Trách nhiệm pháp lý của quân nhân tại ngũ
“Chồng tôi là hạ sĩ quan đang tại ngũ, có hôm anh ấy đi phép về nhà nhưng vẫn mặc quân phục. Trên đường về, anh ấy có va chạm giao thông nhỏ với một người dân. Tôi lo lắng không biết trong trường hợp này, chồng tôi có bị coi là 'quân nhân tại ngũ' và phải chịu trách nhiệm theo luật quân đội hay không? Hay chỉ là một công dân bình thường?”
Trả lời
Ai là "Quân nhân tại ngũ"?
Thuật ngữ "Quân nhân tại ngũ" dùng để chỉ những người đang phục vụ trong quân đội, bao gồm sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, hạ sĩ quan, binh sĩ theo quy định của Luật nghĩa vụ quân sự và Luật sĩ quan Quân đội nhân dân Việt Nam. Điều này có nghĩa là chồng của chị, với tư cách là một hạ sĩ quan, chắc chắn thuộc đối tượng quân nhân tại ngũ.
Phạm vi áp dụng pháp luật đối với quân nhân
Khi một người được xác định là quân nhân tại ngũ, họ sẽ chịu sự điều chỉnh của các quy định pháp luật đặc thù dành cho quân đội, bên cạnh các quy định pháp luật chung. Cụ thể, Nghị định số 220/2013/NĐ-CP quy định về tố cáo và giải quyết tố cáo trong quân đội nhân dân áp dụng đối với quân nhân khi thực hiện quyền tố cáo hoặc khi bị tố cáo có hành vi vi phạm pháp luật liên quan đến quốc phòng
[1]. Điều này bao gồm cả các hành vi vi phạm pháp luật trong việc thực hiện nhiệm vụ, công vụ [2].Ngay cả khi không trong giờ làm việc chính thức nhưng vẫn là quân nhân tại ngũ, người đó vẫn có thể phải chịu trách nhiệm pháp lý theo quy định của quân đội. Pháp lệnh số 01/VBHN-VPQH cũng quy định rõ rằng quân nhân tại ngũ là một trong những đối tượng phải chịu trách nhiệm hình sự về các tội xâm phạm nghĩa vụ, trách nhiệm của quân nhân
[3]. Điều này nhấn mạnh rằng trách nhiệm của quân nhân không chỉ giới hạn trong giờ làm nhiệm vụ mà còn kéo dài trong suốt thời gian tại ngũ, bất kể có đang mặc quân phục hay không, miễn là họ vẫn đang trong thời gian tại ngũ.Thẩm quyền giải quyết các vấn đề liên quan
Trong trường hợp có hành vi vi phạm pháp luật của quân nhân tại ngũ, việc giải quyết sẽ thuộc thẩm quyền của người đứng đầu về hành chính quân sự của cơ quan, đơn vị có thẩm quyền quản lý quân nhân đó. Ví dụ, tố cáo hành vi vi phạm pháp luật trong việc thực hiện nhiệm vụ, công vụ của quân nhân sẽ do người đứng đầu về hành chính quân sự của cơ quan, đơn vị có thẩm quyền quản lý quân nhân giải quyết
[2]. Đối với các vụ việc liên quan đến hình sự, cơ quan tiến hành tố tụng hình sự trong Quân đội nhân dân sẽ giải quyết theo quy định của pháp luật về tố tụng hình sự.