Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Vai trò của Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trong pháp luật
“Chào luật sư, tôi có cho anh bạn thân vay một khoản tiền lớn để làm ăn ở Đà Nẵng, có giấy tờ đàng hoàng. Gần đây tôi nghe nói anh ấy đang bị một công ty khác kiện ra tòa và tài sản của anh ấy có thể bị kê biên để thi hành án. Tôi rất lo lắng không biết liệu khoản tiền tôi cho vay có bị ảnh hưởng không, và tôi có quyền được tham gia vào quá trình giải quyết vụ việc này để bảo vệ quyền lợi của mình không?”
Xác định Quyết định hành chính bị kiện và quyền khởi kiện
“Chào Tuvannhanh, tôi là Chị N.T.H, chủ một quán cà phê nhỏ ở Quận 1, TP.HCM. Mới đây, UBND phường ra một quyết định xử phạt hành chính về việc quán tôi gây ồn ào và yêu cầu tôi phải đóng cửa sau 10 giờ tối, trong khi giấy phép kinh doanh của tôi cho phép đến 12 giờ. Quyết định này ảnh hưởng nghiêm trọng đến doanh thu của tôi. Tôi muốn hỏi, quyết định này có phải là 'quyết định hành chính bị kiện' không và tôi có thể làm gì để bảo vệ quyền lợi của mình?”
Tổ chức cộng đồng tham gia đồng quản lý nguồn lợi thủy sản
“Chào luật sư, tôi là ông Hai, ngư dân ở xã An Hải, huyện Lý Sơn, Quảng Ngãi. Tôi nghe nói có mô hình 'tổ chức cộng đồng' để cùng nhau bảo vệ nguồn lợi thủy sản mà nhà nước sẽ công nhận và giao quyền. Tôi muốn hỏi cụ thể tổ chức này là gì, có lợi ích gì và làm sao để thành lập, có cần phải có tư cách pháp nhân không? Chúng tôi đang rất lo lắng về việc nguồn lợi cá ngày càng cạn kiệt.”
Dịch vụ bưu chính phổ cập và quyền lợi nhận thư tại địa chỉ
“Chào chuyên gia, tôi là ông T.V.K, 68 tuổi, sống ở một xã vùng ven TP. Biên Hòa, Đồng Nai. Gần đây, tôi thấy bưu điện không còn phát thư đến tận nhà như trước nữa, mà yêu cầu tôi phải ra bưu cục xã để nhận. Tôi có nghe nói về 'dịch vụ bưu chính phổ cập' nhưng không rõ nó có áp dụng cho trường hợp của tôi không và liệu việc bưu điện yêu cầu tôi tự ra nhận thư có đúng quy định không, nhất là với những lá thư quan trọng từ con cái gửi về?”
Quyền và nghĩa vụ của công dân về công tác dân số
“Chào Tuvannhanh.com, vợ chồng tôi ở huyện X, tỉnh Y, đang làm nông nghiệp. Chúng tôi mới cưới và muốn sinh con nhưng nghe nói nhà nước đang khuyến khích mỗi gia đình chỉ nên có một hoặc hai con để phát triển bền vững. Vậy chúng tôi có quyền được biết thông tin về chính sách dân số không, và có được tự quyết định số con mình muốn không, hay phải theo quy định nào đó ạ? Vợ tôi năm nay 28 tuổi, tôi 30 tuổi.”
Người tiêu dùng và quyền lợi được bảo vệ theo pháp luật
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chị L.T.M, 38 tuổi, ở quận Gò Vấp, TP.HCM. Tôi làm nghề bán hàng online. Tuần trước, tôi có mua một chiếc điện thoại mới của một cửa hàng điện máy lớn trên đường Quang Trung. Họ quảng cáo rất nhiều tính năng nhưng khi về dùng thì máy hay bị lỗi, pin tụt nhanh dù tôi mới sạc. Tôi mang ra cửa hàng thì họ cứ vòng vo, không chịu đổi hay hoàn tiền. Tôi muốn biết, trường hợp của tôi có được coi là người tiêu dùng và có quyền đòi hỏi cửa hàng phải giải quyết không?”
Người làm việc một phần thời gian trong cơ sở khám, chữa bệnh
“Chào luật sư, tôi là chị Lan, 35 tuổi, đang làm y tá tại một phòng khám tư ở Quận 1, TP.HCM. Gần đây tôi muốn chuyển sang làm việc bán thời gian để có thêm thời gian chăm sóc con nhỏ. Phòng khám đồng ý nhưng nói tôi sẽ được xếp vào diện 'người làm việc một phần thời gian' và có thể ảnh hưởng đến một số quyền lợi. Tôi không hiểu rõ thuật ngữ này nghĩa là gì và liệu có đúng là quyền lợi của tôi sẽ bị ảnh hưởng không? Xin luật sư tư vấn giúp.”
