Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Phân biệt dịch vụ có và không có mục đích sinh lợi
“Chị Lan ở Hà Nội đang mở một trung tâm dạy tiếng Anh nhỏ. Chị nghe nói có loại hình 'dịch vụ không có mục đích sinh lợi' thì được ưu đãi thuế, nhưng không rõ trung tâm của mình có thuộc diện đó không, vì chị cũng muốn có thu nhập để duy trì hoạt động và trả lương giáo viên.”
Hộ gia đình sử dụng đất
“Gia đình tôi ở Đồng Nai có một mảnh đất nông nghiệp ông bà để lại, giờ muốn làm sổ đỏ đứng tên hộ gia đình. Tôi nghe nói định nghĩa hộ gia đình sử dụng đất có nhiều thay đổi. Không biết hiện tại, những ai trong gia đình tôi sẽ được tính vào 'hộ gia đình sử dụng đất' để làm sổ đỏ và kê khai thuế đất nông nghiệp ạ? Con cái tôi đã lập gia đình riêng nhưng vẫn sống chung nhà thì có được tính không?”
Quy định về Lệ phí và phân biệt với các khoản thu ngân sách nhà nước
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chị M.T.H, chủ một cửa hàng tạp hóa nhỏ ở Quận 1, TP.HCM. Gần đây tôi có làm thủ tục xin cấp giấy phép kinh doanh mới và phải nộp một khoản tiền gọi là 'lệ phí'. Tôi thắc mắc không biết 'lệ phí' này khác gì so với 'thuế' hay 'phí' mà tôi vẫn đóng hàng tháng? Liệu có văn bản nào quy định rõ ràng về nó không?”
Quy tắc xuất xứ cụ thể của sản phẩm
“Chào luật sư, công ty tôi ở Hà Nội chuyên nhập khẩu linh kiện điện tử từ nhiều nước về để lắp ráp thành sản phẩm hoàn chỉnh rồi xuất khẩu sang các thị trường có hiệp định thương mại tự do. Tôi nghe nói có cái gọi là quy tắc xuất xứ đối với sản phẩm cụ thể để hưởng ưu đãi thuế. Tôi không rõ sản phẩm của mình phải đáp ứng những tiêu chí nào để được coi là có xuất xứ Việt Nam theo quy tắc này, đặc biệt là khi linh kiện đầu vào lại từ nhiều nguồn khác nhau. Liệu có phải chỉ cần lắp ráp ở Việt Nam là đủ không?”
Thời kỳ thanh tra trong hoạt động thanh tra
“Chào chuyên gia, tôi là chị M. ở Hải Phòng, chủ một công ty chuyên nhập khẩu hàng hóa. Vừa rồi công ty tôi bị đoàn thanh tra thuế kiểm tra. Họ yêu cầu cung cấp hồ sơ từ 5 năm trước, nhưng tôi cứ nghĩ là chỉ thanh tra 3 năm gần nhất thôi chứ? Vậy "thời kỳ thanh tra" được quy định như thế nào để tôi nắm rõ ạ?”
Giá trị hợp lý trong giao dịch liên kết và thuế
“Chào chuyên gia, tôi là chủ một doanh nghiệp nhỏ ở TP. Hồ Chí Minh. Hiện tại, tôi đang có ý định bán một tài sản cố định của công ty cho một công ty khác mà tôi cũng là cổ đông lớn. Tôi nghe nói nếu bán không đúng giá thị trường thì có thể bị cơ quan thuế "hỏi thăm" về vấn đề chuyển giá. Vậy "giá trị hợp lý" là gì và làm sao để đảm bảo giao dịch của tôi không gặp rắc rối về thuế?”
