Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Bảo tồn loài bị đe dọa tuyệt chủng
“Chào luật sư, tôi là nông dân ở huyện Cần Giờ, TP.HCM. Mấy hôm nay tôi thấy có một loài chim lạ hay về đậu ở vườn nhà tôi, trông rất đẹp nhưng tôi nghe nói đây là loài quý hiếm, có nguy cơ tuyệt chủng. Tôi lo không biết lỡ mình làm gì ảnh hưởng đến chúng thì có bị phạt không, và tôi có cần báo cáo cho ai không? Mong luật sư tư vấn giúp tôi.”
Cây hằng năm
“Chào luật sư, tôi là nông dân ở huyện Châu Thành, Tiền Giang. Gia đình tôi có mấy công đất đang trồng dưa hấu, ớt, và rau màu luân canh. Mấy loại cây này cứ trồng xong là thu hoạch rồi lại trồng vụ mới, không quá một năm. Tôi nghe nói có phân loại đất trồng cây hằng năm và cây lâu năm. Vậy đất của tôi đang trồng dưa, ớt như vậy có được xem là đất trồng cây hằng năm không? Liệu có ảnh hưởng gì đến quyền sử dụng đất của gia đình tôi không?”
Quy định về Kiểm soát giết mổ động vật
“Chào luật sư, tôi là nông dân ở huyện Thới Lai, Cần Thơ, có nuôi vài chục con heo và gà. Thỉnh thoảng tôi muốn tự mổ heo, gà nhà để bán cho bà con trong xóm hoặc dùng cho gia đình. Tôi nghe nói có quy định về 'kiểm soát giết mổ' nhưng không rõ là áp dụng cho quy mô nhỏ như của tôi không, và tôi cần phải làm những gì để không vi phạm pháp luật? Liệu có phải báo cáo hay đăng ký gì không?”
Tai biến y khoa và trách nhiệm bảo hiểm
“Chào luật sư, tôi là chủ một cửa hàng nhỏ ở TP. Hồ Chí Minh. Vừa rồi tôi có phẫu thuật ruột thừa tại một bệnh viện tư nhân, nhưng sau phẫu thuật tôi bị nhiễm trùng nặng, phải nằm viện lâu hơn dự kiến và tốn rất nhiều chi phí. Tôi nghe nói có khái niệm 'tai biến y khoa', vậy trường hợp của tôi có phải là tai biến y khoa không? Tôi có thể làm gì để đòi lại quyền lợi của mình?”
Quy định về chi phí cho người làm chứng trong tố tụng
“Chào luật sư, tôi là chủ một cửa hàng bán đồ điện tử ở quận Đống Đa, Hà Nội. Hiện tại tôi đang có một vụ kiện tranh chấp hợp đồng với đối tác. Tôi cần triệu tập một người làm chứng để làm rõ một số tình tiết. Tôi nghe nói phải trả chi phí cho người làm chứng, nhưng tôi không rõ khoản chi phí này là gì, ai phải chịu và nếu lời khai của họ không có lợi cho tôi thì sao? Mong luật sư tư vấn giúp tôi.”
Điện mặt trời tự sản xuất, tự tiêu thụ
“Chào luật sư, tôi là chủ một nhà xưởng may nhỏ ở Quận 12, TP.HCM. Tôi đang tính lắp đặt hệ thống điện mặt trời trên mái nhà xưởng để tự dùng cho sản xuất, giảm bớt tiền điện hàng tháng. Tôi nghe nói có quy định về "điện tự sản xuất, tự tiêu thụ" nhưng không rõ là có được phép không, và nếu được thì có cần thủ tục gì đặc biệt không? Tôi cũng băn khoăn nếu sau này có dư điện thì có bán lại được không.”
Chu kỳ giao dịch trong mua bán điện trực tiếp
“Chào luật sư, tôi là chủ một nhà máy sản xuất linh kiện điện tử ở KCN Tràng Duệ, Hải Phòng. Công ty tôi đang tìm hiểu để tham gia cơ chế mua bán điện trực tiếp với một đơn vị phát điện năng lượng tái tạo. Tôi thấy trong dự thảo Nghị định có nhắc đến thuật ngữ 'chu kỳ giao dịch' là 30 phút. Tôi muốn hỏi 'chu kỳ giao dịch' này có ý nghĩa gì đối với hoạt động sản xuất và việc thanh toán tiền điện của công ty tôi?”
Giá trúng thầu trong hoạt động đấu thầu
“Chào luật sư, công ty tôi ở Quận 1, TP.HCM vừa trúng thầu một dự án xây dựng nhỏ. Tôi là giám đốc công ty xây dựng, năm nay 40 tuổi. Chúng tôi nhận được thông báo về 'giá trúng thầu', nhưng tôi không rõ liệu đây có phải là con số cuối cùng chúng tôi sẽ nhận được không, hay còn phải thương thảo gì nữa không? Liệu giá này có thể thay đổi trong quá trình ký hợp đồng không?”
