Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Hành vi trộm cắp điện và các quy định liên quan
“Chào luật sư, tôi là chủ một tiệm tạp hóa nhỏ ở Quận 1, TP.HCM. Gần đây, tôi thấy hóa đơn tiền điện tăng đột biến mà không rõ lý do. Hàng xóm lại đồn thổi tôi đang dùng điện chùa hoặc có người cố tình làm sai lệch công tơ nhà tôi. Tôi rất lo lắng không biết nếu bị phát hiện thì sẽ bị xử lý như thế nào và liệu tôi có bị quy vào tội trộm cắp điện không?”
Chính sách duy trì mức sinh thay thế và hỗ trợ sinh sản
“Chào luật sư, vợ chồng tôi ở TP.HCM, cả hai đều làm văn phòng. Chúng tôi đã có một bé trai, giờ đang phân vân có nên sinh thêm bé thứ hai không vì chi phí nuôi con ở thành phố quá cao, lại sợ ảnh hưởng công việc của vợ. Tôi nghe nói Nhà nước đang khuyến khích sinh đủ con để đạt 'mức sinh thay thế' gì đó. Vậy có chính sách hỗ trợ cụ thể nào cho những gia đình như chúng tôi để khuyến khích sinh con không ạ? Đặc biệt là ở các thành phố lớn như TP.HCM.”
Thi hành án tử hình và các trường hợp không thi hành
“Chị H.T.L ở TP.HCM, một người nội trợ 30-35 tuổi, có người thân bị kết án tử hình. Chị ấy đang lo lắng vì người thân đó vừa phát hiện có thai. Chị muốn biết liệu án tử hình có còn được thi hành trong trường hợp này không?”
Quy định pháp luật về khai thác nước dưới đất
“Chào chuyên gia, tôi là Anh T.V.K, chủ một xưởng sản xuất nước đá nhỏ ở TP. Thủ Đức, TP.HCM. Tôi đang có ý định khoan thêm một giếng để lấy nước phục vụ sản xuất. Tôi có nghe nói rằng nước dưới đất không thuộc phạm vi điều chỉnh của Luật Tài nguyên nước 2012. Vậy có phải tôi không cần phải xin phép hay tuân thủ quy định gì khi khai thác nước dưới đất không? Tôi hơi băn khoăn vì thấy có chỗ lại nói phải quản lý tổng hợp cả nước mặt và nước dưới đất.”
Đơn vị dự toán ngân sách và nghĩa vụ công khai tài chính
“Chào luật sư, tôi là Chị Hằng, làm việc tại một trung tâm y tế dự phòng ở TP. Hồ Chí Minh. Trung tâm của tôi nhận ngân sách từ nhà nước và cũng có một số nguồn thu từ các dịch vụ khám chữa bệnh. Tôi thắc mắc là trung tâm có phải công khai các khoản thu chi này không, đặc biệt là các khoản đóng góp từ bệnh nhân? Tôi nghe nói về 'đơn vị dự toán ngân sách' nhưng không rõ nghĩa là gì và áp dụng thế nào cho trường hợp của chúng tôi.”
Khái niệm và quyền của hộ gia đình sử dụng đất
“Chào luật sư, gia đình tôi ở huyện Bình Chánh, TP.HCM có một mảnh đất nông nghiệp được cấp sổ đỏ từ năm 1995 đứng tên 'Hộ ông Nguyễn Văn A'. Hiện tại, bố tôi (ông A) đã mất, các anh chị em tôi đều đã lập gia đình và sống riêng. Giờ chúng tôi muốn bán đất nhưng không biết ai là thành viên của hộ gia đình sử dụng đất để ký giấy tờ. Liệu các con của tôi, hay các cháu của bố tôi có được tính vào hộ gia đình không ạ? Mong luật sư tư vấn giúp.”
Cụm công trình văn học, nghệ thuật trong xét tặng giải thưởng
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là một nhà văn ở Quận 3, TP.HCM. Tôi có một tập truyện ngắn và một tiểu thuyết đều cùng chủ đề về cuộc sống người dân miền Tây, đã xuất bản trong 5 năm gần đây. Tôi đang định làm hồ sơ đề nghị xét tặng Giải thưởng Nhà nước về văn học nghệ thuật. Không biết liệu tôi có thể gộp cả tập truyện ngắn và tiểu thuyết này lại thành một "cụm công trình văn học, nghệ thuật" để xét giải không? Hay tôi phải chọn một trong hai?”
Giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh ở cộng đồng
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là trưởng thôn ở một xã vùng nông thôn của tỉnh Bắc Giang. Gần đây, tôi nhận thấy có tình trạng nhiều gia đình trong thôn cố gắng sinh con trai, thậm chí có tin đồn về việc một số người đi siêu âm để chọn giới tính. Tỷ lệ bé trai sinh ra cao hơn bé gái rõ rệt. Tôi muốn hỏi, với vai trò trưởng thôn, tôi có thể làm gì để giảm thiểu tình trạng **mất cân bằng giới tính khi sinh** này ở địa phương mình theo quy định pháp luật?”
