Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Luồng ra, vào cảng biển
“Chào luật sư, tôi là Ba, lái tàu vận tải hàng hóa ở Cần Thơ. Mấy hôm nay tôi thấy có mấy tàu cá nhỏ cứ đi ngang luồng chính ra vào cảng, làm tôi lo ngại về an toàn. Luật sư cho tôi hỏi, cái 'luồng ra, vào cảng' này được định nghĩa thế nào và có quy định gì về việc các loại tàu thuyền được phép đi lại trong đó không? Có phải tất cả tàu đều được đi tự do không?”
Điều kiện kinh doanh vận tải biển của chủ tàu Việt Nam
“Chị N.T.H ở Hải Phòng đang muốn thành lập một công ty vận tải biển nhỏ để chở hàng hóa từ cảng này sang cảng khác trong nước. Chị nghe nói phải là "Chủ tàu Việt Nam" mới được kinh doanh, nhưng chị không rõ chính xác "Chủ tàu Việt Nam" là gì và liệu công ty của chị có đủ điều kiện không. Chị đang băn khoăn về các thủ tục pháp lý.”
Cho vay và thu hồi nợ nước ngoài
“Chào luật sư, tôi là Chị P.T.L, kinh doanh xuất nhập khẩu ở Hà Nội. Gần đây, tôi có cho một đối tác bên Lào vay một khoản tiền để họ nhập khẩu hàng hóa từ Việt Nam. Giờ đến hạn thu hồi nợ nhưng bên đó đang gặp khó khăn. Tôi muốn hỏi về các quy định pháp luật liên quan đến việc cho vay và thu hồi nợ xuyên biên giới này, đặc biệt là các thủ tục để tôi có thể thu hồi được khoản nợ an toàn và đúng pháp luật.”
Xác định mã số và tên gọi hàng hóa
“Anh N.V.A ở Hà Nội, chủ một doanh nghiệp nhỏ chuyên nhập khẩu linh kiện điện tử từ Trung Quốc, đang rất băn khoăn về việc phân loại hàng hóa cho các lô hàng của mình. Anh nghe nói nếu phân loại sai có thể bị phạt nặng và tính sai thuế, nên muốn tìm hiểu rõ hơn về cách thức và tầm quan trọng của việc này để tránh rủi ro pháp lý.”
Chất lượng sản phẩm, hàng hóa theo quy định pháp luật
“Chào luật sư, tôi là chủ một cửa hàng thời trang nhỏ ở quận Đống Đa, Hà Nội. Gần đây, tôi có nhập một lô hàng quần áo từ một nhà cung cấp mới, nhưng khi nhận hàng thì chất lượng không như mong đợi chút nào. Vải thì mỏng, đường may cẩu thả, giặt thử thì phai màu ngay. Tôi muốn biết theo luật thì "chất lượng sản phẩm, hàng hóa" được định nghĩa như thế nào để tôi có cơ sở làm việc lại với nhà cung cấp ạ?”
Hệ thống truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa
“Chị Lan, chủ một cửa hàng bán nông sản sạch ở Quận 3, TP.HCM, đang rất lo lắng. Gần đây, khách hàng của chị hỏi nhiều về nguồn gốc rau củ quả, muốn biết rõ từ khâu trồng trọt đến thu hoạch. Chị nghe nói có cái 'hệ thống truy xuất nguồn gốc' gì đó mà nhà nước yêu cầu, không biết cửa hàng nhỏ như chị có phải áp dụng không và nó có phức tạp lắm không?”
Quy định về đoàn lai và bằng thuyền trưởng trong giao thông đường thủy nội địa
“Chào luật sư, tôi là chủ một doanh nghiệp vận tải nhỏ ở Cần Thơ, chuyên chở hàng hóa bằng đường thủy. Hiện tại, tôi đang có một đoàn lai với tổng trọng tải toàn phần khoảng 350 tấn. Tôi nghe nói có quy định về bằng thuyền trưởng cho từng loại đoàn lai, vậy với đoàn lai của tôi thì cần bằng hạng mấy? Sắp tới tôi muốn mở rộng lên khoảng 600 tấn thì có cần đổi bằng không?”
Hồ sơ điện tử trong thủ tục hành chính
“Chào luật sư, tôi là chủ một doanh nghiệp xuất nhập khẩu nhỏ ở TP. Hồ Chí Minh. Gần đây, tôi thấy các thủ tục hải quan và cảng biển ngày càng yêu cầu nhiều về 'hồ sơ điện tử'. Tôi không rõ chính xác 'hồ sơ điện tử' là gì và nó bao gồm những loại giấy tờ nào. Liệu có phải mọi thứ đều phải nộp online hết không? Tôi sợ làm sai lại bị chậm trễ hàng hóa.”