Hợp đồng mua bán điện và các quy định pháp lý liên quan
“Chào luật sư, tôi là chủ một nhà máy thủy điện nhỏ ở Hòa Bình. Hiện tại, chúng tôi đang có hợp đồng bán điện cho EVN. Tôi muốn hỏi là hợp đồng mua bán điện này có những quy định pháp lý nào cần chú ý, đặc biệt là về các nghĩa vụ của bên bán điện như chúng tôi? Gần đây có nghe nói về việc tính thuế tài nguyên dựa trên sản lượng điện bán ra, không biết hợp đồng này có liên quan gì đến việc đó không?”
Thẩm định dự thảo kết luận thanh tra
“Chào luật sư, công ty tôi ở Quận 1, TP.HCM vừa trải qua một đợt thanh tra về thuế. Hôm qua, bên thanh tra có gửi cho tôi cái 'dự thảo kết luận thanh tra' và nói là sẽ có 'thẩm định' trước khi ra kết luận chính thức. Tôi là giám đốc công ty xây dựng, chưa gặp trường hợp này bao giờ nên không rõ 'thẩm định dự thảo kết luận thanh tra' là gì và có ý nghĩa như thế nào đối với công ty tôi. Liệu tôi có thể tham gia vào quá trình này không?”
Xác định và ưu đãi đối với Tài sản chuyên dùng
“Anh Hùng, 45 tuổi, là chủ một doanh nghiệp nhỏ chuyên về lắp đặt và bảo trì hệ thống điện công nghiệp ở Long An. Anh đang băn khoăn không biết liệu các thiết bị đặc thù như máy biến áp, tủ điều khiển công suất lớn mà công ty anh mua để phục vụ dự án điện mặt trời áp mái có được coi là "tài sản chuyên dùng" theo quy định pháp luật không. Anh nghe nói tài sản chuyên dùng có thể có những chính sách ưu đãi riêng về thuế hoặc khấu hao, nên muốn tìm hiểu rõ để tối ưu chi phí cho công ty.”
Quy trình giải quyết khiếu nại quyết định hành chính
“Anh N.V.H, chủ doanh nghiệp nhập khẩu tại Hà Nội, đang rất băn khoăn về một quyết định xử lý thuế của cơ quan hải quan đối với lô hàng của mình. Anh cảm thấy quyết định này chưa hợp lý và muốn khiếu nại. Anh muốn tìm hiểu rõ về quy trình từ lúc nộp đơn khiếu nại đến khi nhận được kết quả cuối cùng sẽ diễn ra như thế nào.”
Quy định về Dịch vụ chứng thực chữ ký số
“Chào chuyên gia, tôi là chủ một doanh nghiệp nhỏ ở Hà Nội. Gần đây, tôi thấy nhiều đối tác và cơ quan thuế yêu cầu sử dụng chữ ký số cho các giao dịch điện tử và hóa đơn điện tử. Tôi muốn biết chính xác **dịch vụ chứng thực chữ ký số** là gì và nó có vai trò như thế nào đối với doanh nghiệp của tôi. Liệu có văn bản pháp luật nào quy định cụ thể về dịch vụ này không ạ?”
Phân biệt trợ cấp có tính riêng biệt và tác động đến hàng nhập khẩu
“Chào Tuvannhanh.com, công ty tôi ở Hải Phòng chuyên nhập khẩu thép từ một nước châu Á. Gần đây, tôi nghe nói nước đó có chính sách hỗ trợ đặc biệt cho các nhà sản xuất thép của họ, ví dụ như ưu đãi thuế hoặc cho vay lãi suất thấp chỉ dành riêng cho ngành thép. Tôi lo lắng không biết liệu những khoản hỗ trợ này có bị coi là 'trợ cấp có tính riêng biệt' khi hàng hóa nhập khẩu vào Việt Nam hay không, và liệu công ty tôi có thể bị áp thuế chống trợ cấp không? Nếu có thì làm sao để biết được?”
