Dân quân tự vệ: Khái niệm, vị trí và nhiệm vụ

Trả lời

Anh Hùng thân mến, về thắc mắc của anh liên quan đến Dân quân tự vệ, đây là một lực lượng quan trọng trong hệ thống quốc phòng toàn dân của Việt Nam.

Dân quân tự vệ là gì?

Theo Luật Dân quân tự vệ sửa đổi 2025 (VBHN), Dân quân tự vệ được hiểu là lực lượng vũ trang quần chúng không thoát ly sản xuất, công tác. Lực lượng này được tổ chức thành hai bộ phận chính: * Dân quân: được tổ chức ở địa phương (như xã, phường, thị trấn). * Tự vệ: được tổ chức tại các cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội, đơn vị sự nghiệp, hoặc các tổ chức kinh tế (như xưởng cơ khí của anh).

Luật này quy định chi tiết về nghĩa vụ tham gia Dân quân tự vệ, vị trí, chức năng, nhiệm vụ, nguyên tắc tổ chức, hoạt động, chế độ, chính sách và trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân đối với lực lượng này^[1].

Vị trí, chức năng và nguyên tắc hoạt động

Dân quân tự vệ là một thành phần không thể thiếu của lực lượng vũ trang nhân dân^[2]. Chức năng chính của họ là bảo vệ Đảng, chính quyền, tính mạng, tài sản của Nhân dân, cũng như tài sản của cơ quan, tổ chức tại địa phương, cơ sở. Trong trường hợp có chiến tranh, Dân quân tự vệ đóng vai trò nòng cốt cùng toàn dân đánh giặc ở địa phương, cơ sở^[2].

Nguyên tắc tổ chức và hoạt động của Dân quân tự vệ được quy định chặt chẽ. Lực lượng này đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, sự thống lĩnh của Chủ tịch nước, sự quản lý thống nhất của Chính phủ. Đồng thời, Dân quân tự vệ phải tuân thủ Hiến pháp, pháp luật và dựa vào nhân dân để phát huy sức mạnh tổng hợp, thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, an ninh^[3].

Các nhiệm vụ chính của Dân quân tự vệ

Khi tham gia lực lượng tự vệ tại cơ sở của mình, anh Hùng và các thành viên khác sẽ thực hiện nhiều nhiệm vụ quan trọng, bao gồm^[4]: * Sẵn sàng chiến đấu, chiến đấu và phục vụ chiến đấu để bảo vệ địa phương, cơ sở, cơ quan, tổ chức. * Phối hợp với các đơn vị Quân đội nhân dân, Công an nhân dân và các lực lượng khác để bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới quốc gia, hải đảo, vùng biển, vùng trời Việt Nam; tham gia xây dựng nền quốc phòng toàn dân, khu vực phòng thủ, bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội, đấu tranh phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật. * Thực hiện nhiệm vụ huấn luyện quân sự, giáo dục chính trị, pháp luật, tham gia hội thi, hội thao, diễn tập. * Tham gia các biện pháp về chiến tranh thông tin, chiến tranh không gian mạng theo quy định của pháp luật, quyết định của cấp có thẩm quyền. * Phòng, chống, khắc phục hậu quả thiên tai, dịch bệnh, tìm kiếm, cứu nạn, bảo vệ môi trường.

Việc tham gia lực lượng tự vệ là một nghĩa vụ công dân quan trọng, góp phần vào sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc. Với tính chất "không thoát ly sản xuất, công tác", các hoạt động này thường được sắp xếp linh hoạt để hạn chế tối đa ảnh hưởng đến công việc kinh doanh và sinh hoạt của anh, đồng thời đảm bảo hoàn thành nhiệm vụ quốc phòng.