cháu về cho tôi nuôi ở quê Đắk Lắk. Tôi chăm sóc cháu từ nhỏ đến giờ, lo ăn học, thuốc men. Gần đây tôi nghe nói có khái niệm 'người chăm sóc trẻ em', tôi không biết mình có được coi là người chăm sóc hợp pháp của cháu không và có quyền lợi, trách nhiệm gì không? Liệu tôi có cần làm thủ tục gì để được công nhận không?”
Dịch vụ dân số và quyền lợi công dân
“Chào luật sư, em là công nhân may ở Thanh Hóa, năm nay 28 tuổi và đang mang thai bé thứ hai. Em muốn tìm hiểu về các dịch vụ dân số như kế hoạch hóa gia đình hoặc chăm sóc sức khỏe sinh sản sau sinh nhưng không biết có những dịch vụ nào, có được hỗ trợ chi phí không và đăng ký ở đâu. Em thấy nhiều người nói dịch vụ này quan trọng nhưng em lại không rõ lắm.”
Khái niệm và trách nhiệm pháp lý trong phòng chống Thảm họa
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là một nông dân ở huyện Cần Giờ, TP.HCM. Vừa rồi đợt triều cường lớn cộng với mưa bão làm ngập úng hết cả vườn cây ăn trái của gia đình tôi, thiệt hại nặng nề. Tôi nghe trên đài nói đây là thảm họa thiên tai. Vậy theo luật thì thảm họa là gì và nhà nước có trách nhiệm gì trong việc phòng chống, hỗ trợ người dân như chúng tôi không? Tôi muốn biết để có thể tìm hiểu thêm về quyền lợi của mình.”
Hoạt động bán lẻ điện và chính sách thị trường điện lực
“Chị là chủ một cửa hàng tạp hóa nhỏ ở quận Bình Thạnh, TP.HCM. Gần đây chị nghe nói có thể sẽ có nhiều công ty được phép bán điện chứ không chỉ EVN như trước. Chị muốn hỏi liệu điều này có đúng không và nếu có thì hoạt động "bán lẻ điện" này sẽ được Nhà nước quản lý như thế nào để đảm bảo quyền lợi cho người dân như chị?”
Cơ sở dữ liệu tổng hợp quốc gia và cơ chế chia sẻ dữ liệu
“Chào luật sư, tôi là Chị N.T.H, một chuyên viên phân tích dữ liệu ở Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Đồng Nai. Hiện tại, chúng tôi đang chuẩn bị tích hợp một số dữ liệu kinh tế địa phương vào hệ thống quốc gia. Tôi nghe nói về 'Cơ sở dữ liệu tổng hợp quốc gia' nhưng không rõ cơ chế hoạt động, đặc biệt là việc chia sẻ dữ liệu của chúng tôi với cơ sở này sẽ diễn ra như thế nào, có đảm bảo an toàn và quyền lợi không? Liệu dữ liệu của chúng tôi có bị sử dụng sai mục đích không?”
Quy định về Người tham gia đấu giá
“Chào luật sư, tôi là anh Hùng, ở quận 7, TP.HCM. Tôi đang có ý định tham gia đấu giá một lô đất ở Thủ Đức để xây nhà. Tôi nghe nói phải có đủ điều kiện mới được tham gia, nhưng tôi không rõ các điều kiện đó là gì và quyền lợi của tôi khi tham gia đấu giá ra sao. Luật sư có thể tư vấn giúp tôi không?”
Quyền và nghĩa vụ của khách hàng sử dụng điện
“Chào luật sư, tôi là chủ một tiệm tạp hóa nhỏ ở Quận 7, TP.HCM. Gần đây, khu tôi hay bị cắt điện đột xuất mà không báo trước, ảnh hưởng rất nhiều đến việc kinh doanh. Tôi muốn hỏi, với tư cách là khách hàng sử dụng điện, tôi có quyền lợi gì để yêu cầu bên điện lực đảm bảo cung cấp điện ổn định không ạ? Và nếu họ không đảm bảo thì tôi có thể làm gì?”
Biểu giá điện và quyền lợi người tiêu dùng
“Chào luật sư, tôi là chủ quán cà phê ở Quận 1, TP.HCM. Mấy tháng nay, hóa đơn tiền điện của quán tôi tăng đột biến, dù lượng khách cũng không thay đổi nhiều. Tôi nghe nói có nhiều loại biểu giá điện khác nhau cho kinh doanh và sinh hoạt, nhưng không rõ quán tôi đang áp dụng loại nào và liệu có bị tính sai không. Tôi muốn biết làm sao để kiểm tra và nếu có sai sót thì phải làm gì ạ?”
Đăng ký quyền lợi quốc tế đối với tàu bay
“Tôi là doanh nhân, đang tính bán chiếc máy bay cá nhân cho một đối tác nước ngoài. Trong quá trình đàm phán, họ có nhắc đến việc phải kiểm tra 'quyền lợi quốc tế được đăng ký' đối với tàu bay này. Tôi không hiểu rõ lắm về thuật ngữ này và không biết nó ảnh hưởng thế nào đến giao dịch của tôi. Tôi cần làm gì để đảm bảo mọi thứ suôn sẻ, thưa chuyên gia?”
Giấy chứng nhận căn cước cho người gốc Việt chưa xác định quốc tịch
“Chào luật sư, tôi là chị M. hiện đang sinh sống ở Quận 3, TP.HCM. Tôi là người gốc Việt nhưng sinh ra và lớn lên ở Campuchia, nay về Việt Nam sinh sống được vài năm rồi nhưng chưa có quốc tịch. Tôi nghe nói có loại giấy tờ mới là Giấy chứng nhận căn cước dành cho những người như tôi. Tôi muốn biết liệu tôi có thể làm được giấy này không và nó có những quyền lợi gì để tôi ổn định cuộc sống ở đây?”
Bảo vệ bức xạ trong hoạt động sản xuất
“Chào luật sư, tôi là anh Hùng, làm kỹ thuật viên tại một nhà máy sản xuất linh kiện điện tử ở Quận 7, TP.HCM. Gần đây, công ty chúng tôi có nhập một số máy móc mới sử dụng tia X để kiểm tra chất lượng sản phẩm. Tôi và các đồng nghiệp rất lo lắng về việc tiếp xúc với bức xạ. Công ty nói đã có biện pháp an toàn nhưng chúng tôi muốn biết pháp luật Việt Nam quy định về bảo vệ bức xạ như thế nào để đảm bảo quyền lợi và sức khỏe của mình. Liệu có luật nào cụ thể bảo vệ người lao động khỏi nguy cơ này không?”
Bảo lãnh Chính phủ và Người nhận bảo lãnh
“Chị là nhà đầu tư trái phiếu ở TP.HCM. Chị vừa mua một lô trái phiếu do một doanh nghiệp phát hành, và được biết là có Bảo lãnh Chính phủ. Chị muốn hỏi, trong trường hợp doanh nghiệp này gặp khó khăn và không trả được nợ, thì quyền lợi của chị với tư cách là người nhận bảo lãnh sẽ được pháp luật bảo vệ như thế nào? Chị có cần làm thủ tục gì đặc biệt không?”