Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Quyền từ chối khách lưu trú mắc bệnh truyền nhiễm
“Tôi là chủ một khách sạn nhỏ ở Quận 1, TP.HCM. Gần đây, có một đoàn khách đặt phòng nhưng khi đến, tôi phát hiện một vài người có dấu hiệu bệnh truyền nhiễm rõ rệt, ho, sốt liên tục. Tôi lo lắng ảnh hưởng đến các khách khác và nhân viên. Liệu tôi có quyền từ chối nhận khách hoặc hủy hợp đồng lưu trú trong trường hợp này không?”
Quyền thực hành tín ngưỡng và các quy định tại chung cư
“Chị là dân gốc Hà Nội, mới chuyển về căn hộ chung cư ở quận Hoàng Mai. Chị muốn tổ chức lễ cúng gia tiên và các nghi lễ truyền thống nhỏ tại nhà vào các dịp lễ tết, nhưng ban quản lý chung cư lại có quy định cấm đốt vàng mã, thắp hương và gây ồn ào. Chị không biết mình có được thực hiện các phong tục này không khi đây là tín ngưỡng của gia đình chị.”
Quyền và nghĩa vụ của Người có tài sản bị trưng mua
“Chào luật sư, tôi là ông An, chủ một xưởng mộc ở ngoại thành Đà Nẵng. Mấy hôm nay, xã tôi có thông báo về việc trưng mua một phần đất và nhà xưởng của tôi để làm đường vành đai. Tôi nghe nói mình là 'người có tài sản trưng mua' nhưng không hiểu rõ lắm nghĩa vụ và quyền lợi của mình là gì. Đặc biệt là về việc bàn giao tài sản, tôi cần làm gì để đảm bảo quyền lợi của mình ạ? Tôi năm nay cũng hơn 50 rồi, lo lắng quá.”
Đăng ký quyền lợi quốc tế đối với tàu bay
“Chào chuyên gia, công ty tôi ở TP.HCM đang muốn mua thêm một chiếc tàu bay mới để mở rộng tuyến bay. Chúng tôi đang tìm kiếm nguồn tài trợ quốc tế và bên cho thuê tài chính có nhắc đến 'quyền lợi quốc tế được đăng ký' theo Công ước Cape Town. Tôi không rõ khái niệm này là gì và nó có ảnh hưởng thế nào đến việc sở hữu và sử dụng tàu bay của chúng tôi sau này? Liệu có rủi ro gì nếu chúng tôi không đăng ký những quyền này không?”
Chế độ, quyền lợi của sĩ quan biệt phái
“Chào luật sư, tôi là chị H.T.L, nhân viên văn phòng ở quận Bình Thạnh, TP.HCM. Chồng tôi là sĩ quan quân đội, gần đây anh ấy nhận được quyết định điều động đi công tác tại một cơ quan dân sự bên ngoài quân đội. Tôi nghe nói đây là trường hợp **sĩ quan biệt phái**, nhưng không rõ chế độ, quyền lợi của anh ấy có thay đổi gì không và liệu có ảnh hưởng đến việc thăng quân hàm sau này không. Tôi muốn hiểu rõ hơn về tình trạng này.”
Cơ sở giáo dục ngoài công lập và quyền lợi nhà giáo
“Chị M.T.L ở quận Bình Thạnh, TP.HCM đang làm giáo viên mầm non tại một trường tư thục. Chị nghe nói Luật Nhà giáo 2025 sắp có hiệu lực sẽ có nhiều chính sách mới cho giáo viên. Chị muốn hỏi liệu trường tư thục của chị có được coi là "cơ sở giáo dục ngoài công lập" theo luật mới không, và nếu có thì giáo viên ở đó có được hưởng các quyền lợi như giáo viên trường công lập không? Chị cũng đang tìm hiểu về các chính sách hỗ trợ học phí cho con mình.”
Cây hằng năm
“Chào luật sư, tôi là nông dân ở huyện Châu Thành, Tiền Giang. Gia đình tôi có mấy công đất đang trồng dưa hấu, ớt, và rau màu luân canh. Mấy loại cây này cứ trồng xong là thu hoạch rồi lại trồng vụ mới, không quá một năm. Tôi nghe nói có phân loại đất trồng cây hằng năm và cây lâu năm. Vậy đất của tôi đang trồng dưa, ớt như vậy có được xem là đất trồng cây hằng năm không? Liệu có ảnh hưởng gì đến quyền sử dụng đất của gia đình tôi không?”
Tai biến y khoa và trách nhiệm bảo hiểm
“Chào luật sư, tôi là chủ một cửa hàng nhỏ ở TP. Hồ Chí Minh. Vừa rồi tôi có phẫu thuật ruột thừa tại một bệnh viện tư nhân, nhưng sau phẫu thuật tôi bị nhiễm trùng nặng, phải nằm viện lâu hơn dự kiến và tốn rất nhiều chi phí. Tôi nghe nói có khái niệm 'tai biến y khoa', vậy trường hợp của tôi có phải là tai biến y khoa không? Tôi có thể làm gì để đòi lại quyền lợi của mình?”
