Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng
“Chào chuyên gia, tôi là một người dân tộc thiểu số sống ở vùng núi tỉnh Lâm Đồng. Gia đình tôi có đất rừng được giao quản lý và bảo vệ. Tôi nghe nói có chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng nhưng không rõ lắm về quyền lợi và nghĩa vụ của mình. Liệu gia đình tôi có được nhận tiền chi trả không, và nếu có thì cần làm gì?”
Hành lang an toàn kỹ thuật của hệ thống anten quân sự
“Gia đình tôi có mảnh đất ở ngoại ô thành phố Đà Nẵng, gần khu vực có mấy cái anten lớn của quân đội. Tôi đang định xây thêm kho để chứa nông sản nhưng nghe nói có cái 'mép ngoài bãi anten quân sự' gì đó mà không được xây dựng trong phạm vi nhất định. Vậy cái mép đó là gì và nó ảnh hưởng thế nào đến việc xây dựng của tôi?”
Năng lực xã hội của người cao tuổi
“Chào luật sư, tôi là cô Hạnh, 68 tuổi, đã về hưu được 5 năm rồi. Từ ngày nghỉ, tôi thấy mình ít giao tiếp hơn, nhiều lúc cảm thấy cô đơn lắm dù con cháu vẫn quan tâm. Tôi vẫn muốn được đóng góp gì đó cho cộng đồng, cho gia đình nhưng không biết bắt đầu từ đâu. Gần đây tôi có nghe nói về 'năng lực xã hội của người cao tuổi', không biết pháp luật có quy định gì để hỗ trợ người già như chúng tôi duy trì các hoạt động xã hội không? Tôi ở quận Đống Đa, Hà Nội.”
Lệ phí đăng ký nuôi con nuôi trong nước
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chị Lan ở Hà Nội. Vợ chồng tôi đang làm thủ tục nhận cháu ruột của tôi (con của em gái tôi) làm con nuôi vì hoàn cảnh gia đình em tôi khó khăn. Tôi nghe nói có khoản lệ phí đăng ký nuôi con nuôi trong nước nhưng không rõ là bao nhiêu và liệu trường hợp của tôi có được miễn giảm gì không? Vợ chồng tôi đều là công chức, thu nhập ổn định ạ.”
Quyền cung cấp dịch vụ dân số của phòng khám tư nhân
“Tôi là Chị H.T.L, chủ một phòng khám tư nhân chuyên về sức khỏe sinh sản ở Tỉnh Bắc Giang. Gần đây, tôi có ý định mở rộng thêm các dịch vụ kế hoạch hóa gia đình nhưng lại bị cán bộ địa phương gây khó dễ, nói rằng chỉ các cơ sở y tế công lập mới được phép thực hiện các dịch vụ này. Tôi muốn hỏi liệu phòng khám tư nhân của tôi có quyền cung cấp các **dịch vụ dân số** như kế hoạch hóa gia đình không và nếu bị cản trở thì tôi phải làm thế nào?”
Nguồn nước sinh hoạt và trách nhiệm bảo vệ môi trường
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là nông dân ở Hải Phòng, có một trang trại chăn nuôi heo nhỏ. Gần đây, tôi rất lo lắng vì thấy nước giếng sinh hoạt của gia đình và hàng xóm có vẻ không được trong như trước, sợ bị ô nhiễm từ chất thải chăn nuôi. Liệu có quy định nào về việc này không, và tôi phải làm gì để đảm bảo an toàn nguồn nước?”
Quản lý nguồn nước mặt liên quốc gia
“Tôi là nông dân ở xã Bản Phiệt, huyện Bảo Thắng, tỉnh Lào Cai. Gia đình tôi có mấy hecta ruộng lúa và hoa màu ven sông Hồng. Mấy năm nay thấy mực nước sông thay đổi thất thường, có khi cạn kiệt ảnh hưởng đến vụ mùa, có khi lại dâng cao bất ngờ. Tôi biết sông Hồng chảy từ Trung Quốc về, vậy những nguồn nước như thế này thì ai sẽ quản lý, và liệu có cơ chế nào để bảo vệ quyền lợi của người dân như chúng tôi không?”
Chính sách khuyến khích duy trì mức sinh thay thế
“Chào luật sư, em và chồng đang ở TP. Hồ Chí Minh, cả hai đều là nhân viên văn phòng. Chúng em mới có một bé, nhưng ông bà nội ngoại thì cứ giục đẻ thêm để 'đóng góp vào mức sinh thay thế của đất nước'. Em nghe nói nhà nước cũng khuyến khích sinh con để duy trì cái mức này. Vậy luật pháp có quy định cụ thể nào về việc này không ạ, hay có chính sách hỗ trợ gì cho các gia đình sinh thêm con không? Chúng em cũng lo lắng về gánh nặng kinh tế nếu sinh thêm.”
