Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Biểu đạt của Di sản Văn hóa Phi vật thể và Trách nhiệm Bảo tồn
“Tôi là chủ một cơ sở sản xuất đồ thủ công mỹ nghệ ở Hội An. Gần đây, tôi thấy có một số bên khác đang sao chép y nguyên các họa tiết, hoa văn truyền thống mà gia đình tôi đã gìn giữ và biểu đạt qua các sản phẩm thủ công hàng trăm năm nay, rồi bán với giá rẻ hơn. Tôi muốn biết liệu có quy định nào bảo vệ những biểu đạt này của di sản văn hóa phi vật thể không, và gia đình tôi có thể làm gì để ngăn chặn việc này?”
Kế hoạch hóa gia đình và quyền tự quyết
“Chị L.T.M ở huyện Bến Cát, Bình Dương, là công nhân may. Chị và chồng đang băn khoăn về việc có nên sinh thêm con thứ ba hay không, vì điều kiện kinh tế còn khó khăn. Chị nghe nói Nhà nước có chính sách khuyến khích sinh ít con, nhưng cũng muốn biết quyền tự quyết của mình đến đâu trong việc này.”
Dịch vụ dân số và các quy định pháp luật liên quan
“Tôi là chị Hằng, đang làm việc tại một trung tâm tư vấn sức khỏe sinh sản ở quận Bình Thạnh, TP.HCM. Trung tâm chúng tôi thường xuyên tổ chức các buổi truyền thông, giáo dục về kế hoạch hóa gia đình cho cộng đồng. Tôi muốn hỏi liệu những hoạt động này có được coi là **dịch vụ dân số** theo quy định pháp luật không, và chúng tôi cần lưu ý gì để tuân thủ đúng quy định?”
Mức sinh thay thế và chính sách dân số tại Việt Nam
“Chào luật sư, tôi là chị P.T.N, 32 tuổi, đang làm nhân viên văn phòng ở Quận 1, TP.HCM. Vợ chồng tôi đang có kế hoạch sinh con thứ hai nhưng nghe nói Nhà nước đang khuyến khích duy trì 'mức sinh thay thế'. Tôi không rõ 'mức sinh thay thế' là gì và liệu chính sách này có ảnh hưởng gì đến quyết định sinh con của gia đình tôi không?”
Phân loại và Quản lý Đê điều
“Chào chuyên gia, tôi là một nông dân ở huyện Quỳnh Lưu, Nghệ An. Vườn tôm của gia đình tôi nằm gần một con đê biển. Gần đây, có một dự án xây dựng mới gần khu vực này và tôi lo lắng không biết con đê này có được bảo vệ đúng mức không, liệu nó có được phân loại là đê cấp đặc biệt hay không để đảm bảo an toàn cho tài sản của chúng tôi. Tôi muốn biết cơ quan nào có thẩm quyền phân loại đê và liệu có quy định cụ thể nào về việc này không.”
Ứng phó với nước biển dâng và tác động nhiễm mặn
“Tôi là nông dân ở huyện Trần Đề, Sóc Trăng. Mấy năm nay, tình hình **nước biển dâng** làm đồng ruộng của gia đình tôi bị nhiễm mặn liên tục, không trồng lúa được nữa. Tôi nghe nói có luật pháp quy định về vấn đề này, không biết Nhà nước có chính sách hỗ trợ hay quy hoạch gì để bà con chúng tôi bớt thiệt hại không?”
Phòng chống thiên tai trong hoạt động thủy sản
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là ngư dân ở Quảng Bình, có mấy lồng bè nuôi tôm cá và tàu đánh bắt nhỏ. Mấy năm gần đây bão lũ thất thường quá, tôi lo không biết phải làm sao để bảo vệ tài sản và tính mạng gia đình. Tôi nghe nói có quy định về **phòng, chống thiên tai** nhưng không rõ nó bao gồm những gì và tôi cần làm gì để tuân thủ, cũng như tự bảo vệ mình trong hoạt động thủy sản?”
Tiền sử dụng đất và bồi thường thu hồi đất
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là Bác Ba, một nông dân ở Huyện Bình Chánh, TP.HCM. Sắp tới, nhà nước thu hồi một phần đất của gia đình tôi để làm đường. Khi xem xét phương án bồi thường, tôi thấy có nhắc đến việc trừ **tiền sử dụng đất** do phần đất của tôi có một phần chưa có đầy đủ giấy tờ. Tôi không hiểu rõ khoản tiền này là gì và tại sao lại bị trừ như vậy?”
