Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Quy định về nơi tạm trú và khai báo tạm vắng
“Chào chuyên gia, tôi là anh Hùng, 35 tuổi, làm tài xế xe tải ở TP.HCM. Tôi có người em họ mới ra tù được tha tù trước thời hạn có điều kiện. Em tôi muốn về quê ở Đồng Nai thăm gia đình một thời gian nhưng không biết có được không và phải làm thủ tục gì. Chuyên gia cho tôi hỏi, trường hợp này em tôi có được tạm vắng khỏi nơi cư trú không và cần phải khai báo ở đâu ạ?”
Trách nhiệm của người chăm sóc trẻ em theo pháp luật
“Chào chuyên gia, tôi là bà H. ở Đồng Nai. Con trai tôi đi làm ăn xa, gửi cháu nội 5 tuổi cho tôi chăm sóc đã được hơn 2 năm rồi. Tôi thương cháu lắm nhưng cũng lo không biết mình có trách nhiệm gì cụ thể theo pháp luật, lỡ có chuyện gì xảy ra với cháu thì tôi có phải chịu trách nhiệm không? Tôi muốn biết pháp luật quy định thế nào về người chăm sóc trẻ em để tôi yên tâm mà chăm sóc cháu cho tốt.”
Giá trúng thầu trong hoạt động đấu thầu
“Chào luật sư, công ty tôi ở Quận 1, TP.HCM vừa trúng thầu một dự án xây dựng nhỏ. Tôi là giám đốc công ty xây dựng, năm nay 40 tuổi. Chúng tôi nhận được thông báo về 'giá trúng thầu', nhưng tôi không rõ liệu đây có phải là con số cuối cùng chúng tôi sẽ nhận được không, hay còn phải thương thảo gì nữa không? Liệu giá này có thể thay đổi trong quá trình ký hợp đồng không?”
Thi hành án tử hình và các trường hợp không thi hành
“Chị H.T.L ở TP.HCM, một người nội trợ 30-35 tuổi, có người thân bị kết án tử hình. Chị ấy đang lo lắng vì người thân đó vừa phát hiện có thai. Chị muốn biết liệu án tử hình có còn được thi hành trong trường hợp này không?”
Quy định về Ngành đào tạo và nâng chuẩn trình độ giáo viên
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là giáo viên mầm non ở quận Cầu Giấy, Hà Nội. Tôi đang tính đi học nâng trình độ chuẩn từ trung cấp lên đại học theo quy định mới. Trường tôi định học có ghi ngành là 'Sư phạm Mầm non' nhưng tôi nghe nói có chỗ gọi là 'Giáo dục Mầm non'. Tôi băn khoăn không biết hai tên này có khác nhau không, và nếu tôi học ngành 'Sư phạm Mầm non' thì bằng cấp có được công nhận để đáp ứng chuẩn trình độ không? Tôi năm nay 32 tuổi.”
Năng lực xã hội của người cao tuổi và chính sách hỗ trợ
“Tôi là con gái của một cụ bà 80 tuổi ở TP.HCM. Mẹ tôi trước đây rất năng động, hay tham gia hội phụ nữ, nhưng giờ bà yếu đi, ít ra ngoài. Tôi muốn tìm hiểu xem có chính sách nào của nhà nước để hỗ trợ người cao tuổi như mẹ tôi duy trì các hoạt động xã hội, không bị cô lập không ạ? Tôi lo mẹ bị trầm cảm vì ít giao tiếp.”
Xác định thời gian hoạt động bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể
“Chào luật sư, tôi là ông Ba, năm nay 65 tuổi, ở huyện Bình Chánh, TP.HCM. Tôi đã gắn bó với nghề đờn ca tài tử từ khi còn rất trẻ, khoảng 18 tuổi. Giờ tôi muốn làm hồ sơ xét tặng danh hiệu Nghệ nhân ưu tú nhưng không rõ thời gian hoạt động của tôi được tính như thế nào, có phải tính từ lúc tôi bắt đầu học nghề không, hay chỉ tính từ khi tôi chính thức truyền dạy?”
Năng lực xã hội của người cao tuổi và môi trường sống lành mạnh
“Chào chuyên gia, tôi là bà Mai, 70 tuổi, sống ở Quận 3, TP.HCM. Tôi là giáo viên về hưu, giờ muốn tham gia các câu lạc bộ người cao tuổi ở phường để có bạn bè, nhưng thấy nhiều nơi vẫn còn tình trạng hút thuốc lá. Tôi lo sức khỏe không đảm bảo thì làm sao mà duy trì được năng lực xã hội, cống hiến cho con cháu được đây?”