Giá trị pháp lý của thông điệp dữ liệu điện tử
“Chào luật sư, tôi đang có một vụ tranh chấp dân sự với đối tác về việc mua bán hàng hóa tại Quận 1, TP.HCM. Đối tác của tôi không chịu thanh toán và phủ nhận các thỏa thuận đã đạt được qua email và tin nhắn Zalo. Tôi muốn hỏi liệu những email và tin nhắn này có thể được dùng làm bằng chứng trước tòa để đòi nợ được không? Tôi là chủ một cửa hàng kinh doanh đồ điện tử.”
Quy định về Quá cảnh của người nước ngoài và hàng hóa tại Việt Nam
“Chào luật sư, tôi là chị M.T.H, làm việc tại một công ty du lịch ở Quận 1, TP.HCM. Sắp tới có đoàn khách nước ngoài của tôi bay từ Úc sang châu Âu, nhưng sẽ quá cảnh ở sân bay Tân Sơn Nhất khoảng 8 tiếng. Khách có hỏi là họ có được ra ngoài khu vực sân bay để tham quan thành phố không, hay chỉ được ở khu vực quá cảnh thôi? Và nếu có hàng hóa đặc biệt cần khai báo thì thủ tục thế nào ạ? Tôi hơi băn khoăn về các quy định này.”
Hệ thống thông tin trong quản lý thuế và hải quan
“Chào luật sư, tôi có công ty nhỏ ở Hải Phòng chuyên nhập khẩu hàng hóa. Gần đây, tôi thấy các thủ tục hải quan và thuế đều chuyển sang làm online hết. Nhiều lúc tôi không hiểu rõ về mấy cái **hệ thống thông tin** này hoạt động ra sao, có đảm bảo an toàn không, và liệu có quy định nào về việc các cơ quan nhà nước phải xây dựng mấy hệ thống này không? Tôi 45 tuổi, không rành công nghệ lắm nên hơi lo.”
Bảo lưu điều ước quốc tế
“Chào luật sư, công ty tôi ở Quận 1, TP.HCM chuyên nhập khẩu hàng hóa. Gần đây, chúng tôi đang xem xét một hợp đồng thương mại quốc tế lớn và đối tác nước ngoài có đề cập đến một điều khoản 'bảo lưu' mà nước họ đã đưa ra khi gia nhập một điều ước quốc tế liên quan. Tôi không hiểu rõ 'bảo lưu' này là gì và nó có ảnh hưởng thế nào đến quyền lợi và nghĩa vụ của công ty tôi khi giao dịch theo hợp đồng đó?”
Phân loại và Quy định liên quan đến Sự cố
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chủ một cửa hàng tạp hóa nhỏ ở huyện Cần Giờ, TP.HCM. Vừa rồi khu vực tôi bị ngập lụt cục bộ do triều cường dâng cao bất thường, làm hư hại khá nhiều hàng hóa. Tôi nghe nói có quy định về 'sự cố' và các hoạt động hỗ trợ. Vậy trường hợp của tôi có được xem là 'sự cố' theo pháp luật không? Và nếu có thì tôi có thể tìm kiếm sự hỗ trợ từ cộng đồng hoặc các tổ chức như thế nào?”
Dịch vụ bưu chính công ích và vai trò của Nhà nước
“Chị Hạnh, một người bán khô cá qua mạng ở Cà Mau, đang rất băn khoăn. Chị thấy cước phí gửi hàng hóa đến các huyện đảo hay vùng sâu vùng xa qua bưu điện thường rẻ hơn nhiều so với các dịch vụ chuyển phát tư nhân. Chị muốn biết liệu chất lượng dịch vụ có đảm bảo không và nếu có sự cố thì chị có thể khiếu nại ở đâu để được giải quyết.”
Người được giao nhiệm vụ thanh tra chuyên ngành
“Chào luật sư, tôi là chủ một cửa hàng kinh doanh đồ điện tử ở quận Đống Đa, Hà Nội. Mới đây, cửa hàng tôi bị một đoàn kiểm tra về chất lượng sản phẩm. Người đến làm việc tự xưng là 'người được giao thực hiện nhiệm vụ thanh tra chuyên ngành' chứ không phải Thanh tra viên. Tôi không rõ người này có quyền hạn gì và có được phép xử phạt hay tịch thu hàng hóa của tôi không? Tôi lo lắng quá.”
Dịch vụ chuyển tải hàng hóa trong vận tải và xuất nhập khẩu
“Chào luật sư, công ty tôi ở Quận 7, TP.HCM chuyên vận chuyển hàng hóa quốc tế. Gần đây, chúng tôi nhận được một hợp đồng lớn yêu cầu **chuyển tải** hàng từ cảng Cát Lái sang xe tải để đưa đi Campuchia. Tôi muốn hỏi dịch vụ chuyển tải này có những quy định pháp luật nào cần lưu ý, đặc biệt là về giấy phép hay trách nhiệm pháp lý khi hàng hóa nằm ở kho chờ chuyển?”
