Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Tạm dừng chứng thư số và các trường hợp áp dụng
“Anh Nam ở TP.HCM, chủ một doanh nghiệp xuất nhập khẩu nhỏ, đang rất lo lắng. Anh vừa làm mất USB chứa chứng thư số dùng để kê khai hải quan và nộp thuế điện tử. Anh nghe nói có thể **tạm dừng chứng thư số** để tránh bị kẻ xấu lợi dụng, nhưng không biết thủ tục thế nào và có ảnh hưởng gì đến việc kinh doanh không, đặc biệt là các giao dịch liên quan đến hải quan. Anh muốn biết liệu có thể tạm dừng ngay lập tức hay không.”
Vi phạm nhập khẩu nguyên liệu thuốc lá không phép
“Chào luật sư, tôi là chủ một doanh nghiệp nhỏ ở Hải Phòng chuyên nhập khẩu một số mặt hàng nông sản. Gần đây, tôi có nhập về một lô hàng lá thuốc lá rời để thử nghiệm sản xuất thuốc lào, nhưng không xin giấy phép nhập khẩu vì nghĩ đây là nông sản thông thường. Hải quan đã giữ lô hàng và lập biên bản. Tôi muốn hỏi, 'nguyên liệu thuốc lá' được định nghĩa thế nào và tôi sẽ bị xử phạt ra sao trong trường hợp này?”
Quy định về Lô ruộng lúa thơm
“Chào luật sư, tôi là nông dân ở Sóc Trăng. Vùng tôi đang có phong trào tham gia hợp tác xã để trồng lúa thơm xuất khẩu. Tôi cũng muốn tham gia nhưng hợp tác xã yêu cầu các thành viên phải có 'lô ruộng lúa thơm' theo định nghĩa pháp luật. Ruộng nhà tôi có mấy thửa liền kề nhưng lại bị một con mương nhỏ cắt ngang, với lại tôi hay trồng xen kẽ mấy giống lúa khác nhau. Vậy trường hợp của tôi có được coi là 'lô ruộng lúa thơm' không?”
Đăng ký kết hôn cho người không quốc tịch tại Việt Nam
“Chào luật sư, tôi là một người không quốc tịch, đã sống ở TP.HCM từ nhỏ và có giấy tờ tạm trú hợp pháp. Hiện tại, tôi đang muốn kết hôn với bạn gái người Việt Nam của tôi nhưng khi đến UBND phường hỏi thủ tục thì họ bảo trường hợp của tôi phức tạp lắm. Tôi không biết mình có được đăng ký kết hôn không và cần những giấy tờ gì. Mong luật sư tư vấn giúp.”
Trách nhiệm pháp lý của quân nhân tại ngũ
“Chồng tôi là hạ sĩ quan đang tại ngũ, có hôm anh ấy đi phép về nhà nhưng vẫn mặc quân phục. Trên đường về, anh ấy có va chạm giao thông nhỏ với một người dân. Tôi lo lắng không biết trong trường hợp này, chồng tôi có bị coi là 'quân nhân tại ngũ' và phải chịu trách nhiệm theo luật quân đội hay không? Hay chỉ là một công dân bình thường?”
Quy định về sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ đặc biệt
“Gia đình tôi ở Đà Nẵng mới phát triển một loại nước tẩy rửa sinh học, dùng nguyên liệu tự nhiên nhưng cũng có một số hóa chất để tăng hiệu quả. Tôi muốn quảng cáo sản phẩm này là 'an toàn tuyệt đối cho sức khỏe và môi trường'. Tuy nhiên, tôi nghe nói có quy định riêng cho 'sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ đặc biệt' liên quan đến sức khỏe và môi trường. Liệu sản phẩm của tôi có thuộc diện này không và tôi cần lưu ý gì khi quảng cáo để không vi phạm pháp luật?”
Quy định về Giá dự thầu trong hoạt động đấu thầu
“Chào Tuvannhanh, tôi là anh Tùng, chủ một công ty xây dựng nhỏ ở Quận 7, TP.HCM. Công ty tôi đang làm hồ sơ dự thầu cho một dự án xây dựng trường học ở địa phương. Tôi đang băn khoăn không biết **giá dự thầu** của mình cần bao gồm những chi phí gì để vừa cạnh tranh mà vẫn đúng quy định của hồ sơ mời thầu. Liệu có những khoản mục nào bắt buộc phải có không?”
Khái niệm Nước thành viên trong pháp luật Việt Nam
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là anh Hùng, chủ một xưởng sản xuất đồ gỗ mỹ nghệ ở Bình Dương. Gần đây tôi có ý định xuất khẩu hàng sang thị trường châu Âu và Anh, nhưng khi tìm hiểu về các hiệp định thương mại như EVFTA hay UKVFTA, tôi thấy nhắc nhiều đến cụm từ "Nước thành viên". Vậy "Nước thành viên" ở đây có ý nghĩa gì đối với việc kinh doanh của tôi, đặc biệt là về thuế và các quy định khác?”
