Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Quản lý và sử dụng Vốn ngân sách địa phương trong đầu tư công
“Chú Ba ở huyện Bình Chánh, là một nông dân muốn mở rộng kênh mương nội đồng. Chú nghe nói có vốn ngân sách địa phương hỗ trợ cho các dự án phát triển nông thôn nhưng không rõ thủ tục và thẩm quyền. Chú Ba muốn biết liệu dự án của mình có được hỗ trợ từ nguồn vốn này không và cần liên hệ ai.”
Quản lý Sinh vật gây hại lạ trong hệ thống thủy lợi
“Chị Lan ở Sóc Trăng, làm nông nghiệp, thấy trên kênh mương thủy lợi của gia đình mình tự nhiên xuất hiện một loại **sinh vật gây hại lạ**. Nó sinh sôi rất nhanh, làm tắc nghẽn dòng chảy và ảnh hưởng nghiêm trọng đến việc tưới tiêu. Chị không biết đây là loài gì, cũng chưa từng thấy bao giờ ở Việt Nam. Chị phải làm gì để xử lý và bảo vệ hoa màu?”
Sự cố môi trường và trách nhiệm ứng phó
“Chào luật sư, tôi là chủ một xưởng sản xuất phụ tùng nhỏ ở Huyện Bình Chánh, TP.HCM. Tuần trước, do sơ suất trong khâu vận hành, xưởng tôi đã để xảy ra một vụ tràn dầu nhỏ ra khu vực kênh mương gần đó. Dù đã khắc phục ngay nhưng tôi vẫn rất lo lắng không biết mình phải chịu những trách nhiệm pháp lý nào và cần làm gì tiếp theo để đảm bảo tuân thủ quy định. Mong được tư vấn.”
Ô nhiễm đất trồng lúa và biện pháp bảo vệ
“Chị M.T.T ở huyện Cái Bè, Tiền Giang, có mảnh ruộng lúa đang canh tác. Gần đây, nhà máy chế biến nông sản xả thải không qua xử lý ra kênh mương, làm nước tưới bị ô nhiễm nặng. Lúa nhà chị bị ảnh hưởng, năng suất giảm sút rõ rệt, chị lo lắng ảnh hưởng lâu dài đến đất đai và sức khỏe gia đình. Chị muốn biết pháp luật có quy định gì để bảo vệ đất trồng lúa khỏi ô nhiễm và chị có thể làm gì để đòi quyền lợi của mình?”
Sức chịu tải của môi trường nước và Quản lý phát thải
“Chào luật sư, tôi là nông dân ở Huyện Châu Thành, Tiền Giang. Gần đây tôi thấy nước kênh mương xung quanh ruộng mình có vẻ ô nhiễm hơn, cá cũng ít đi hẳn. Nghe nói sắp có dự án nhà máy mới ở khu vực này, tôi lo lắm không biết liệu sông nước mình có 'gánh' nổi thêm chất thải nữa không. Pháp luật có quy định gì về việc này để bảo vệ nguồn nước của chúng tôi không ạ?”
Thủy lợi nội đồng và trách nhiệm đầu tư, quản lý
“Chào luật sư, tôi là nông dân ở huyện Châu Thành, tỉnh Long An. Vừa rồi, mấy cơn mưa lớn làm sạt lở một đoạn kênh mương dẫn nước vào ruộng lúa nhà tôi và mấy hộ xung quanh. Giờ nước không vào được, lúa đang cần nước mà không biết kêu ai sửa chữa. Kênh này là kênh chung của xóm, vậy ai sẽ chịu trách nhiệm về việc sửa chữa, bảo trì công trình thủy lợi nội đồng này ạ?”
Trách nhiệm của Chủ quản lý công trình thủy lợi
“Chào luật sư, tôi là Anh N.V.H, một nông dân ở huyện Châu Thành, tỉnh Tiền Giang. Gia đình tôi cùng mấy hộ dân xung quanh đã góp tiền xây dựng một hệ thống kênh mương nhỏ để tưới tiêu cho vườn cây ăn trái. Gần đây, hệ thống bị hư hỏng một đoạn, nhưng chúng tôi không biết ai là người chịu trách nhiệm chính trong việc sửa chữa và quản lý vận hành lâu dài. Chúng tôi có phải là 'chủ quản lý công trình thủy lợi' không và có trách nhiệm gì?”