Chính sách duy trì mức sinh thay thế và quyền lợi cá nhân
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chị H.T.L, năm nay 32 tuổi, đang sống ở Quận 1, TP.HCM, làm nhân viên văn phòng. Vợ chồng tôi mới kết hôn và đang tính chuyện sinh con. Gần đây tôi nghe nói nhiều về 'mức sinh thay thế' và các chính sách khuyến khích sinh con. Tôi không rõ liệu chính sách này có ảnh hưởng trực tiếp đến chúng tôi không, và liệu có hỗ trợ gì cho các cặp vợ chồng trẻ muốn sinh con để đạt được 'mức sinh thay thế' mà nhà nước mong muốn không?”
Quy định pháp luật về Cơ sở y tế dự phòng
“Chào chuyên gia, tôi là chị Hằng, 45 tuổi, đang làm y tá ở Quận 1, TP.HCM. Tôi có ý định mở một phòng khám tư nhân chuyên về tiêm chủng và tư vấn phòng bệnh cho trẻ em. Tôi nghe nói có khái niệm 'cơ sở y tế dự phòng' nhưng không rõ liệu phòng khám của tôi có thuộc diện này không và cần tuân thủ những quy định pháp luật nào để được thành lập và hoạt động hợp pháp. Mong chuyên gia tư vấn giúp tôi.”
Bảo mật thông tin Cơ sở dữ liệu căn cước công dân
“Chị H.T.L (35-40 tuổi, nhân viên văn phòng ở Quận 1, TP.HCM) gần đây thấy có nhiều tin tức về việc lộ lọt thông tin cá nhân trên mạng. Chị ấy rất lo lắng liệu thông tin căn cước công dân của mình có được bảo mật không, và nếu bị lộ thì có bị làm giả hay sử dụng trái phép không. Chị muốn biết pháp luật bảo vệ thông tin này như thế nào.”
Quyền sinh con bằng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản của phụ nữ độc thân
“Chào chuyên gia, tôi là N.T.H, 38 tuổi, hiện đang làm chuyên viên marketing tại TP. Hồ Chí Minh. Tôi đã dành nhiều năm cho sự nghiệp và hiện tại vẫn độc thân, nhưng tôi rất mong muốn có một đứa con của riêng mình. Tôi có nghe nói về việc phụ nữ độc thân có thể sinh con bằng phương pháp thụ tinh trong ống nghiệm nhưng không rõ quy định pháp luật có cho phép hay không và cần những điều kiện gì. Mong chuyên gia tư vấn giúp tôi.”
Phòng, chống tác hại của rượu, bia
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là giáo viên ở Quận 1, TP.HCM. Gần đây, tôi rất lo lắng về tình trạng con trai tôi (16 tuổi) và các bạn của cháu có vẻ tò mò về rượu, bia. Tôi cũng thấy nhiều trường hợp người lớn uống rượu say gây mất trật tự ở khu phố. Tôi muốn biết pháp luật quy định thế nào về các tác hại của rượu, bia và Nhà nước có biện pháp gì để phòng chống những điều này, đặc biệt là với trẻ vị thành niên?”
Cơ cấu dân số và vai trò trong quy hoạch phát triển
“Tôi là Ông T.V.K, cán bộ phụ trách công tác xã hội ở huyện vùng cao X, tỉnh Y. Chúng tôi đang xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm tới nhưng gặp khó khăn trong việc đánh giá và dự báo về dân số. Đặc biệt là làm sao để đưa các yếu tố như độ tuổi, giới tính, hay trình độ học vấn của người dân vào kế hoạch một cách hiệu quả nhất để đảm bảo phát triển bền vững?”
Quyền và trách nhiệm trong Kế hoạch hóa gia đình
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là H.T.L, 28 tuổi, nhân viên văn phòng ở TP.HCM. Tôi vừa kết hôn được 6 tháng. Vợ chồng tôi muốn đợi thêm 2-3 năm nữa mới sinh con để ổn định tài chính và chuẩn bị tốt hơn. Tuy nhiên, gia đình chồng tôi lại muốn có cháu sớm và thường xuyên giục giã, gây áp lực. Tôi muốn biết pháp luật quy định thế nào về quyền tự quyết trong việc sinh con và liệu có sự hỗ trợ nào cho các cặp vợ chồng trẻ như chúng tôi không?”
Năng lực xã hội của người cao tuổi
“Bác tôi ở quận 3, TP.HCM, năm nay 70 tuổi rồi nhưng vẫn minh mẫn lắm. Bác muốn tham gia mấy hội người cao tuổi, đóng góp ý kiến cho phường nhưng không biết pháp luật có quy định gì về việc người cao tuổi có thể tham gia các hoạt động xã hội không, hay chỉ nên ở nhà nghỉ ngơi thôi?”