Quy định về đoàn lai hỗn hợp trong giao thông đường thủy nội địa
“Chào luật sư, tôi là chủ một đội tàu vận tải trên sông Hậu ở Cần Thơ. Hiện tại, đội tàu của tôi chủ yếu dùng phương thức lai kéo hoặc lai đẩy riêng lẻ. Tôi đang tính đến việc kết hợp cả kéo và đẩy cùng lúc để tăng hiệu quả vận chuyển hàng hóa. Tôi không rõ pháp luật có cho phép hình thức này không, nếu có thì gọi là gì và tôi cần lưu ý những quy định đặc biệt nào khi tổ chức đội hình tàu như vậy?”
Người vận tải đường thủy nội địa
“Chào chuyên gia, tôi là chủ một doanh nghiệp nhỏ ở Cần Thơ, chuyên kinh doanh nông sản. Sắp tới, tôi muốn mở rộng sang dịch vụ vận chuyển hàng hóa bằng đường thủy nội địa để tối ưu chi phí. Tuy nhiên, tôi đang băn khoăn không biết pháp luật định nghĩa 'người vận tải' là gì và trách nhiệm của tôi sẽ ra sao khi tham gia lĩnh vực này. Mong được tư vấn.”
Ngày cuối cùng giao dịch hợp đồng trên Sở Giao dịch hàng hóa
“Chào luật sư, tôi là anh Hùng, ở Đắk Lắk, chuyên buôn bán cà phê nhỏ lẻ. Tôi mới tham gia sàn giao dịch hàng hóa để thử sức với hợp đồng kỳ hạn. Tôi có nghe nói về cái 'ngày cuối cùng giao dịch hợp đồng' nhưng không rõ nó là ngày gì và nếu tôi không làm gì trước ngày đó thì hợp đồng của tôi sẽ ra sao? Tôi sợ bị mất tiền hoặc phải giao hàng mà không biết.”
Quy định pháp luật về Giám định hàng hóa nhập khẩu
“Chào chuyên gia, tôi là Anh N.V.K, chủ một doanh nghiệp nhập khẩu hàng điện tử ở Hải Phòng. Lô hàng của tôi vừa về đến cảng nhưng bị hải quan giữ lại, yêu cầu phải **giám định** chất lượng vì họ nghi ngờ không đúng tiêu chuẩn như khai báo. Tôi không rõ quy trình này thế nào, ai sẽ chịu trách nhiệm và chi phí, và liệu có cách nào để đẩy nhanh không? Mong chuyên gia tư vấn giúp.”
Quy định về hình thức chào hàng cạnh tranh
“Chào chuyên gia, công ty em ở Quận Long Biên, Hà Nội, chuyên về logistics. Em đang cần mua bảo hiểm cho một số tài sản và hàng hóa, tổng phí bảo hiểm ước tính khoảng 2.5 tỷ đồng. Em nghe nói có hình thức **chào hàng cạnh tranh** nhưng không rõ công ty em có được áp dụng hình thức này không và cần lưu ý gì ạ?”
Quy định về Bao bì trực tiếp cho sản phẩm sinh phẩm chẩn đoán in-vitro
“Chào chuyên gia, công ty tôi ở Quận Đống Đa, Hà Nội, chuyên nhập khẩu các bộ kit sinh phẩm chẩn đoán in-vitro. Gần đây, tôi nghe nói có Nghị định mới 37/2026/NĐ-CP về chất lượng sản phẩm, hàng hóa và cũng có quy định về 'bao bì trực tiếp'. Tôi không rõ 'bao bì trực tiếp' cho sản phẩm của mình được hiểu như thế nào và có cần lưu ý gì đặc biệt về chất liệu hay quy cách đóng gói không, nhất là khi sản phẩm của tôi là sinh phẩm chẩn đoán?”
Điều kiện kinh doanh lưu kho, bảo quản hàng hóa tại ga đường sắt
“Chào luật sư, tôi là anh Hùng, ở quận Long Biên, Hà Nội. Tôi đang có ý định mở một kho bãi để lưu trữ và trung chuyển hàng hóa gần **ga đường sắt** Gia Lâm. Tôi nghe nói có quy định riêng cho việc kinh doanh này ở khu vực ga. Luật sư cho tôi hỏi, tôi cần những điều kiện gì để có thể kinh doanh dịch vụ lưu kho, bảo quản hàng hóa tại đây ạ?”
Pháo hiệu hàng hải
“Chào luật sư, tôi là chủ cửa hàng vật tư hàng hải ở Hải Phòng. Gần đây tôi có ý định nhập khẩu một số lô pháo hiệu hàng hải về để bán cho các tàu thuyền, nhưng không rõ các quy định pháp luật về loại hàng hóa này như thế nào. Cửa hàng tôi có cần đáp ứng điều kiện gì đặc biệt không? Mong luật sư tư vấn giúp.”