Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Quyền và nghĩa vụ của Người gốc Việt Nam định cư ở nước ngoài
“Chào luật sư, tôi là con của một người Việt Nam đã định cư ở Mỹ từ lâu. Bố tôi sinh ra ở Việt Nam và có quốc tịch Việt Nam trước khi sang Mỹ. Hiện tại, gia đình tôi đang muốn tìm hiểu về một số quy định pháp luật ở Việt Nam, đặc biệt là khi chúng tôi có ý định về nước để giải quyết một số vấn đề liên quan đến đất đai ở quê hương tại Đồng Nai. Tôi không rõ liệu chúng tôi có được coi là **'người gốc Việt Nam định cư ở nước ngoài'** theo luật không và liệu có những quy định gì đặc biệt áp dụng cho chúng tôi khi giải quyết các vấn đề pháp lý tại Việt Nam, ví dụ như tranh chấp đất đai, các thủ tục hành chính khác, hay các luật về thuế và giao thông có áp dụng không?”
Pháp luật về nước dưới đất
“Chào chuyên gia, tôi là nông dân ở huyện Cẩm Mỹ, Đồng Nai. Gia đình tôi đang tính khoan giếng để lấy nước tưới tiêu cho vườn cây ăn trái. Tôi có nghe nói Luật Tài nguyên nước có quy định về việc khai thác nước dưới đất, nhưng lại nghe loáng thoáng là nước dưới đất không thuộc phạm vi điều chỉnh của luật này. Vậy rốt cuộc là có được tự ý khoan giếng không, hay phải xin phép gì không? Tôi đang rất băn khoăn.”
Thi hành án phạt trục xuất và nơi lưu trú chờ xuất cảnh
“Tôi là ông Trần Văn A, quốc tịch Lào, làm công nhân tại khu công nghiệp ở Bình Dương. Tôi vừa hoàn thành án phạt tù vì tội gây rối trật tự công cộng. Tòa án đã tuyên thêm hình phạt trục xuất. Tôi không có người thân ở Việt Nam và cũng không có chỗ ở cố định. Tôi rất lo lắng không biết trong thời gian chờ về nước, tôi sẽ phải ở đâu và ai sẽ quản lý tôi. Liệu tôi có bị giam giữ tiếp không?”
Giá trị Pháp lý của Phương tiện Điện tử trong Giao dịch Kinh doanh
“Tôi là chủ một cửa hàng bán đồ thủ công online ở Quận 1, TP.HCM. Gần đây tôi có tranh chấp nhỏ với một khách hàng về việc xác nhận đơn hàng qua email và tin nhắn. Khách hàng nói tin nhắn, email không có giá trị pháp lý. Tôi muốn hỏi liệu các giao dịch, trao đổi của tôi qua điện thoại, máy tính có được pháp luật công nhận không, và nếu có tranh chấp thì tôi cần làm gì để bảo vệ quyền lợi của mình?”
Quy định về cá thể F1 động vật hoang dã
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là anh Hùng ở huyện Cẩm Mỹ, Đồng Nai. Tôi có nuôi một số loài bò sát quý hiếm như trăn, kỳ đà. Mấy con bố mẹ là tôi mua lại từ trại khác, nghe nói là có nguồn gốc từ tự nhiên. Giờ chúng đẻ ra một lứa con, tôi muốn biết là mấy con con này có được coi là 'cá thể thế hệ F1' không và việc buôn bán chúng có cần giấy tờ gì đặc biệt như động vật hoang dã bắt từ rừng không? Tôi nghe nói F1 thì khác.”
Giá khởi điểm trong hoạt động đấu giá tài sản
“Tôi là chủ xưởng cơ khí ở Bình Dương. Gần đây, tôi đang tìm mua một số máy móc cũ để mở rộng sản xuất và có thấy thông báo đấu giá tài sản. Tôi nghe nói về 'giá khởi điểm' nhưng không hiểu rõ nó là gì và có ý nghĩa thế nào, đặc biệt là khi có hai kiểu đấu giá 'trả giá lên' và 'đặt giá xuống'. Tôi muốn biết làm sao để xác định được giá này và nó ảnh hưởng thế nào đến quyết định của tôi khi tham gia đấu giá?”