Ưu tiên khám chữa bệnh trong tình trạng cấp cứu
“Chào chuyên gia, tôi là Chị H.T.L, nhân viên văn phòng ở Quận 10, TP. Hồ Chí Minh, 32 tuổi. Con trai tôi mới 5 tuổi vừa bị ngã đập đầu, cháu có vẻ choáng váng và nôn ói. Tôi rất lo lắng và đang định đưa cháu vào bệnh viện. Tôi sợ vào bệnh viện công sẽ phải chờ đợi lâu, không được ưu tiên. Chuyên gia cho tôi hỏi liệu con tôi có được ưu tiên khám chữa bệnh ngay không, và tôi cần làm gì để đảm bảo quyền lợi này?”
Điều chỉnh cơ cấu dân số
“Chào luật sư, tôi là chủ một xưởng may ở Huyện Bình Chánh, TP.HCM. Gần đây tôi thấy khó tuyển công nhân trẻ, đa số lao động ở xưởng tôi đều lớn tuổi. Tôi muốn biết liệu có quy định nào của nhà nước về việc điều chỉnh **cơ cấu dân số** để hỗ trợ doanh nghiệp như chúng tôi trong việc tìm kiếm nguồn lao động phù hợp không? Chính phủ có chính sách gì để khuyến khích người trẻ làm việc ở các khu công nghiệp không?”
Ngạch sĩ quan tại ngũ trong Quân đội nhân dân Việt Nam
“Chào luật sư, tôi là chị Nguyễn Thị Hoa, 35 tuổi, ở quận Thanh Xuân, Hà Nội. Chồng tôi là quân nhân, anh ấy vừa được cấp trên thông báo là sẽ được biệt phái sang công tác tại một đơn vị khác thuộc Bộ Quốc phòng nhưng không còn ở đơn vị chiến đấu trực tiếp nữa. Tôi không rõ "ngạch sĩ quan tại ngũ" là gì và liệu việc biệt phái này có ảnh hưởng gì đến quyền lợi của anh ấy không, vì tôi thấy trong giấy tờ có nhắc đến cụm từ này.”
Quyền lợi và thủ tục cho người gốc Việt Nam chưa xác định được quốc tịch
“Chị Nguyễn Thị Hạnh, 45 tuổi, hiện đang sinh sống tại Quận 10, TP.HCM và làm nghề buôn bán nhỏ. Chị về Việt Nam từ nhỏ sau biến cố ở Campuchia, không có bất kỳ giấy tờ nào chứng minh quốc tịch Việt Nam hay quốc tịch nước ngoài. Chị rất lo lắng vì không có giấy tờ tùy thân, không thể làm thủ tục hành chính hay đăng ký kinh doanh. Chị muốn biết liệu trường hợp của chị có được cấp căn cước công dân và cần làm những thủ tục gì?”
Chính sách giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chị H.T.L, cán bộ dân số xã An Bình, huyện Thanh Trì, Hà Nội, năm nay 38 tuổi. Tôi đang rất trăn trở về tình trạng tỷ số giới tính khi sinh tại địa phương mình có xu hướng tăng cao, nhiều gia đình vẫn muốn sinh con trai. Tôi muốn biết Nhà nước có những chính sách, quy định pháp luật nào để giảm thiểu tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh này, để tôi có cơ sở tuyên truyền cho người dân hiệu quả hơn.”
Nhà tu hành và quy định pháp luật
“Cháu tôi năm nay 20 tuổi, muốn xuất gia đi tu ở một ngôi chùa ở Quận 3, TP.HCM. Gia đình tôi lo lắng không biết việc này có cần phải đăng ký hay báo cáo với chính quyền không, và cháu tôi có được coi là 'nhà tu hành' theo pháp luật không?”
Xác định chết não và quyền hiến mô, bộ phận cơ thể người
“Chào luật sư, gia đình tôi đang rất hoang mang. Con trai tôi, 22 tuổi, vừa bị tai nạn giao thông nghiêm trọng ở quận Bình Thạnh, TP. Hồ Chí Minh. Các bác sĩ thông báo cháu đã "chết não" và có đề cập đến việc hiến tạng. Tôi không hiểu rõ "chết não" là gì theo pháp luật và liệu gia đình có quyền quyết định việc hiến tạng của cháu hay không. Mong luật sư tư vấn giúp.”
Khái niệm Quốc tịch nước ngoài và quyền lợi liên quan
“Chào chuyên gia, tôi là chị H.T.L, 45 tuổi, hiện đang kinh doanh nhà hàng ở Quận 1, TP.HCM. Tôi có một người bạn thân đã định cư ở Mỹ hơn 20 năm và vừa nhập quốc tịch Mỹ. Bạn tôi muốn về Việt Nam mua đất để xây nhà dưỡng già nhưng không biết với quốc tịch Mỹ thì có được coi là người nước ngoài không, và việc mua bán đất có bị hạn chế gì không? Bạn tôi vẫn còn giấy tờ tùy thân Việt Nam.”