Tạm dừng chứng thư số và các trường hợp áp dụng
“Anh Nam ở TP.HCM, chủ một doanh nghiệp xuất nhập khẩu nhỏ, đang rất lo lắng. Anh vừa làm mất USB chứa chứng thư số dùng để kê khai hải quan và nộp thuế điện tử. Anh nghe nói có thể **tạm dừng chứng thư số** để tránh bị kẻ xấu lợi dụng, nhưng không biết thủ tục thế nào và có ảnh hưởng gì đến việc kinh doanh không, đặc biệt là các giao dịch liên quan đến hải quan. Anh muốn biết liệu có thể tạm dừng ngay lập tức hay không.”
Xác định xuất xứ hàng hóa trong thương mại quốc tế
“Tôi là chủ một doanh nghiệp nhỏ ở Hải Phòng chuyên nhập khẩu nông sản. Gần đây, tôi muốn nhập một lô hàng rau củ quả từ Thái Lan nhưng đối tác yêu cầu phải có giấy chứng nhận xuất xứ để được hưởng ưu đãi thuế. Tôi không rõ 'hàng hóa có xuất xứ' nghĩa là gì và làm sao để chứng minh được điều này khi làm thủ tục hải quan?”
Khái niệm Nước thành viên trong pháp luật Việt Nam
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là anh Hùng, chủ một xưởng sản xuất đồ gỗ mỹ nghệ ở Bình Dương. Gần đây tôi có ý định xuất khẩu hàng sang thị trường châu Âu và Anh, nhưng khi tìm hiểu về các hiệp định thương mại như EVFTA hay UKVFTA, tôi thấy nhắc nhiều đến cụm từ "Nước thành viên". Vậy "Nước thành viên" ở đây có ý nghĩa gì đối với việc kinh doanh của tôi, đặc biệt là về thuế và các quy định khác?”
Sự kiện bất khả kháng trong bối cảnh hành chính
“Tôi là chủ một cửa hàng kinh doanh nhỏ ở Quận Ba Đình, Hà Nội. Tháng trước, do ảnh hưởng của một trận mưa lũ lớn bất thường, khu vực cửa hàng của tôi bị ngập sâu, toàn bộ hồ sơ giấy tờ và máy tính đều bị hư hại nặng, khiến tôi không thể nộp báo cáo thuế đúng hạn. Giờ cơ quan thuế thông báo sẽ phạt tôi vì chậm nộp. Liệu tôi có thể viện dẫn sự kiện bất khả kháng để được miễn hoặc giảm nhẹ hình phạt không?”
Thông điệp dữ liệu và giá trị pháp lý
“Chào luật sư, tôi là chị M. ở Quận 1, TP.HCM, chủ một cửa hàng bán đồ handmade online. Gần đây, tôi có tranh chấp với một khách hàng về đơn hàng, và cả cơ quan thuế cũng đang yêu cầu kiểm tra sổ sách. Toàn bộ giao dịch, hóa đơn, tin nhắn trao đổi của tôi đều là **thông điệp dữ liệu** trên máy tính, điện thoại. Liệu những thông tin này có được pháp luật công nhận là bằng chứng hợp lệ không, hay tôi phải in ra hết?”
Quyền và nghĩa vụ của Người gốc Việt Nam định cư ở nước ngoài
“Chào luật sư, tôi là con của một người Việt Nam đã định cư ở Mỹ từ lâu. Bố tôi sinh ra ở Việt Nam và có quốc tịch Việt Nam trước khi sang Mỹ. Hiện tại, gia đình tôi đang muốn tìm hiểu về một số quy định pháp luật ở Việt Nam, đặc biệt là khi chúng tôi có ý định về nước để giải quyết một số vấn đề liên quan đến đất đai ở quê hương tại Đồng Nai. Tôi không rõ liệu chúng tôi có được coi là **'người gốc Việt Nam định cư ở nước ngoài'** theo luật không và liệu có những quy định gì đặc biệt áp dụng cho chúng tôi khi giải quyết các vấn đề pháp lý tại Việt Nam, ví dụ như tranh chấp đất đai, các thủ tục hành chính khác, hay các luật về thuế và giao thông có áp dụng không?”
