Quy định pháp luật về danh lam thắng cảnh và quyền sử dụng đất
“Chào chuyên gia, tôi là chủ một homestay nhỏ ở gần khu vực Vịnh Bái Tử Long, Quảng Ninh. Gần đây, có thông tin khu vực này được công nhận là **danh lam thắng cảnh** cấp quốc gia. Tôi lo lắng không biết việc này có ảnh hưởng gì đến quyền sử dụng đất của gia đình tôi không, và liệu tôi có được tiếp tục kinh doanh homestay hay không? Có quy định nào về việc khai thác du lịch ở những nơi như vậy không?”
Trả lời
1. Danh lam thắng cảnh và quyền sở hữu nhà nước
Theo quy định pháp luật, danh lam thắng cảnh được hiểu là cảnh quan thiên nhiên hoặc cảnh quan thiên nhiên kết hợp với công trình kiến trúc có giá trị lịch sử, khoa học, thẩm mỹ. Đây là một loại hình di sản văn hóa vật thể được Nhà nước quản lý và bảo vệ
[1]. Đặc biệt, danh lam thắng cảnh được xác định là tài sản quý giá của cộng đồng các dân tộc Việt Nam và thuộc sở hữu toàn dân, do Nhà nước đại diện chủ sở hữu và thống nhất quản lý [2].Việc khu vực Vịnh Bái Tử Long được công nhận là danh lam thắng cảnh cấp quốc gia khẳng định giá trị đặc biệt của khu vực này và đưa nó vào diện được bảo vệ nghiêm ngặt theo quy định của pháp luật về di sản văn hóa.
2. Ảnh hưởng đến quyền sử dụng đất và hoạt động kinh doanh homestay
Đối với quyền sử dụng đất, pháp luật quy định đất có danh lam thắng cảnh là loại đất được sử dụng ổn định lâu dài. Tuy nhiên, mục đích sử dụng chính của loại đất này là cho các công trình công cộng và không có mục đích kinh doanh
[4]. Điều này có nghĩa là nếu phần đất mà Anh N.V.T đang kinh doanh homestay nằm trong ranh giới được quy hoạch là đất có danh lam thắng cảnh, hoạt động kinh doanh của anh có thể bị ảnh hưởng hoặc phải điều chỉnh theo quy định mới.Trong trường hợp đất của anh chỉ *tiếp giáp* với khu vực danh lam thắng cảnh nhưng không nằm trong ranh giới quy hoạch của nó, quyền sử dụng đất của anh vẫn được duy trì. Tuy nhiên, các hoạt động xây dựng, kinh doanh trên đất của anh vẫn phải tuân thủ các quy định về quy hoạch, bảo vệ cảnh quan, môi trường và các quy định quản lý liên quan đến khu vực danh lam thắng cảnh xung quanh.
3. Quyền và nghĩa vụ của cá nhân đối với danh lam thắng cảnh
Anh N.V.T, với tư cách là cá nhân và chủ sở hữu homestay, có quyền và nghĩa vụ đối với di sản văn hóa nói chung và danh lam thắng cảnh nói riêng. Anh có quyền khai thác, sử dụng và phát huy giá trị của di sản văn hóa (trong khuôn khổ pháp luật)
[3]. Điều này có thể bao gồm việc phát triển du lịch bền vững, giới thiệu giá trị của danh lam thắng cảnh cho du khách, nhưng phải đảm bảo không làm ảnh hưởng đến giá trị vốn có của nó.Đồng thời, anh cũng có nghĩa vụ và trách nhiệm tuân thủ pháp luật về di sản văn hóa, tham gia bảo vệ, giữ gìn và phát huy giá trị của danh lam thắng cảnh
[3]. Để biết chính xác mức độ ảnh hưởng và các quy định cụ thể áp dụng cho trường hợp của mình, Anh N.V.T cần liên hệ với cơ quan quản lý di sản văn hóa và chính quyền địa phương (ví dụ: Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Ủy ban nhân dân cấp huyện) để tìm hiểu về quy hoạch chi tiết và các quy định quản lý, bảo vệ, khai thác danh lam thắng cảnh Vịnh Bái Tử Long. Họ sẽ cung cấp thông tin cụ thể về ranh giới quy hoạch, các loại hình hoạt động được phép hoặc bị hạn chế trong và xung quanh khu vực này