Cưỡng ép kết hôn
“Chào luật sư, tôi là một người làm công nhân ở Bình Dương. Bố mẹ tôi ở quê cứ ép tôi phải cưới một người con trai hàng xóm mà tôi không hề có tình cảm, chỉ vì nhà đó hứa cho tiền xây nhà và trả nợ cho gia đình. Tôi đã có người yêu rồi nhưng bố mẹ dọa từ mặt nếu tôi không nghe theo. Tôi phải làm sao bây giờ ạ?”
Viện kiểm sát quân sự cấp quân khu
“Chào luật sư, tôi là mẹ của một quân nhân đang công tác tại Quân khu 7. Con tôi gần đây có liên quan đến một vụ việc và gia đình đang rất lo lắng. Chúng tôi nghe nói vụ việc có thể do 'Viện kiểm sát quân sự quân khu và tương đương' thụ lý. Luật sư cho tôi hỏi cụ thể cơ quan này là gì và có chức năng ra sao để gia đình tôi có thể tìm hiểu thông tin và hỗ trợ con tôi kịp thời ạ?”
Quy định về chướng ngại vật phòng không
“Tôi là anh Hùng, làm nông nghiệp ở ngoại thành Hà Nội. Gia đình tôi có mảnh đất rộng, đang tính xây một kho chứa nông sản cao khoảng 30 mét để tiện cho việc bảo quản và vận chuyển. Tuy nhiên, tôi nghe nói có quy định về 'chướng ngại vật phòng không' gì đó mà nếu xây cao quá sẽ bị cấm hoặc phải xin phép phức tạp. Không biết trường hợp của tôi có bị ảnh hưởng không và tôi cần phải làm gì để xây dựng đúng luật?”
Chuyển mục đích sử dụng đất
“Gia đình tôi có mảnh đất nông nghiệp ở ngoại thành Hà Nội, giờ muốn chuyển một phần sang đất ở để xây nhà cho con cái. Tôi nghe nói thủ tục phức tạp lắm, không biết có được phép hay không và cần làm những gì? Liệu có phải xin phép ai không?”
Dịch vụ dân số và quyền lợi công dân
“Chào luật sư, em là công nhân may ở Thanh Hóa, năm nay 28 tuổi và đang mang thai bé thứ hai. Em muốn tìm hiểu về các dịch vụ dân số như kế hoạch hóa gia đình hoặc chăm sóc sức khỏe sinh sản sau sinh nhưng không biết có những dịch vụ nào, có được hỗ trợ chi phí không và đăng ký ở đâu. Em thấy nhiều người nói dịch vụ này quan trọng nhưng em lại không rõ lắm.”
Hành lang an toàn kỹ thuật của hệ thống anten quân sự
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là anh H.V.T, đang sống ở huyện Cam Lâm, tỉnh Khánh Hòa. Gần nhà tôi có một đơn vị quân sự và tôi thấy họ có mấy cái anten lớn lắm. Gia đình tôi dự định xây thêm một ki-ốt nhỏ để bán tạp hóa ở ngay mảnh đất trống cạnh nhà, cách hàng rào đơn vị quân sự khoảng 150m. Tôi nghe nói có quy định về 'hành lang an toàn kỹ thuật' gì đó của anten quân sự, không biết việc xây dựng của tôi có bị ảnh hưởng không? Nếu có thì tôi cần phải làm gì ạ?”
Khái niệm và trách nhiệm pháp lý trong phòng chống Thảm họa
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là một nông dân ở huyện Cần Giờ, TP.HCM. Vừa rồi đợt triều cường lớn cộng với mưa bão làm ngập úng hết cả vườn cây ăn trái của gia đình tôi, thiệt hại nặng nề. Tôi nghe trên đài nói đây là thảm họa thiên tai. Vậy theo luật thì thảm họa là gì và nhà nước có trách nhiệm gì trong việc phòng chống, hỗ trợ người dân như chúng tôi không? Tôi muốn biết để có thể tìm hiểu thêm về quyền lợi của mình.”
Nâng cao chất lượng dân số
“Chào luật sư, tôi là giáo viên mầm non ở TP. Hồ Chí Minh. Vợ chồng tôi mới cưới và đang có ý định sinh con. Chúng tôi rất quan tâm đến việc nuôi dạy con cái sao cho tốt nhất, đặc biệt là về chất lượng dân số như báo đài hay nói. Luật pháp quy định thế nào về khái niệm này và Nhà nước có chính sách gì để hỗ trợ gia đình chúng tôi trong việc này không ạ?”