Đối tượng chịu tác động của văn bản quy phạm pháp luật
“Chào luật sư, tôi là chủ một công ty logistics nhỏ ở Hà Nội, chuyên vận chuyển hàng hóa bằng đường thủy nội địa. Tôi nghe nói sắp có luật mới về giao thông đường thủy. Tôi không rõ liệu công ty tôi có phải là đối tượng chịu tác động trực tiếp của luật này không? Nếu có thì nghĩa vụ của tôi là gì, và tôi cần chuẩn bị những gì?”
Người có liên quan trong hoạt động vay vốn của Quỹ Hỗ trợ phát triển hợp tác xã
“Chào luật sư, tôi là giám đốc một hợp tác xã nông nghiệp ở Đồng Tháp. Chúng tôi đang làm hồ sơ vay vốn từ Quỹ Hỗ trợ phát triển hợp tác xã để mở rộng sản xuất. Tôi nghe nói có quy định về 'người có liên quan' mà nếu không rõ có thể ảnh hưởng đến việc xét duyệt khoản vay. Trong hợp tác xã của tôi, có một số thành viên ban quản trị là anh em họ hàng với nhau. Liệu điều này có gây khó khăn gì khi vay vốn không? Chúng tôi cần lưu ý gì để đảm bảo hồ sơ hợp lệ?”
Khu vực có chức năng chuyên biệt trong phát triển đô thị
“Chào luật sư, tôi là chủ một cửa hàng tạp hóa nhỏ ở ngoại ô Đà Nẵng. Gần đây tôi nghe nói chính quyền đang có kế hoạch phát triển một 'khu vực có chức năng chuyên biệt' ngay gần đất nhà tôi. Tôi không rõ khu vực này là gì và liệu việc này có ảnh hưởng đến việc kinh doanh và đất đai của gia đình tôi không? Liệu có phải tôi sẽ bị giải tỏa để nhường chỗ cho dự án này không?”
Cổng thông tin điện tử trong hoạt động hàng hải
“Chào luật sư, tôi là thuyền trưởng tàu chở hàng nội địa, thường xuyên hoạt động ở cảng Hải Phòng. Trước đây tôi quen nộp hồ sơ giấy tờ cho tàu thuyền ra vào cảng, nhưng gần đây có nghe nói về 'Cổng thông tin điện tử' để làm thủ tục. Tôi không rõ 'Cổng thông tin điện tử' này là gì, có phải là nơi tôi sẽ nộp tất cả giấy tờ cho tàu thuyền của mình không, và có văn bản nào quy định về việc này không? Tôi hơi lo vì chưa quen làm thủ tục online.”
Quy định về thu gom chất được kiểm soát
“Chào luật sư, tôi là chủ một xưởng sửa chữa điện lạnh ở Quận 7, TP.HCM. Gần đây, tôi nghe nói về việc phải 'thu gom chất được kiểm soát' khi sửa chữa điều hòa, tủ lạnh cũ. Tôi không rõ hoạt động này có bắt buộc không và có quy định nào cụ thể cho các cơ sở nhỏ như xưởng của tôi không?”
Dân quân tự vệ: Khái niệm, vị trí và nhiệm vụ
“Chào luật sư, tôi là anh Hùng, làm chủ một xưởng cơ khí nhỏ ở Quận 12, TP.HCM. Gần đây, phường có thông báo về việc đăng ký tham gia lực lượng tự vệ tại cơ sở. Tôi hơi băn khoăn không rõ **Dân quân tự vệ** là gì, có khác gì với quân đội chính quy không, và nếu tham gia thì sẽ có những nhiệm vụ gì? Liệu có ảnh hưởng nhiều đến công việc kinh doanh của tôi không?”
Hành vi trộm cắp điện và các quy định liên quan
“Chào luật sư, tôi là chủ một tiệm tạp hóa nhỏ ở Quận 1, TP.HCM. Gần đây, tôi thấy hóa đơn tiền điện tăng đột biến mà không rõ lý do. Hàng xóm lại đồn thổi tôi đang dùng điện chùa hoặc có người cố tình làm sai lệch công tơ nhà tôi. Tôi rất lo lắng không biết nếu bị phát hiện thì sẽ bị xử lý như thế nào và liệu tôi có bị quy vào tội trộm cắp điện không?”
Phòng ngừa và ứng phó sự cố hóa chất
“Chào luật sư, công ty tôi ở Quận 7, TP.HCM chuyên kinh doanh hóa chất công nghiệp. Gần đây tôi lo lắng về nguy cơ cháy nổ, rò rỉ hóa chất có thể xảy ra. Tôi muốn biết theo luật thì 'sự cố hóa chất' được hiểu như thế nào và công ty tôi cần làm gì để phòng ngừa, ứng phó khi có sự cố?”