Đối tượng và quyền lợi của người yêu cầu công chứng
“Chào luật sư, tôi là chị Mai, chủ một tiệm tạp hóa ở quận Thanh Xuân, Hà Nội. Sắp tới tôi muốn làm giấy ủy quyền cho con trai để cháu có thể thay tôi thực hiện một số giao dịch ngân hàng. Tôi không rõ liệu mình có được coi là 'người yêu cầu công chứng' không và cần chuẩn bị những gì để việc công chứng diễn ra thuận lợi? Liệu có phát sinh chi phí nào không?”
Quy định về Dịch vụ cấp nước sạch và quyền người sử dụng
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chủ một quán ăn nhỏ ở huyện Trảng Bom, Đồng Nai. Gần đây, quán tôi thường xuyên gặp tình trạng nước sạch bị yếu hoặc mất nước đột ngột, ảnh hưởng rất nhiều đến việc kinh doanh. Tôi muốn hỏi, dịch vụ cấp nước mà chúng tôi đang sử dụng được quy định như thế nào? Quyền lợi của tôi với tư cách là người sử dụng dịch vụ là gì và tôi có thể làm gì để đảm bảo nguồn nước ổn định hơn?”
Quyền lợi người mua và các khoản hoa hồng
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là một tiểu thương ở Quận 10, TP.HCM. Vừa rồi tôi có mua một lô thiết bị điện tử lớn từ một nhà phân phối. Họ hứa sẽ có một khoản **hoa hồng** 5% trên tổng giá trị đơn hàng được trừ vào lần thanh toán cuối hoặc quy đổi thành sản phẩm. Nhưng giờ khi thanh toán, họ lại nói không có khoản này. Tôi không biết **hoa hồng** này có phải là quyền lợi chính đáng của tôi không và có văn bản pháp luật nào quy định về nó để tôi đòi lại không?”
Tạm đình chỉ thực hiện thỏa thuận quốc tế
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là Giám đốc Sở Ngoại vụ tại Đà Nẵng. Hiện tại, Sở chúng tôi đang thực hiện một thỏa thuận hợp tác quốc tế về phát triển du lịch bền vững với một tổ chức nước ngoài. Tuy nhiên, do tình hình kinh tế biến động và một số thay đổi trong chính sách địa phương, chúng tôi đang gặp khó khăn trong việc tiếp tục đúng theo lộ trình đã cam kết. Chúng tôi muốn biết liệu có thể tạm đình chỉ thực hiện thỏa thuận này được không và quy trình pháp lý để làm điều đó như thế nào? Liệu Sở có thẩm quyền tự quyết định hay phải trình lên cấp trên?”
Quyền và nghĩa vụ của tác giả, đồng tác giả công trình khoa học và công nghệ
“Tôi là một nhà khoa học trẻ ở TP.HCM, vừa hoàn thành một công trình nghiên cứu về vật liệu mới cùng với hai đồng nghiệp khác. Sắp tới, công trình này được đề cử xét tặng Giải thưởng Nhà nước về khoa học và công nghệ. Tôi muốn hỏi, liệu tôi có được công nhận là tác giả công trình để nhận giải thưởng không, hay chỉ người đứng đầu nhóm mới được? Và nếu được, quyền lợi của tôi sẽ như thế nào?”
Kết cấu hạ tầng đường sắt và chính sách liên quan
“Gia đình tôi ở huyện Bình Chánh, TP.HCM, có mảnh đất nông nghiệp gần đường sắt. Gần đây thấy có dự án mở rộng đường sắt đi qua. Tôi muốn hỏi liệu đất nhà tôi có bị ảnh hưởng không, và nếu có thì 'kết cấu hạ tầng đường sắt' này bao gồm những gì để tôi biết quyền lợi của mình?”
Quốc gia sản xuất tàu bay
“Chào chuyên gia, tôi là chủ một hãng hàng không nhỏ ở TP. Hồ Chí Minh. Gần đây, một chiếc máy bay của công ty tôi gặp sự cố nhỏ khi đang bay thử nghiệm. Chiếc máy bay này được lắp ráp tổng thể tại Canada, nhưng đã đăng ký quốc tịch Việt Nam. Tôi nghe nói về khái niệm 'Quốc gia sản xuất' và không rõ liệu trong trường hợp có tai nạn lớn hơn, Canada hay Việt Nam sẽ có quyền điều tra chính và trách nhiệm của chúng tôi sẽ như thế nào?”
Phòng, chống HIV/AIDS và quyền lợi người nhiễm
“Anh Hùng, một công nhân ở xưởng may tại Bình Dương, vừa nhận kết quả xét nghiệm HIV dương tính. Anh rất lo lắng không biết liệu công ty có được phép sa thải anh vì lý do này không, và quyền lợi của người nhiễm HIV được pháp luật bảo vệ như thế nào.”
Bảo vệ dữ liệu quan hệ người dùng trên không gian mạng
“Chào luật sư, tôi là chủ một cửa hàng bán đồ thủ công ở Quận 3, TP.HCM. Tôi thường xuyên dùng mạng xã hội để quảng bá sản phẩm và tương tác với khách hàng. Gần đây tôi nghe nói về việc các nền tảng có thể chia sẻ 'dữ liệu về mối quan hệ của người sử dụng dịch vụ'. Tôi lo lắng không biết dữ liệu này là gì và liệu thông tin cá nhân của tôi hay của khách hàng có bị lộ ra ngoài không, và tôi có quyền gì để bảo vệ nó không?”