Hoạt động giám định tư pháp trong giải quyết tranh chấp
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chủ một cửa hàng kinh doanh đồ điện tử ở Quận 1, TP.HCM. Gần đây, tôi có vụ tranh chấp với một khách hàng về việc sản phẩm bị hỏng sau khi mua. Khách hàng cho rằng lỗi do sản xuất, còn tôi thì nghi ngờ do khách hàng sử dụng sai cách. Vụ việc có vẻ phải ra tòa. Tôi muốn hỏi, liệu tôi có thể yêu cầu một bên thứ ba có chuyên môn để đánh giá tình trạng sản phẩm và xác định nguyên nhân hỏng hóc không? Nếu được thì thủ tục thế nào và kết quả đó có giá trị pháp lý không?”
Quy định pháp luật về Kế hoạch hóa gia đình
“Chào luật sư, vợ chồng tôi ở huyện Mường Lát, Thanh Hóa, thuộc diện hộ cận nghèo. Chúng tôi đã có 2 con và muốn kế hoạch hóa để đảm bảo nuôi dạy các cháu tốt hơn, nhưng chi phí cho các biện pháp tránh thai khá tốn kém. Không biết nhà nước có chính sách hỗ trợ gì cho trường hợp như chúng tôi không ạ?”
Rừng trồng và quy định pháp luật liên quan
“Chào luật sư, tôi là một người nông dân ở huyện Trấn Yên, Yên Bái. Gia đình tôi có một diện tích đất đã trồng rừng keo được hơn 10 năm rồi. Giờ tôi muốn bán gỗ hoặc chuyển một phần đất đó để xây dựng chuồng trại chăn nuôi thì có được không? Tôi nghe nói có khái niệm 'rừng trồng' nhưng không rõ nó khác gì rừng tự nhiên và có quy định gì đặc biệt khi khai thác không ạ?”
Hợp đồng tương lai điện trong thị trường điện
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là quản lý sản xuất tại một khu công nghiệp ở Hải Phòng. Công ty chúng tôi chuyên về sản xuất linh kiện điện tử, nên chi phí điện chiếm tỷ trọng rất lớn. Gần đây, giá điện biến động khá nhiều khiến việc lập kế hoạch sản xuất và dự toán chi phí gặp khó khăn. Tôi có nghe nói về hợp đồng tương lai điện và muốn biết liệu loại hợp đồng này có thể giúp công ty tôi ổn định chi phí điện trong dài hạn không? Và làm thế nào để tiếp cận được loại hợp đồng này theo quy định pháp luật hiện hành?”
Dịch vụ dân số và quyền tiếp cận
“Chị H.T.L ở quận Hai Bà Trưng, Hà Nội, là công nhân may, đang mang thai lần 2. Chị muốn tìm hiểu về các dịch vụ tư vấn kế hoạch hóa gia đình và chăm sóc sức khỏe sinh sản sau sinh nhưng khi đến trung tâm y tế phường thì được thông báo là chỉ ưu tiên người có hộ khẩu tại phường. Chị thắc mắc liệu mình có bị phân biệt đối xử không và có quyền được tiếp cận các dịch vụ này không?”
Xử lý chướng ngại vật ăng-ten trong hành lang an toàn kỹ thuật quân sự
“Tôi là nông dân ở Biên Hòa, Đồng Nai. Gia đình tôi có một trang trại trồng cây ăn trái đã lâu năm. Gần đây, tôi nhận được thông báo từ đơn vị quân sự gần đó yêu cầu chặt bỏ một số cây ăn trái cao trong vườn vì chúng nằm trong hành lang an toàn kỹ thuật của hệ thống ăng-ten quân sự và bị coi là 'chướng ngại vật ăng-ten'. Tôi rất lo lắng vì đây là nguồn thu nhập chính của gia đình. Tôi muốn biết liệu yêu cầu này có đúng luật không và tôi có được bồi thường khi phải chặt bỏ cây không?”
