Cụm công trình văn học, nghệ thuật trong xét tặng giải thưởng
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là một nhà văn ở Quận 3, TP.HCM. Tôi có một tập truyện ngắn và một tiểu thuyết đều cùng chủ đề về cuộc sống người dân miền Tây, đã xuất bản trong 5 năm gần đây. Tôi đang định làm hồ sơ đề nghị xét tặng Giải thưởng Nhà nước về văn học nghệ thuật. Không biết liệu tôi có thể gộp cả tập truyện ngắn và tiểu thuyết này lại thành một "cụm công trình văn học, nghệ thuật" để xét giải không? Hay tôi phải chọn một trong hai?”
Trả lời
Khái niệm "Cụm công trình văn học, nghệ thuật"
Theo quy định, cụm công trình văn học, nghệ thuật được hiểu là tập hợp các công trình thuộc một chuyên ngành văn học, nghệ thuật của một tác giả hoặc đồng tác giả. Điều này có nghĩa là các tác phẩm của Anh N.V.H, bao gồm tập truyện ngắn và tiểu thuyết, hoàn toàn có thể được xem xét là một cụm công trình nếu chúng cùng thuộc một chuyên ngành văn học và là của cùng một tác giả.
Điều kiện đề nghị xét tặng Giải thưởng Nhà nước
Nghị định số 11/2019/NĐ-CP quy định rõ, tác giả, đồng tác giả có tác phẩm, cụm tác phẩm, công trình, cụm công trình văn học, nghệ thuật đáp ứng các điều kiện, tiêu chuẩn sẽ được đề nghị xét tặng “Giải thưởng Hồ Chí Minh" hoặc “Giải thưởng Nhà nước”
[1]. Như vậy, việc Anh N.V.H muốn gộp tập truyện ngắn và tiểu thuyết của mình thành một cụm công trình để xét giải là phù hợp với đối tượng áp dụng của quy định.Tuy nhiên, có một nguyên tắc quan trọng cần lưu ý là "Một tác phẩm, công trình văn học, nghệ thuật của tác giả chỉ được đề nghị xét tặng về một chuyên ngành văn học, nghệ thuật"
[2]. Trong trường hợp của Anh N.V.H, cả tập truyện ngắn và tiểu thuyết đều thuộc chuyên ngành văn học, đặc biệt là cùng chủ đề về cuộc sống người dân miền Tây, nên việc gộp lại là hợp lý. Ngoài ra, cần đảm bảo rằng các tác phẩm này chưa từng được tặng “Giải thưởng Nhà nước” nếu Anh N.V.H có ý định kết hợp chúng để đề nghị xét tặng “Giải thưởng Hồ Chí Minh” trong tương lai [2].Phạm vi và nguyên tắc xét tặng
Việc xét tặng các giải thưởng cao quý như “Giải thưởng Hồ Chí Minh”, “Giải thưởng Nhà nước” về văn học, nghệ thuật được quy định chi tiết về đối tượng, tiêu chuẩn, quy trình và thủ tục
[3]. Quá trình này phải đảm bảo tính khách quan, công bằng, chính xác và công khai [2]. Do đó, khi chuẩn bị hồ sơ, Anh N.V.H cần trình bày rõ ràng về sự liên kết giữa tập truyện ngắn và tiểu thuyết để hội đồng xét tặng có thể đánh giá tổng thể giá trị nghệ thuật của cụm công trình này.