Thẩm quyền và trách nhiệm của người giải quyết khiếu nại
“Chào luật sư, tôi là chủ quán cà phê nhỏ ở phố cổ Hoàn Kiếm, Hà Nội. Mấy hôm trước, tôi bị thanh tra phường phạt hành chính vì lỗi trưng bày biển hiệu sai quy định, nhưng tôi thấy mức phạt quá nặng và không đúng với thực tế. Tôi muốn khiếu nại nhưng không biết phải gửi đơn cho ai, hay cơ quan nào có thẩm quyền giải quyết khiếu nại của tôi ạ?”
Dịch vụ bưu chính phổ cập và quyền lợi người dùng
“Chào chuyên gia, tôi là chủ một cửa hàng online nhỏ ở Huyện Cần Giờ, TP.HCM, chuyên bán nông sản địa phương. Gần đây, dịch vụ bưu chính ở chỗ tôi hay bị chậm trễ, thậm chí có lần hàng bị thất lạc làm tôi mất khách. Tôi nghe nói có 'dịch vụ bưu chính phổ cập' gì đó, không biết dịch vụ này có đảm bảo chất lượng tối thiểu không và tôi có quyền đòi hỏi gì không?”
Khái niệm và vai trò của Công nghệ trong pháp luật
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là Lan, chủ một xưởng sản xuất đồ thủ công mỹ nghệ ở Hà Nội. Gần đây, tôi nghe nói nhiều về các quy định liên quan đến 'công nghệ' trong sản xuất, đặc biệt là về môi trường và bảo vệ bản quyền sản phẩm. Tôi không rõ 'công nghệ' theo luật định bao gồm những gì và liệu các bí quyết sản xuất truyền thống của xưởng tôi có được coi là công nghệ để bảo vệ không?”
Quyền lợi khi tài sản bị trưng dụng
“Chào chuyên gia, tôi là chị H.T.L, chủ một cửa hàng vật liệu xây dựng ở huyện Bến Cát, Bình Dương. Vừa rồi, khu nhà xưởng gần chỗ tôi bị cháy lớn, lực lượng chữa cháy đã huy động xe tải và một số thiết bị của tôi để vận chuyển nước và vật liệu hỗ trợ. Tôi muốn hỏi, nếu tài sản của tôi bị hư hỏng hoặc mất mát trong quá trình này thì tôi có được bồi thường không và thủ tục thế nào ạ?”
Quy định pháp luật về hành vi chiếm đất
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là anh N.V.H, một nông dân ở huyện Hòa Vang, Đà Nẵng. Gia đình tôi có thửa ruộng đã canh tác lâu năm, nhưng gần đây hàng xóm là ông P.V.T đã tự ý dịch chuyển hàng rào, lấn sang một phần đất ruộng của tôi, nói là tôi không sử dụng hết. Tôi rất lo lắng không biết phải làm sao để bảo vệ quyền lợi của mình và liệu hành vi này có bị xử lý theo pháp luật không?”
Nhập nội mẫu vật động vật, thực vật hoang dã từ biển
“Tôi là anh Hùng, chủ một công ty chuyên nhập khẩu hải sản ở Đà Nẵng. Gần đây, tôi có hợp tác với một đối tác nước ngoài để khai thác một số loài cá quý hiếm ở vùng biển quốc tế, không thuộc chủ quyền của nước nào. Tôi muốn đưa số mẫu vật này về Việt Nam để kinh doanh nhưng không rõ thủ tục và quy định pháp luật về 'nhập nội từ biển' là gì. Liệu tôi có được phép làm vậy không và cần những giấy tờ gì?”
Quyền tái phát sóng chương trình phát sóng
“Chào luật sư, tôi là giám đốc một đài truyền hình địa phương ở tỉnh Bình Dương. Gần đây, chúng tôi phát hiện một số đài truyền hình khác, thậm chí cả các nền tảng trực tuyến, đã tái phát sóng các chương trình thời sự và phóng sự do chúng tôi sản xuất mà không hề xin phép hay trả phí. Điều này ảnh hưởng lớn đến nguồn thu và công sức của chúng tôi. Xin hỏi, pháp luật Việt Nam có quy định gì về việc này không và làm sao để chúng tôi bảo vệ quyền lợi của mình?”
Thẩm quyền trang cấp vũ khí, vật liệu nổ quân dụng, công cụ hỗ trợ
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là Anh Hùng, quản lý một công ty bảo vệ ở quận Thanh Xuân, Hà Nội. Công ty chúng tôi đang chuẩn bị nhận một dự án lớn và cần trang bị thêm một số **công cụ hỗ trợ** cho nhân viên. Tôi đang băn khoăn không biết cơ quan nào có thẩm quyền để trang cấp những vật tư này và quy trình cụ thể ra sao. Liệu công ty chúng tôi có thể tự mua sắm hay phải thông qua một cơ quan nào đó không?”