Chính sách duy trì mức sinh thay thế và hỗ trợ sinh sản
“Chào luật sư, vợ chồng tôi ở TP.HCM, cả hai đều làm văn phòng. Chúng tôi đã có một bé trai, giờ đang phân vân có nên sinh thêm bé thứ hai không vì chi phí nuôi con ở thành phố quá cao, lại sợ ảnh hưởng công việc của vợ. Tôi nghe nói Nhà nước đang khuyến khích sinh đủ con để đạt 'mức sinh thay thế' gì đó. Vậy có chính sách hỗ trợ cụ thể nào cho những gia đình như chúng tôi để khuyến khích sinh con không ạ? Đặc biệt là ở các thành phố lớn như TP.HCM.”
Giá trúng thầu trong hoạt động đấu thầu xây dựng
“Chào luật sư, tôi là chủ một công ty xây dựng nhỏ ở Đà Nẵng. Vừa rồi công ty tôi trúng thầu một dự án xây dựng trường học. Trong quyết định phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu có ghi rõ "Giá trúng thầu". Tôi muốn hỏi giá này có ý nghĩa như thế nào và liệu sau này có thể thay đổi được không, hay phải tuân thủ tuyệt đối?”
Đơn vị dự toán ngân sách và nghĩa vụ công khai tài chính
“Chào luật sư, tôi là Chị Hằng, làm việc tại một trung tâm y tế dự phòng ở TP. Hồ Chí Minh. Trung tâm của tôi nhận ngân sách từ nhà nước và cũng có một số nguồn thu từ các dịch vụ khám chữa bệnh. Tôi thắc mắc là trung tâm có phải công khai các khoản thu chi này không, đặc biệt là các khoản đóng góp từ bệnh nhân? Tôi nghe nói về 'đơn vị dự toán ngân sách' nhưng không rõ nghĩa là gì và áp dụng thế nào cho trường hợp của chúng tôi.”
Khái niệm và quyền của hộ gia đình sử dụng đất
“Chào luật sư, gia đình tôi ở huyện Bình Chánh, TP.HCM có một mảnh đất nông nghiệp được cấp sổ đỏ từ năm 1995 đứng tên 'Hộ ông Nguyễn Văn A'. Hiện tại, bố tôi (ông A) đã mất, các anh chị em tôi đều đã lập gia đình và sống riêng. Giờ chúng tôi muốn bán đất nhưng không biết ai là thành viên của hộ gia đình sử dụng đất để ký giấy tờ. Liệu các con của tôi, hay các cháu của bố tôi có được tính vào hộ gia đình không ạ? Mong luật sư tư vấn giúp.”
Giá trị pháp lý của chữ ký số nước ngoài tại Việt Nam
“Chào luật sư, tôi là chị L.T.M, chủ một công ty xuất nhập khẩu ở Quận 1, TP.HCM. Gần đây, đối tác nước ngoài của tôi thường dùng chữ ký số để ký hợp đồng. Tôi không rõ là chữ ký số của họ có giá trị pháp lý ở Việt Nam không, và nếu có thì cần lưu ý gì để đảm bảo an toàn pháp lý cho công ty tôi?”
Vị thuốc cổ truyền và quy định pháp luật
“Chào luật sư, tôi là chủ một tiệm thuốc Bắc nhỏ ở Quận 5, TP.HCM. Gần đây tôi muốn mở rộng kinh doanh, tự mình chế biến một số bài thuốc gia truyền từ các loại dược liệu mà tôi đã thu mua. Tôi nghe nói có khái niệm 'vị thuốc cổ truyền' nhưng không rõ nó khác gì 'dược liệu' thông thường và liệu tôi có cần giấy phép gì đặc biệt để chế biến hay không. Xin luật sư tư vấn giúp tôi về khái niệm này và các quy định liên quan để tôi có thể kinh doanh đúng luật.”
Cơ quan quản lý căn cước công dân và thủ tục liên quan
“Chào luật sư, tôi là chị L.T.M, ở Quận 1, TP.HCM. Tôi vừa kết hôn và muốn đổi thông tin trên căn cước công dân của mình cho phù hợp với tình trạng hôn nhân mới. Tôi không rõ mình cần đến cơ quan nào để làm thủ tục này và quy trình ra sao. Mong luật sư tư vấn giúp tôi.”
Quy định về khảo nghiệm phân bón
“Chào luật sư, tôi là anh Hùng, chủ một công ty sản xuất phân bón nhỏ ở Hưng Yên. Công ty tôi vừa nghiên cứu ra một loại phân bón hữu cơ mới, rất hiệu quả trên cây ăn quả. Giờ chúng tôi muốn đưa sản phẩm ra thị trường nhưng nghe nói phải làm 'khảo nghiệm phân bón' gì đó. Luật sư cho tôi hỏi quy trình này là gì và có phức tạp không ạ? Chúng tôi cần chuẩn bị những gì để tiến hành khảo nghiệm?”