Chất lượng dân số và trách nhiệm pháp lý
“Chị H. ở huyện Củ Chi, TP.HCM, làm công nhân may. Chị rất lo lắng về tương lai của các con mình trong bối cảnh xã hội ngày càng cạnh tranh và nhiều thách thức. Chị muốn biết pháp luật có quy định gì về việc **nâng cao chất lượng dân số** không, và gia đình chị cần làm gì để con cái được phát triển tốt nhất về thể chất, trí tuệ và tinh thần?”
Các hình thức táng người chết theo quy định pháp luật
“Chào luật sư, gia đình tôi ở Huyện Bình Chánh, TP.HCM vừa mất mẹ. Chúng tôi đang băn khoăn không biết ngoài mai táng và hỏa táng thì pháp luật Việt Nam có cho phép các hình thức táng khác không? Mẹ tôi khi còn sống có nguyện vọng muốn được an táng theo một cách đặc biệt hơn, không phải kiểu truyền thống, liệu có được không ạ?”
Áp giải trong tố tụng hình sự
“Chào luật sư, tôi là anh Hùng, làm nghề lái xe tải ở Quận 12, TP.HCM. Tuần trước, em trai tôi bị công an đến nhà áp giải đi vì liên quan đến một vụ đánh nhau. Gia đình tôi rất hoang mang, không biết áp giải là gì, có đúng quy định pháp luật không và em tôi sẽ bị đưa đi đâu, làm gì. Luật sư cho tôi hỏi, trường hợp nào thì công an được áp giải người và gia đình tôi cần làm gì để biết thông tin về em tôi?”
Trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt: Quy định và hỗ trợ
“Chào luật sư, tôi là một giáo viên mầm non ở Quận 3, TP.HCM. Gần đây, tôi có một học sinh mới, bé bị khiếm thính bẩm sinh và gia đình bé cũng rất khó khăn. Tôi nghe nói có chính sách hỗ trợ cho 'trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt'. Tôi muốn biết cụ thể bé nhà tôi có thuộc diện này không và làm sao để gia đình bé nhận được sự giúp đỡ từ Nhà nước và cộng đồng? Tôi cũng muốn biết nếu tôi hay đồng nghiệp muốn đóng góp thì có được ưu đãi gì không?”
Khái niệm và đặc điểm của Du lịch sinh thái
“Anh N.V.T ở Mai Châu, Hòa Bình đang có ý định chuyển đổi một phần đất canh tác và khu nhà sàn truyền thống của gia đình thành một mô hình du lịch bền vững. Anh nghe nói về "du lịch sinh thái" và muốn biết chính xác khái niệm này là gì, cũng như các yếu tố cần thiết để phát triển loại hình du lịch này một cách đúng đắn, có sự tham gia của cộng đồng và bảo vệ môi trường. Anh muốn biết liệu có quy định pháp luật nào liên quan đến việc sử dụng nguồn quỹ hỗ trợ cho các hoạt động bảo vệ môi trường trong du lịch sinh thái hay không.”
Chủ rừng và quyền lợi, nghĩa vụ theo Luật Lâm nghiệp
“Tôi là anh Nguyễn Văn A, một nông dân ở huyện Cẩm Mỹ, tỉnh Đồng Nai. Gia đình tôi có một khoảnh rừng được Nhà nước giao từ lâu để trồng cây keo. Gần đây, tôi nghe nói có luật mới về lâm nghiệp, nhưng không rõ mình có còn được gọi là 'Chủ rừng' không và quyền lợi, nghĩa vụ của tôi là gì khi muốn khai thác hay chuyển đổi mục đích sử dụng một phần đất rừng?”
Quy định về rừng trồng và thủ tục thanh lý rừng trồng bị thiệt hại
“Chào chuyên gia, gia đình tôi ở huyện Cẩm Mỹ, Đồng Nai có vài hecta rừng keo trồng được 4 năm, giờ bị bão làm đổ gãy hết gần một nửa. Tôi không biết rừng của mình có được gọi là 'rừng trồng' theo luật không và có thể làm thủ tục thanh lý để trồng lại hay không? Mong chuyên gia tư vấn giúp.”
Dịch vụ nông nghiệp và thuế suất ưu đãi
“Chào luật sư, tôi là chị Hằng ở huyện Củ Chi, TP.HCM. Gia đình tôi có một trang trại nhỏ chuyên trồng rau sạch và nuôi cá. Gần đây, tôi có thuê người đến nạo vét ao cá và làm sạch kênh mương nội đồng để tưới tiêu. Tôi cũng đang tính mở thêm dịch vụ sơ chế rau củ cho bà con xung quanh. Không biết những hoạt động như nạo vét ao, kênh mương hay sơ chế nông sản của tôi có được coi là 'dịch vụ' theo quy định pháp luật không, và liệu có được hưởng ưu đãi thuế gì không?”