Cơ sở dữ liệu PCCC, CNCH
“Chào luật sư, tôi là chủ một nhà hàng lớn ở Quận 1, TP.HCM. Gần đây, tôi nghe nói có quy định mới về việc phải kết nối hệ thống báo cháy của cơ sở mình vào một cơ sở dữ liệu chung của nhà nước về phòng cháy, chữa cháy. Tôi không rõ quy định này cụ thể như thế nào, ai phải thực hiện và chi phí ra sao. Liệu nhà hàng của tôi có thuộc đối tượng phải làm không ạ?”
Hoạt động sử dụng hóa chất theo Nghị định 33/2024/NĐ-CP
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là quản lý sản xuất tại một nhà máy hóa chất ở Đồng Nai. Gần đây, công ty chúng tôi đang triển khai một quy trình mới là chuyển hóa một loại hóa chất cơ bản thành một sản phẩm hóa chất khác phức tạp hơn. Tôi nghe nói có quy định mới về 'sử dụng hóa chất' theo Công ước Cấm vũ khí hóa học. Vậy hoạt động chuyển hóa này của chúng tôi có được coi là 'sử dụng hóa chất' theo Nghị định 33/2024/NĐ-CP không, và chúng tôi cần lưu ý gì?”
Quản lý và khai thác vùng trời sân bay
“Tôi là chủ một công ty xây dựng ở huyện Sóc Sơn, Hà Nội. Chúng tôi đang có dự án xây một tòa nhà cao tầng gần sân bay quốc tế Nội Bài nhưng nghe nói có quy định về chiều cao công trình do liên quan đến vùng trời sân bay. Tôi muốn biết vùng trời sân bay là gì và liệu dự án của tôi có bị ảnh hưởng không?”
Quy định pháp luật về danh lam thắng cảnh và quyền sử dụng đất
“Chào chuyên gia, tôi là chủ một homestay nhỏ ở gần khu vực Vịnh Bái Tử Long, Quảng Ninh. Gần đây, có thông tin khu vực này được công nhận là **danh lam thắng cảnh** cấp quốc gia. Tôi lo lắng không biết việc này có ảnh hưởng gì đến quyền sử dụng đất của gia đình tôi không, và liệu tôi có được tiếp tục kinh doanh homestay hay không? Có quy định nào về việc khai thác du lịch ở những nơi như vậy không?”
Quy định về Thuốc bảo vệ thực vật sinh học và thủ tục nhập khẩu
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là nông dân ở Đồng Nai, đang muốn tìm hiểu về các loại thuốc bảo vệ thực vật sinh học mới để sử dụng cho vườn cây ăn trái của mình. Tôi nghe nói có một loại thuốc sinh học rất hiệu quả từ nước ngoài, nhưng không rõ thủ tục nhập khẩu và các quy định liên quan đến loại thuốc này có phức tạp không. Đặc biệt, tôi muốn biết liệu có cần giấy phép gì đặc biệt cho thuốc sinh học không, và cơ quan nào sẽ quản lý việc này?”
Quy định về Ngành đào tạo và nâng chuẩn trình độ giáo viên
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là giáo viên mầm non ở quận Cầu Giấy, Hà Nội. Tôi đang tính đi học nâng trình độ chuẩn từ trung cấp lên đại học theo quy định mới. Trường tôi định học có ghi ngành là 'Sư phạm Mầm non' nhưng tôi nghe nói có chỗ gọi là 'Giáo dục Mầm non'. Tôi băn khoăn không biết hai tên này có khác nhau không, và nếu tôi học ngành 'Sư phạm Mầm non' thì bằng cấp có được công nhận để đáp ứng chuẩn trình độ không? Tôi năm nay 32 tuổi.”
Quy định pháp luật về giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là anh Trần Văn Hùng, cán bộ phụ trách dân số ở xã Bình An, huyện Thanh Oai, Hà Nội. Hiện nay, xã tôi đang có tình trạng tỷ lệ sinh con trai cao hơn con gái đáng kể, gây ra mất cân bằng giới tính khi sinh. Tôi đang muốn tổ chức một chiến dịch truyền thông để nâng cao nhận thức cho người dân về vấn đề này và các hệ lụy của nó. Tuy nhiên, tôi không rõ pháp luật quy định thế nào về các hoạt động truyền thông, vận động để giảm thiểu tình trạng này, đặc biệt là những nội dung nào được khuyến khích hoặc bị cấm. Mong được tư vấn cụ thể.”