Khu vực có chức năng chuyên biệt trong phát triển đô thị
“Chào luật sư, tôi là chủ một cửa hàng tạp hóa nhỏ ở ngoại ô Đà Nẵng. Gần đây tôi nghe nói chính quyền đang có kế hoạch phát triển một 'khu vực có chức năng chuyên biệt' ngay gần đất nhà tôi. Tôi không rõ khu vực này là gì và liệu việc này có ảnh hưởng đến việc kinh doanh và đất đai của gia đình tôi không? Liệu có phải tôi sẽ bị giải tỏa để nhường chỗ cho dự án này không?”
Quy định về truy đuổi tàu biển vi phạm
“Tôi là cán bộ Cảng vụ tại Hải Phòng. Gần đây, chúng tôi có trường hợp một tàu biển bị Tòa án ra quyết định bắt giữ nhưng đã cố tình rời cảng trước khi chúng tôi kịp thi hành. Chúng tôi cần biết rõ về quy trình và thẩm quyền truy đuổi tàu này để đảm bảo thực thi pháp luật.”
Khái niệm và quyền của hộ gia đình sử dụng đất
“Chào luật sư, gia đình tôi ở huyện Bình Chánh, TP.HCM có một mảnh đất nông nghiệp được cấp sổ đỏ từ năm 1995 đứng tên 'Hộ ông Nguyễn Văn A'. Hiện tại, bố tôi (ông A) đã mất, các anh chị em tôi đều đã lập gia đình và sống riêng. Giờ chúng tôi muốn bán đất nhưng không biết ai là thành viên của hộ gia đình sử dụng đất để ký giấy tờ. Liệu các con của tôi, hay các cháu của bố tôi có được tính vào hộ gia đình không ạ? Mong luật sư tư vấn giúp.”
Quy định pháp luật về danh lam thắng cảnh và quyền sử dụng đất
“Chào chuyên gia, tôi là chủ một homestay nhỏ ở gần khu vực Vịnh Bái Tử Long, Quảng Ninh. Gần đây, có thông tin khu vực này được công nhận là **danh lam thắng cảnh** cấp quốc gia. Tôi lo lắng không biết việc này có ảnh hưởng gì đến quyền sử dụng đất của gia đình tôi không, và liệu tôi có được tiếp tục kinh doanh homestay hay không? Có quy định nào về việc khai thác du lịch ở những nơi như vậy không?”
Quy định về khu vực chữa cháy
“Tôi là chủ một cửa hàng tạp hóa nhỏ ở Quận 1, TP.HCM. Mấy hôm trước, gần cửa hàng tôi có xảy ra một vụ cháy lớn ở nhà hàng bên cạnh. Lực lượng PCCC đã phong tỏa cả con đường, không cho ai vào khu vực đó, khiến cửa hàng tôi bị ảnh hưởng doanh thu mấy ngày liền. Tôi muốn hỏi, 'khu vực chữa cháy' là gì và ai có quyền quyết định phong tỏa như vậy ạ?”
Định nghĩa và quyền lợi của Người bệnh theo quy định pháp luật
“Tôi là một cựu chiến binh, hiện đang sinh sống tại Quận 1, TP.HCM. Gần đây tôi có đến khám sức khỏe định kỳ tại một bệnh xá thuộc Công an nhân dân. Tôi muốn hỏi liệu tôi có được coi là 'người bệnh' theo quy định pháp luật để được hưởng các quyền lợi và chính sách hỗ trợ không, hay chỉ những người nhập viện điều trị mới được coi là 'người bệnh'?”
Phân khu bảo vệ nghiêm ngặt trong rừng đặc dụng
“Anh H.V.T sống ở xã Đạ Sar, huyện Lạc Dương, tỉnh Lâm Đồng. Gia đình anh đã canh tác trên mảnh đất này từ đời ông cha. Gần đây, anh nghe nói khu vực đất của gia đình anh nằm trong "phân khu bảo vệ nghiêm ngặt của rừng đặc dụng" và có thể sẽ bị di dời. Anh rất lo lắng không biết liệu gia đình anh có bị buộc phải di dời không và nếu có thì quyền lợi của gia đình anh sẽ được giải quyết như thế nào?”
Hồ sơ Chỉ bản trong thi hành án hình sự
“Chào Tuvannhanh.com, tôi có người thân đang chấp hành án tù ở TP. Hồ Chí Minh. Gần đây, gia đình tôi nghe nói có việc cơ quan chức năng làm 'chỉ bản' cho người chấp hành án. Tôi không rõ 'chỉ bản' là gì và nó có vai trò như thế nào trong quá trình thi hành án. Liệu thông tin này có ảnh hưởng gì đến quyền lợi của người thân tôi sau này không? Mong được tư vấn cụ thể ạ.”