Chính sách ưu đãi khi chuyển giao công nghệ từ nước ngoài vào Việt Nam
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chị L.T.M, chủ một xưởng sản xuất nhỏ ở Hải Phòng, chuyên về gia công cơ khí. Hiện tại, tôi đang có ý định nhập khẩu một dây chuyền công nghệ mới từ Nhật Bản để nâng cao năng suất. Tôi nghe nói có chính sách ưu đãi thuế cho việc này, nhưng không rõ cụ thể là những ưu đãi nào và làm sao để được hưởng. Liệu có phải công nghệ nào cũng được ưu đãi không?”
Thời kỳ thanh tra và tác động của kết quả thanh tra đối với doanh nghiệp
“Chào luật sư, công ty tôi ở Hải Phòng chuyên về xuất nhập khẩu. Gần đây, chúng tôi đang bị cơ quan hải quan thanh tra về các lô hàng nhập khẩu trong 3 năm qua. Tôi không rõ cái 'thời kỳ thanh tra' này là bao lâu và họ sẽ xem xét những gì. Liệu có phải chỉ những sai sót trong 3 năm đó mới bị xử lý không, hay họ có thể truy cứu xa hơn? Tôi lo lắng về việc này có thể ảnh hưởng đến việc ấn định thuế của công ty.”
Định hướng chương trình thanh tra và kế hoạch thanh tra
“Chào luật sư, tôi là chủ một chuỗi cà phê ở quận Đống Đa, Hà Nội. Năm nào cũng thấy các đoàn thanh tra đến kiểm tra, từ vệ sinh an toàn thực phẩm đến phòng cháy chữa cháy, rồi thuế má. Nhiều khi các đoàn đến sát nhau quá, làm ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh của tôi. Tôi nghe nói có cái 'Định hướng chương trình thanh tra' gì đó, không biết cái này có giúp giảm bớt tình trạng thanh tra chồng chéo không, và làm sao tôi có thể biết được hướng thanh tra của năm tới để chuẩn bị?”
Trách nhiệm pháp lý khi gây suy thoái môi trường
“Tôi là chủ một xưởng sản xuất gạch ở huyện Bình Chánh, TP.HCM. Gần đây, do sơ suất trong khâu xử lý chất thải, nước thải từ xưởng tôi đã chảy ra con kênh gần đó, làm cá chết hàng loạt và mùi hôi thối bốc lên. Chính quyền địa phương đã xuống kiểm tra và yêu cầu tôi dừng hoạt động, đồng thời thông báo sẽ xử phạt nặng. Tôi rất lo lắng không biết mức độ suy thoái môi trường như vậy sẽ bị xử lý thế nào và liệu có liên quan đến các quy định về thuế hay thi hành án không?”
Xác định phạm vi thanh tra
“Chào luật sư, tôi có một cửa hàng kinh doanh online nhỏ ở TP.HCM. Mới đây, tôi nhận được quyết định thanh tra từ cơ quan thuế về việc chấp hành nghĩa vụ thuế. Trong quyết định có ghi 'thanh tra việc kê khai và nộp thuế thu nhập doanh nghiệp năm 2023'. Tôi muốn hỏi là họ có được kiểm tra luôn sổ sách kế toán của năm 2022 hay các hợp đồng mua bán không liên quan đến thuế TNDN không? Hay họ chỉ được xem đúng cái họ ghi trong quyết định thôi ạ?”
Hàng hóa, dịch vụ thiết yếu và chính sách thuế GTGT
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chủ một cơ sở sản xuất bún, phở khô ở Tiền Giang. Gần đây tôi nghe nói có chính sách ưu đãi thuế GTGT cho các **hàng hóa thiết yếu**, nhưng tôi không rõ bún phở khô của mình có được xếp vào loại này để hưởng mức thuế 5% hay không. Tôi đang rất băn khoăn vì điều này ảnh hưởng trực tiếp đến giá thành sản phẩm và sức cạnh tranh của cơ sở.”