Quy định về khu vực chữa cháy
“Tôi là chủ một cửa hàng tạp hóa nhỏ ở Quận 1, TP.HCM. Mấy hôm trước, gần cửa hàng tôi có xảy ra một vụ cháy lớn ở nhà hàng bên cạnh. Lực lượng PCCC đã phong tỏa cả con đường, không cho ai vào khu vực đó, khiến cửa hàng tôi bị ảnh hưởng doanh thu mấy ngày liền. Tôi muốn hỏi, 'khu vực chữa cháy' là gì và ai có quyền quyết định phong tỏa như vậy ạ?”
Nghĩa vụ nộp tiền tạm ứng chi phí giám định trong tố tụng
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chủ một doanh nghiệp nhỏ ở TP. Hồ Chí Minh. Hiện tại, tôi đang kiện một nhà cung cấp vì giao hàng kém chất lượng và Tòa án yêu cầu phải có giám định chất lượng sản phẩm. Tôi không rõ ai sẽ là người phải nộp tiền tạm ứng cho chi phí giám định này? Liệu tôi có phải chịu toàn bộ không?”
Ứng dụng định danh quốc gia và thủ tục khai thác thông tin cá nhân
“Anh Hùng, một kỹ sư IT ở TP.HCM, đang muốn tìm hiểu cách vợ anh, chị Lan, có thể khai thác thông tin cá nhân của mình trong Cơ sở dữ liệu căn cước để bổ sung hồ sơ xin việc làm online. Chị Lan đang dùng Ứng dụng định danh quốc gia và muốn biết liệu có thể làm việc này trực tiếp qua ứng dụng không, thay vì phải ra công an phường.”
Thế trận phòng thủ quân khu và vai trò của doanh nghiệp
“Chào luật sư, tôi là chủ một doanh nghiệp vận tải ở Biên Hòa, Đồng Nai. Gần đây, tôi có nghe nói về 'thế trận phòng thủ quân khu' và thấy trong một số tài liệu có nhắc đến việc doanh nghiệp cũng cần phối hợp. Tôi không rõ thế trận này là gì và doanh nghiệp của tôi có vai trò hay trách nhiệm gì trong việc xây dựng và duy trì nó không? Liệu có quy định nào cụ thể về việc này không?”
Năng lực xã hội của người cao tuổi và môi trường sống lành mạnh
“Chào chuyên gia, tôi là bà Mai, 70 tuổi, sống ở Quận 3, TP.HCM. Tôi là giáo viên về hưu, giờ muốn tham gia các câu lạc bộ người cao tuổi ở phường để có bạn bè, nhưng thấy nhiều nơi vẫn còn tình trạng hút thuốc lá. Tôi lo sức khỏe không đảm bảo thì làm sao mà duy trì được năng lực xã hội, cống hiến cho con cháu được đây?”
Hồ sơ Chỉ bản trong thi hành án hình sự
“Chào Tuvannhanh.com, tôi có người thân đang chấp hành án tù ở TP. Hồ Chí Minh. Gần đây, gia đình tôi nghe nói có việc cơ quan chức năng làm 'chỉ bản' cho người chấp hành án. Tôi không rõ 'chỉ bản' là gì và nó có vai trò như thế nào trong quá trình thi hành án. Liệu thông tin này có ảnh hưởng gì đến quyền lợi của người thân tôi sau này không? Mong được tư vấn cụ thể ạ.”
Chuyển giao công trình điện là tài sản công cho Tập đoàn Điện lực Việt Nam
“Chào luật sư, tôi là trưởng ban quản lý dự án ở TP. Thủ Đức. Bên tôi vừa hoàn thành một số công trình điện chiếu sáng công cộng và hạ tầng điện cho khu dân cư mới. Giờ chúng tôi muốn bàn giao các công trình này cho bên điện lực để họ quản lý và vận hành. Tôi muốn hỏi cụ thể **Bên nhận** ở đây là ai và quy trình có phức tạp không ạ?”
Định nghĩa Lãnh đạo Đảng, Nhà nước theo Nghị định 145/2013/NĐ-CP
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là Hạnh, đang làm tổ chức sự kiện tại TP.HCM. Sắp tới công ty tôi có tổ chức một buổi lễ kỷ niệm rất quan trọng và có mời các vị lãnh đạo cấp cao. Tôi muốn hỏi chính xác những ai được coi là 'Lãnh đạo Đảng, Nhà nước' theo quy định pháp luật để tôi có thể sắp xếp chỗ ngồi, nghi thức đón tiếp cho thật trang trọng và đúng quy cách, tránh sai sót ạ.”
Quyết định đặc xá của Chủ tịch nước
“Chị H. ở Quận 1, TP.HCM có người em trai đang thụ án tù chung thân. Gần đây chị nghe nói Chủ tịch nước có thể ra Quyết định đặc xá, tha tù trước thời hạn. Chị rất muốn biết liệu em trai mình có cơ hội được đặc xá không và thủ tục như thế nào.”