Quy định pháp luật về khai thác nước nóng thiên nhiên
“Chào luật sư, tôi là ông Hùng, ở huyện Lâm Hà, Lâm Đồng. Gia đình tôi có một mảnh đất rộng, gần đây khoan giếng thì thấy có mạch nước nóng phun lên, nhiệt độ khá cao. Nghe nói nước nóng thiên nhiên có thể dùng để kinh doanh du lịch hoặc sưởi ấm nhà kính. Tôi muốn hỏi là nếu tôi muốn khai thác cái mạch nước nóng này để làm du lịch suối khoáng thì có cần xin phép gì không? Và nó có được coi là khoáng sản không, có bị quản lý như khai thác khoáng sản khác không?”
Quy định về Tín chỉ trong Giáo dục Đại học
“Em chào luật sư, em là sinh viên năm 3 ngành Kế toán ở Đại học Kinh tế Quốc dân. Em đang băn khoăn về hệ thống **tín chỉ** mà trường em áp dụng. Em nghe nói trường sắp đổi quy chế tính điểm và xét tốt nghiệp theo tín chỉ, nhưng em lại có một số môn học từ hồi mới vào trường được tính theo niên chế cũ. Giờ em không biết liệu các môn đó có được quy đổi sang tín chỉ để em đủ điều kiện ra trường đúng hạn không, hay em có phải học lại không ạ? Em ở quận Hai Bà Trưng, Hà Nội.”
Quy định về Bảo đảm tiền vay trong hoạt động tín dụng
“Chào luật sư, tôi là chủ một cửa hàng tạp hóa nhỏ ở quận Hai Bà Trưng, Hà Nội. Tôi đang muốn vay vốn ngân hàng để mở rộng kinh doanh nhưng thấy ngân hàng nhắc đến cụm từ 'bảo đảm tiền vay'. Tôi không hiểu rõ 'bảo đảm tiền vay' là gì và liệu tôi có thể vay được không nếu tài sản thế chấp của tôi không nhiều? Mong luật sư giải thích giúp.”
Quy định pháp luật về làn đường trong giao thông
“Chào chuyên gia, tôi là Anh Hùng, một tài xế xe ôm công nghệ ở quận Cầu Giấy, Hà Nội. Gần đây tôi bị phạt vì đi sai **làn đường** khi rẽ mà tôi không hề hay biết. Tôi thấy việc phân chia làn đường khá phức tạp, đôi khi vạch kẻ đường mờ hoặc không rõ. Chuyên gia có thể giải thích rõ hơn về khái niệm **làn đường** và cách tôi có thể nhận biết, tuân thủ đúng để tránh bị phạt oan không?”
Quyền và nghĩa vụ của người khai thác công trình cảng hàng không, sân bay
“Công ty tôi chuyên cung cấp dịch vụ bốc xếp hành lý tại sân bay Tân Sơn Nhất. Gần đây, Cảng vụ yêu cầu chúng tôi tham gia đóng góp chi phí bảo trì một số hạng mục hạ tầng chung của sân bay, dù chúng tôi chỉ khai thác thiết bị của mình. Tôi muốn hỏi, liệu công ty tôi có phải là **người khai thác công trình** theo luật không và những nghĩa vụ của chúng tôi là gì?”
Thông đồng về giá và thẩm định giá
“Chào luật sư, tôi là chủ một doanh nghiệp nhỏ ở Quận 1, TP.HCM chuyên cung cấp vật liệu xây dựng. Gần đây, tôi nghe phong thanh có một số đối thủ cạnh tranh lớn đang bắt tay nhau để đẩy giá vật liệu lên cao, hoặc cố tình làm sai lệch giá trị thẩm định của các dự án để trục lợi. Điều này đang ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng cạnh tranh của công ty tôi. Tôi muốn hỏi hành vi này có bị pháp luật cấm không và nếu bị thì mức độ xử lý như thế nào?”