Chính sách duy trì mức sinh thay thế và quyền lợi cá nhân
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chị H.T.L, năm nay 32 tuổi, đang sống ở Quận 1, TP.HCM, làm nhân viên văn phòng. Vợ chồng tôi mới kết hôn và đang tính chuyện sinh con. Gần đây tôi nghe nói nhiều về 'mức sinh thay thế' và các chính sách khuyến khích sinh con. Tôi không rõ liệu chính sách này có ảnh hưởng trực tiếp đến chúng tôi không, và liệu có hỗ trợ gì cho các cặp vợ chồng trẻ muốn sinh con để đạt được 'mức sinh thay thế' mà nhà nước mong muốn không?”
Quyền sinh con bằng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản của phụ nữ độc thân
“Chào chuyên gia, tôi là N.T.H, 38 tuổi, hiện đang làm chuyên viên marketing tại TP. Hồ Chí Minh. Tôi đã dành nhiều năm cho sự nghiệp và hiện tại vẫn độc thân, nhưng tôi rất mong muốn có một đứa con của riêng mình. Tôi có nghe nói về việc phụ nữ độc thân có thể sinh con bằng phương pháp thụ tinh trong ống nghiệm nhưng không rõ quy định pháp luật có cho phép hay không và cần những điều kiện gì. Mong chuyên gia tư vấn giúp tôi.”
Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trong vụ án hành chính
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chị Lan, chủ một tiệm cà phê ở Quận 1, TP.HCM. Gần đây, Ủy ban nhân dân phường ra quyết định xử phạt hành chính một quán ăn bên cạnh vì gây ô nhiễm tiếng ồn. Tuy nhiên, điều lạ là quyết định này lại yêu cầu cả tiệm cà phê của tôi phải đóng cửa tạm thời để 'ổn định trật tự khu phố', dù tiệm tôi không hề gây ồn ào gì. Tôi muốn hỏi, liệu tôi có thể tham gia vào vụ kiện hành chính của quán ăn kia với tư cách gì để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình không?”
Giá trị pháp lý và thẩm quyền chứng thực văn bản
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là anh Ba, một nông dân ở huyện Củ Chi, TP.HCM. Sắp tới tôi muốn bán mảnh đất của gia đình để lo cho con cái. Bên mua yêu cầu tôi phải nộp các giấy tờ đã được 'chứng thực'. Tôi không rõ 'văn bản chứng thực' là gì, có giá trị ra sao và tôi phải đến đâu để làm các giấy tờ này cho đúng pháp luật?”
Hành vi nhũng nhiễu và quy định pháp luật
“Tôi là chủ một cửa hàng nhỏ ở Quận 10, TP.HCM. Gần đây, khi làm thủ tục xin cấp phép kinh doanh, một cán bộ ở phường cứ liên tục đòi hỏi giấy tờ không có trong danh mục và kéo dài thời gian giải quyết, thậm chí còn ám chỉ phải 'bôi trơn' mới xong. Tôi rất bức xúc và muốn biết đây có phải là hành vi nhũng nhiễu không và tôi phải làm gì để bảo vệ quyền lợi của mình?”
Địa điểm công cộng và quy định cấm hút thuốc lá
“Chào luật sư, tôi là chủ một quán cà phê nhỏ ở quận 3, TP.HCM. Gần đây, tôi thấy nhiều khách hàng vẫn vô tư hút thuốc lá ngay trước cửa quán, thậm chí có người còn mang vào trong. Tôi không biết liệu quán cà phê của tôi có được coi là **địa điểm công cộng** bị cấm hút thuốc hoàn toàn hay không? Tôi có quyền nhắc nhở khách hay không và nếu họ không tuân thủ thì phải làm sao?”
Hợp đồng quyền chọn mua/bán điện
“Chào luật sư, tôi là chủ một xưởng sản xuất nhỏ ở Bình Dương. Gần đây tôi nghe nói về 'hợp đồng quyền chọn mua điện'. Tôi đang lo lắng về giá điện tăng cao sắp tới và muốn tìm cách ổn định chi phí. Liệu tôi có thể ký hợp đồng này để đảm bảo giá điện cho xưởng của mình không, và nó khác gì so với hợp đồng mua bán điện thông thường tôi đang dùng?”
Quy định về giá dịch vụ truyền tải điện
“Tôi là chủ một nhà máy thủy điện nhỏ ở huyện Bảo Lâm, tỉnh Cao Bằng. Hiện tại, tôi đang muốn đấu nối điện lên lưới truyền tải quốc gia nhưng chưa rõ về các quy định liên quan đến giá dịch vụ truyền tải điện. Liệu nhà nước có quy định cụ thể về mức giá này không, và ai là người có quyền xây dựng, trình duyệt giá này?”