Ưu đãi và quảng bá sản phẩm thân thiện với môi trường
“Chị là chủ một xưởng sản xuất đồ dùng gia đình tại Quận 7, TP.HCM. Gần đây chị muốn chuyển hướng sang sản xuất các sản phẩm thân thiện với môi trường để thu hút khách hàng và đóng góp vào bảo vệ môi trường. Chị nghe nói có những chính sách hỗ trợ và ưu đãi cho các sản phẩm này, đặc biệt là trong việc quảng bá. Chị muốn biết cụ thể "sản phẩm thân thiện với môi trường" được định nghĩa thế nào theo pháp luật và làm sao để sản phẩm của chị được công nhận và nhận được các hỗ trợ quảng bá đó ạ?”
Quy hoạch và quản lý nguồn nước liên tỉnh
“Chào luật sư, tôi là cán bộ phòng Tài nguyên Môi trường ở huyện X, tỉnh Đắk Lắk. Tỉnh chúng tôi đang có kế hoạch xây dựng một hồ chứa nước mới để phục vụ tưới tiêu cho bà con nông dân, nhưng nguồn nước chính lại chảy qua cả tỉnh Lâm Đồng bên cạnh. Tôi đang băn khoăn về quy trình lập và phê duyệt quy hoạch cho nguồn nước liên tỉnh này, không biết trách nhiệm chính thuộc về cấp nào và có cần phối hợp đặc biệt gì không?”
Hoạt động của Tổ chức tín dụng
“Chị Hương ở Quận 1, TP.HCM, là chủ một doanh nghiệp nhỏ chuyên kinh doanh vật liệu xây dựng. Chị đang muốn vay vốn ngân hàng để mở rộng quy mô nhưng không rõ các ngân hàng (tổ chức tín dụng) sẽ xem xét những yếu tố nào khi cho vay và liệu có cần tài sản đảm bảo hay không. Chị nghe nói có trường hợp được vay không cần tài sản, không biết có đúng không?”
Quyền của chủ sở hữu dữ liệu đối với dữ liệu số
“Tôi là anh Minh, chủ một startup công nghệ nhỏ chuyên về phân tích thị trường tại quận Cầu Giấy, Hà Nội. Gần đây, tôi rất băn khoăn về quyền sở hữu đối với các bộ dữ liệu lớn mà công ty tôi đã thu thập và xử lý trong nhiều năm. Liệu những dữ liệu này có được coi là tài sản của công ty tôi theo luật pháp Việt Nam không, và chúng tôi có những quyền gì cụ thể đối với chúng để bảo vệ khỏi việc bị sao chép hay sử dụng trái phép?”
Xử lý ô nhiễm nguồn nước ảnh hưởng đến hoạt động nuôi trồng thủy sản
“Chào luật sư, tôi là chủ một ao tôm ở Cần Giờ, TP.HCM. Mấy tháng nay, nước sông chảy vào ao của tôi có màu lạ, tôm bị chết hàng loạt mà không rõ nguyên nhân. Tôi nghi ngờ có nhà máy xả thải gần đây gây ô nhiễm. Luật sư cho tôi hỏi, trường hợp này tôi phải làm gì để bảo vệ ao tôm và quyền lợi của mình?”
Công nhận quyền sử dụng đất đối với đất sử dụng ổn định
“Chị L.T.M ở Huyện Củ Chi, TP.HCM, có một mảnh đất nông nghiệp đã canh tác lâu năm từ thời ông bà để lại, khoảng 40 năm rồi. Giờ chị muốn làm sổ đỏ cho mảnh đất này để tiện cho con cái sau này, nhưng không có giấy tờ gì ngoài xác nhận của hàng xóm và chính quyền địa phương về việc sử dụng đất liên tục. Chị không biết liệu trường hợp của mình có được công nhận quyền sử dụng đất ổn định không và cần làm những thủ tục gì? Chị làm nông nghiệp nên cũng không rành luật pháp lắm.”
Kiểm dịch sản phẩm thực vật
“Tôi là một nông dân ở Đà Lạt, chuyên trồng hoa và rau sạch. Sắp tới tôi muốn mở rộng thị trường, gửi hàng đi các tỉnh khác và thậm chí là xuất khẩu. Tôi nghe nói có quy định về 'sản phẩm thực vật' và kiểm dịch, nhưng không rõ 'sản phẩm thực vật' cụ thể là gì và tôi cần làm gì để tránh rắc rối pháp lý khi vận chuyển hàng của mình. Liệu hoa và rau của tôi có thuộc diện này không?”
Trách nhiệm bồi thường thiệt hại đối với hàng hóa có khuyết tật
“Chị L.T.N, chủ một cửa hàng bán đồ gia dụng ở Quận 1, TP.HCM, đang rất lo lắng. Mới đây, một khách hàng khiếu nại rằng chiếc nồi chiên không dầu chị bán bị lỗi kỹ thuật, gây chập điện làm hỏng một số thiết bị khác trong nhà. Khách hàng yêu cầu chị bồi thường toàn bộ thiệt hại. Chị L.T.N không rõ mình có phải chịu trách nhiệm bồi thường trong trường hợp này không, nhất là khi chị chỉ là người bán hàng, không phải nhà sản xuất.”