Quy định về Dịch vụ dân số và các hoạt động liên quan
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là Mai, đang làm việc trong lĩnh vực xã hội tại Hà Nội. Tôi có ý định mở một trung tâm cộng đồng nhỏ để tổ chức các buổi nói chuyện về sức khỏe sinh sản, tư vấn kế hoạch hóa gia đình và hỗ trợ chăm sóc người cao tuổi tại địa phương. Tôi băn khoăn không biết các hoạt động này có được xếp vào 'dịch vụ dân số' theo quy định pháp luật không và tôi cần lưu ý gì để hoạt động đúng pháp luật?”
Thực hành di sản văn hóa phi vật thể tại Việt Nam
“Chào luật sư, tôi là chị Lan, ở huyện Mèo Vạc, Hà Giang. Tôi là người dân tộc Mông, hiện đang cùng các chị em trong bản duy trì nghề dệt thổ cẩm truyền thống. Gần đây, chúng tôi nghe nói có nhiều quy định mới về việc bảo tồn di sản văn hóa phi vật thể, đặc biệt là về "thực hành" di sản. Chúng tôi muốn biết chính xác "thực hành di sản văn hóa phi vật thể" là gì và làm thế nào để chúng tôi có thể vừa giữ được nét truyền thống, vừa được nhà nước hỗ trợ để nghề dệt của mình không bị mai một.”
Thời kỳ thanh tra và tác động của kết quả thanh tra đối với doanh nghiệp
“Chào luật sư, công ty tôi ở Hải Phòng chuyên về xuất nhập khẩu. Gần đây, chúng tôi đang bị cơ quan hải quan thanh tra về các lô hàng nhập khẩu trong 3 năm qua. Tôi không rõ cái 'thời kỳ thanh tra' này là bao lâu và họ sẽ xem xét những gì. Liệu có phải chỉ những sai sót trong 3 năm đó mới bị xử lý không, hay họ có thể truy cứu xa hơn? Tôi lo lắng về việc này có thể ảnh hưởng đến việc ấn định thuế của công ty.”
Giấy phép rời cảng và thủ tục xuất cảnh tàu thuyền
“Chào luật sư, tôi là chủ một tàu vận tải nhỏ chuyên chở hàng hóa giữa các cảng biển ở khu vực biên giới. Sắp tới tôi có chuyến hàng quan trọng cần xuất cảnh gấp. Tôi nghe nói phải có 'Giấy phép rời cảng' mà tôi cũng không rõ thủ tục này là gì, cần chuẩn bị những giấy tờ gì và liên hệ với ai để làm nhanh nhất. Cảng vụ hàng hải có phải là nơi cấp không ạ? Tôi ở Hải Phòng.”
Quy định về tiền trúng đấu giá quyền khai thác khoáng sản
“Chào chuyên gia, tôi là Anh Hùng, chủ một doanh nghiệp khai thác đá nhỏ ở Quảng Ninh. Vừa rồi, công ty tôi trúng đấu giá một khu vực khai thác khoáng sản mới. Tôi đang băn khoăn không biết chính xác 'tiền trúng đấu giá' này là gì, cách xác định ra sao và liệu có những khoản phí nào khác mà tôi cần lưu ý sau khi thắng đấu giá không. Mong chuyên gia tư vấn giúp ạ.”
Năng lực xã hội của người cao tuổi và vai trò trong cộng đồng
“Chào luật sư, bố tôi là ông H.V.A, 70 tuổi, ở Quận 3, TP.HCM, vừa về hưu được vài năm. Trước đây ông rất năng động, tham gia nhiều hoạt động xã hội. Nhưng gần đây, ông ít ra ngoài, hay than buồn chán, cảm thấy mình không còn đóng góp được gì cho gia đình, xã hội nữa. Tôi lo ông bị trầm cảm và muốn tìm cách giúp ông duy trì sự tương tác xã hội. Pháp luật có quy định gì hỗ trợ người cao tuổi như bố tôi không ạ?”