Biện pháp phòng bệnh bắt buộc cho động vật
“Chào luật sư, gia đình tôi ở huyện Củ Chi, TP.HCM có trang trại chăn nuôi heo quy mô nhỏ. Gần đây, cán bộ thú y địa phương yêu cầu chúng tôi phải tiêm vắc-xin định kỳ cho đàn heo và thực hiện các biện pháp vệ sinh chuồng trại rất nghiêm ngặt, nói là 'biện pháp phòng bệnh bắt buộc'. Tôi không rõ quy định này có từ đâu và mức độ bắt buộc của nó như thế nào, liệu có phải áp dụng cho tất cả các loại bệnh không?”
Quy định về Công trình đặc biệt
“Chào chuyên gia, tôi là nông dân ở một làng cổ thuộc vùng ven đê sông Hồng, Hà Nội. Gia đình tôi có một khu đất sát đê và nằm trong khu vực được quy định là "vùng dân cư sống chung với lũ". Tôi muốn mở rộng trang trại, xây thêm một số kho chứa nông sản và chuồng trại chăn nuôi. Tuy nhiên, cán bộ địa chính xã bảo rằng khu đất của tôi có thể thuộc diện "công trình đặc biệt" nên việc cấp phép xây dựng sẽ rất khó khăn và phức tạp. Tôi không hiểu "công trình đặc biệt" là gì và trang trại của tôi có thực sự thuộc diện đó không?”
Ngưỡng khai thác nước dưới đất và quy định pháp luật
“Anh N.V.T ở Bến Tre hỏi: "Gia đình tôi có vườn sầu riêng rộng 2 hecta, mấy năm nay cứ phải khoan giếng sâu để lấy nước tưới vì nước sông bị mặn quá. Gần đây tôi nghe nói Nhà nước sắp có quy định về ngưỡng khai thác nước dưới đất để hạn chế việc khoan giếng. Tôi lo lắm, không biết quy định này có ảnh hưởng gì đến việc tưới tiêu của gia đình tôi không, và nếu không được khai thác nước ngầm thì vườn sầu riêng của tôi sẽ ra sao?"”
Quy định về nước thải sinh hoạt
“Chào chuyên gia, gia đình tôi ở quận 7, TP.HCM đang kinh doanh quán ăn nhỏ. Lượng nước thải sinh hoạt từ việc nấu nướng, rửa dọn mỗi ngày khá nhiều. Tôi nghe nói phải xin phép xả thải, nhưng không rõ nước thải sinh hoạt của hộ gia đình có cần không? Nếu không thì có quy định nào về việc này không?”
Phế liệu và các quy định pháp luật liên quan
“Chào luật sư, tôi là anh Hưng, ở quận Bình Thạnh, TP.HCM. Tôi có một xưởng nhỏ chuyên thu mua và phân loại các loại sắt vụn, đồng, nhôm từ các cơ sở sản xuất và các hộ gia đình. Gần đây, tôi nghe nói có nhiều quy định mới về việc quản lý phế liệu, đặc biệt là những loại có thể gây ô nhiễm. Tôi muốn biết chính xác **phế liệu** được định nghĩa như thế nào theo luật và liệu xưởng của tôi có cần lưu ý gì đặc biệt để tránh vi phạm không, nhất là khi tôi muốn mở rộng sang thu mua cả các vật liệu điện tử cũ?”
Khả năng chịu tải của nguồn nước mặt
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là nông dân ở huyện Châu Thành, Bến Tre, chuyên nuôi tôm và cây ăn trái. Gần đây, có một nhà máy mới xây dựng ở thượng nguồn sông, tôi lo lắng họ sẽ xả thải làm ô nhiễm nguồn nước, ảnh hưởng đến ao tôm và vườn cây của gia đình. Tôi nghe nói về **khả năng chịu tải của nguồn nước mặt**, vậy xin hỏi khái niệm này có ý nghĩa gì và nó có bảo vệ được nguồn nước của chúng tôi khỏi nhà máy đó không?”
Quy định pháp luật về suy thoái nguồn nước và biện pháp bảo vệ
“Chào luật sư, tôi là nông dân ở Long An. Mấy năm nay, con kênh tưới tiêu cho ruộng lúa nhà tôi nước cứ đục dần, có mùi lạ, cá cũng chết nhiều. Lúa cũng không tốt như trước. Tôi nghe nói đây là 'suy thoái nguồn nước' nhưng không rõ là gì và tôi có thể làm gì để bảo vệ nguồn nước này không? Tôi lo lắng lắm vì nó ảnh hưởng trực tiếp đến sinh kế của gia đình.”
Quy định về chốt gác an toàn giao thông đường sắt
“Gia đình tôi sống ở gần một lối đi tự mở qua đường sắt tại quận Thủ Đức, TP.HCM. Gần đây, tôi thấy có một số tai nạn nhỏ xảy ra do người dân không chú ý tàu đến. Tôi nghe nói có quy định về 'chốt gác' ở những điểm nguy hiểm. Vậy cơ quan nào có trách nhiệm thiết lập và vận hành chốt gác này để đảm bảo an toàn cho bà con chúng tôi?”