Kiểm soát ô nhiễm môi trường trong hoạt động sản xuất
“Chào luật sư, tôi có một xưởng sản xuất đồ thủ công mỹ nghệ nhỏ ở quận Bình Thạnh, TP. Hồ Chí Minh. Gần đây, bên môi trường hay xuống kiểm tra, nói về việc xưởng tôi cần **kiểm soát ô nhiễm** tốt hơn, đặc biệt là bụi và chất thải rắn. Tôi không rõ lắm về khái niệm này và trách nhiệm của mình đến đâu. Luật sư có thể giải thích giúp tôi không?”
Tổ chức sự nghiệp công lập và vai trò cung cấp dịch vụ công
“Chào luật sư, tôi là kỹ sư môi trường, đang làm việc tại Trung tâm Quan trắc và Phân tích Môi trường tỉnh Đồng Nai. Gần đây, chúng tôi đang có một số thay đổi về cơ cấu tổ chức. Tôi nghe nói trung tâm mình là một loại hình "tổ chức sự nghiệp công lập". Tôi không rõ lắm khái niệm này nghĩa là gì và nó khác gì so với các cơ quan nhà nước thông thường. Liệu công việc của chúng tôi có bị ảnh hưởng nhiều không khi trung tâm được xếp vào loại hình này?”
Quy định về khai thác và sử dụng tài nguyên nước
“Chào luật sư, tôi là nông dân ở An Giang, có một mảnh ruộng nhỏ và dùng nước giếng khoan để tưới tiêu. Gần đây, tôi nghe nói việc khai thác nước ngầm phải có giấy phép và có thể phải nộp tiền. Tôi không rõ trường hợp của tôi có phải làm các thủ tục này không, và nếu có thì phải nộp những loại phí gì, quy trình ra sao?”
Hội đồng tư vấn đặc xá
“Chào luật sư, tôi có người thân đang chấp hành án phạt tù ở Trại giam Xuân Lộc, Đồng Nai. Anh ấy có đủ điều kiện để được xét đặc xá đợt tới. Tôi nghe nói có một cái Hội đồng gì đó sẽ xem xét các trường hợp này. Luật sư cho tôi hỏi, cái Hội đồng tư vấn đặc xá này là ai, gồm những ai và họ có vai trò gì trong việc quyết định đặc xá cho người thân của tôi ạ? Liệu có cách nào để gia đình tôi có thể gửi đơn hay thông tin gì đến Hội đồng này không?”
Sơ chế chất thải trong quản lý môi trường
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chủ một cơ sở thu mua phế liệu ở Quận Bình Thạnh, TP.HCM. Hiện tại, cơ sở của tôi thường tiến hành phân loại, ép nén các loại giấy vụn, vỏ chai nhựa để giảm thể tích trước khi bán cho các nhà máy tái chế lớn hơn. Tôi nghe nói có quy định mới về 'sơ chế chất thải' nhưng không rõ hoạt động của tôi có được xem là sơ chế hay không và có cần phải tuân thủ điều kiện gì đặc biệt không? Mong được tư vấn cụ thể.”
Kiểm kê khí thải công nghiệp
“Chào luật sư, tôi là chủ một nhà máy sản xuất gạch men ở Khu công nghiệp Biên Hòa, Đồng Nai. Gần đây, phòng tài nguyên môi trường có yêu cầu nhà máy phải thực hiện 'kiểm kê khí thải công nghiệp'. Tôi không rõ đây là gì và nhà máy của tôi có cần phải làm không, cũng như quy trình thực hiện như thế nào. Mong luật sư tư vấn giúp.”
Định nghĩa và tác động của Thiên tai theo quy định pháp luật
“Chị L.T.M ở Hà Nội, chủ một tiệm tạp hóa nhỏ, vừa qua bị thiệt hại nặng nề do trận mưa lớn kéo dài gây ngập lụt cục bộ. Chị đang rất hoang mang không biết trường hợp của mình có được coi là **thiên tai** theo luật không, và có cơ chế hỗ trợ nào cho những người như chị để khắc phục hậu quả không.”
Chế độ trợ cấp khi tham gia bảo vệ an ninh quốc gia
“Chào luật sư, tôi là một người dân ở Quận Ba Đình, Hà Nội. Vừa rồi tôi có tham gia hỗ trợ lực lượng công an trong một vụ việc liên quan đến an ninh quốc gia và không may bị thương ở chân. Giờ tôi không đi làm được, gia đình cũng khó khăn. Tôi muốn hỏi liệu có chế độ trợ cấp vật chất nào cho trường hợp của tôi không và tôi cần làm gì để được hưởng?”