Kế hoạch hóa gia đình và chính sách bảo hiểm y tế
“Chào luật sư, vợ chồng em ở huyện Bình Chánh, TP.HCM, cả hai đều làm công nhân. Tụi em mới cưới, muốn kế hoạch hóa gia đình để ổn định kinh tế rồi mới sinh con. Em nghe nói có nhiều phương pháp tránh thai nhưng không biết chi phí thế nào, với lại bảo hiểm y tế của tụi em có chi trả cho các dịch vụ kế hoạch hóa gia đình không ạ? Tụi em muốn tìm hiểu kỹ để chuẩn bị tốt nhất.”
Bồi thường về đất khi Nhà nước thu hồi
“Chào luật sư, gia đình tôi ở huyện Trảng Bom, Đồng Nai, có mảnh đất nông nghiệp trồng cây ăn trái đã lâu. Gần đây, Nhà nước có thông báo thu hồi đất để làm dự án đường cao tốc. Tôi muốn hỏi là việc bồi thường về đất cho gia đình tôi sẽ được tính toán như thế nào, và liệu có chính sách hỗ trợ gì khác không, vì đây là nguồn thu nhập chính của gia đình tôi?”
Quy định về Cát táng và quản lý nghĩa trang
“Gia đình tôi ở Hà Nội muốn cải táng mộ ông nội đã lâu. Sau khi bốc mộ, chúng tôi muốn thực hiện việc **cát táng** tại một nghĩa trang tư nhân. Tôi không rõ liệu việc này có quy định pháp luật cụ thể nào không và cần lưu ý gì để thực hiện đúng quy định.”
Phạm vi áp dụng và đối tượng điều chỉnh của Luật Tư pháp người chưa thành niên
“Chào luật sư, con trai tôi năm nay 16 tuổi, vừa rồi có đánh nhau với bạn ở trường và bị công an mời lên làm việc. Tôi nghe nói có Luật Tư pháp người chưa thành niên mới, không biết con tôi có được áp dụng theo luật này không, và liệu có được xem xét khác biệt so với người lớn không? Gia đình tôi ở Hà Đông, Hà Nội, tôi làm kinh doanh nhỏ lẻ.”
Chính sách duy trì mức sinh thay thế và hỗ trợ sinh con thứ hai
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là H.T.L, năm nay 32 tuổi, đang làm nhân viên văn phòng ở Hà Nội. Vợ chồng tôi đã có một cháu trai 3 tuổi rồi. Gần đây, chúng tôi đang tính sinh thêm bé thứ hai nhưng cũng băn khoăn về chi phí nuôi con và các chính sách hỗ trợ từ nhà nước. Tôi nghe nói có chính sách khuyến khích sinh đủ hai con để duy trì 'mức sinh thay thế' gì đó. Không biết những chính sách này cụ thể là gì và gia đình tôi có được hưởng không?”
Quy định về Khu bảo tồn đất ngập nước và hoạt động của người dân
“Tôi là chú Ba, sống ở Cần Giờ, TP.HCM, gần một khu rừng ngập mặn lớn. Gần đây, có thông tin khu vực này được quy hoạch thành khu bảo tồn đất ngập nước. Gia đình tôi có mấy ao nuôi tôm nhỏ và trồng dừa nước. Tôi lo không biết sắp tới mình có còn được tiếp tục canh tác không, hay sẽ bị cấm hết mọi thứ?”
Quy định về Tĩnh không sân bay và chướng ngại vật hàng không
“Chào luật sư, tôi là anh Hùng, làm nghề xây dựng ở quận Long Biên, Hà Nội. Gia đình tôi có mảnh đất gần sân bay Gia Lâm, giờ muốn xây nhà 4 tầng để ở và cho thuê. Nghe nói gần sân bay có quy định về chiều cao công trình, sợ xây xong lại bị phạt hoặc phải đập bỏ. Luật sư cho tôi hỏi, tĩnh không sân bay là gì và tôi cần lưu ý gì khi xây nhà để không vi phạm?”
Quyền tiếp cận dịch vụ dân số
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chị H. ở quận Bình Thạnh, TP.HCM. Tôi đang làm công nhân may. Gần đây tôi muốn đi khám sức khỏe sinh sản và tư vấn kế hoạch hóa gia đình nhưng một số phòng khám tư nhân nói tôi phải trả phí rất cao, còn phòng khám công thì thường xuyên hết thuốc hoặc không có bác sĩ chuyên khoa. Tôi nghe nói có quy định về dịch vụ dân số nhưng không biết có được hỗ trợ gì không, hay có bị phân biệt đối xử vì thu nhập thấp không?”