Chủ quản lý công trình thủy lợi
“Anh Hùng ở huyện Thạch Thất, Hà Nội, có một trang trại trồng rau sạch và chăn nuôi. Anh vừa đầu tư xây dựng một hệ thống kênh mương nhỏ để dẫn nước từ con suối gần đó vào ruộng và ao nuôi cá. Giờ anh đang băn khoăn không biết mình có được coi là "Chủ quản lý công trình thủy lợi" không, và nếu có thì có phải chịu trách nhiệm gì theo quy định của pháp luật không?”
Tổ chức thủy lợi cơ sở
“Gia đình tôi ở xã Thạnh Lợi, huyện Vĩnh Thạnh, tỉnh Cần Thơ, chủ yếu làm nông nghiệp. Chúng tôi đang gặp khó khăn trong việc quản lý nước tưới tiêu cho đồng ruộng, đặc biệt là các kênh mương nhỏ hay bị tắc nghẽn, xuống cấp nghiêm trọng. Chúng tôi nghe nói có thể lập 'Tổ chức thủy lợi cơ sở' để tự quản lý. Vậy Tổ chức thủy lợi cơ sở là gì và chúng tôi có thể làm gì để thành lập, vận hành nó hiệu quả?”
Tổ chức thủy lợi cơ sở và hoạt động
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là nông dân ở xã Đức Chính, huyện Cẩm Giàng, Hải Dương. Vùng chúng tôi có nhiều ruộng lúa nhưng hệ thống thủy lợi nhỏ đang xuống cấp, ảnh hưởng đến năng suất. Chúng tôi muốn tự đứng ra tổ chức một nhóm để cùng nhau sửa chữa, quản lý kênh mương nội đồng nhưng không rõ pháp luật có quy định gì về việc này không, và quyền lợi, trách nhiệm của chúng tôi sẽ thế nào?”
Công trình thủy lợi đầu mối và quy định pháp luật liên quan
“Gia đình tôi có mảnh đất canh tác lúa tại Đồng Nai, gần đây nghe nói có dự án xây dựng một công trình thủy lợi lớn ngay đầu kênh mương dẫn nước vào ruộng. Tôi lo lắng không biết công trình này có ảnh hưởng đến việc cấp nước cho đất nhà tôi không, và liệu có phải thu hồi đất của tôi để làm công trình hay không. Pháp luật quy định về loại công trình này như thế nào?”
Bảo tồn đặc tính sinh thái vùng đất ngập nước
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là một nông dân ở Cà Mau, gia đình tôi có nuôi tôm quảng canh trong khu vực gần một vùng đất ngập nước quan trọng. Gần đây, có dự án nạo vét kênh mương lớn đi qua khu vực này, tôi lo lắng việc này có thể ảnh hưởng đến môi trường sống của tôm và cả các loài chim di cư mà tôi hay thấy. Tôi nghe nói về 'đặc tính sinh thái vùng đất ngập nước', không biết nó là gì và có liên quan gì đến tình hình của tôi không? Liệu có cách nào để bảo vệ khu vực này không?”
Dịch vụ nông nghiệp và thuế suất ưu đãi
“Chào luật sư, tôi là chị Hằng ở huyện Củ Chi, TP.HCM. Gia đình tôi có một trang trại nhỏ chuyên trồng rau sạch và nuôi cá. Gần đây, tôi có thuê người đến nạo vét ao cá và làm sạch kênh mương nội đồng để tưới tiêu. Tôi cũng đang tính mở thêm dịch vụ sơ chế rau củ cho bà con xung quanh. Không biết những hoạt động như nạo vét ao, kênh mương hay sơ chế nông sản của tôi có được coi là 'dịch vụ' theo quy định pháp luật không, và liệu có được hưởng ưu đãi thuế gì không?”
Chuyển nhượng có thời hạn quyền khai thác tài sản kết cấu hạ tầng thủy lợi
“Chào luật sư, công ty tôi đang muốn đầu tư vào một dự án nâng cấp hệ thống kênh mương thủy lợi ở huyện Thủy Nguyên, Hải Phòng. Chúng tôi nghe nói Nhà nước có chính sách cho phép doanh nghiệp nhận chuyển nhượng quyền khai thác các tài sản này trong một thời hạn nhất định để đầu tư. Không biết quy định cụ thể về việc này thế nào, công ty tôi có đủ điều kiện để tham gia không ạ?”
Phát triển nguồn nước bền vững
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là nông dân ở Bình Thuận. Mùa khô năm nay kéo dài quá, kênh mương thủy lợi cạn kiệt hết, vườn thanh long nhà tôi đang bị thiếu nước tưới trầm trọng. Tôi nghe nói về việc 'phát triển nguồn nước' nhưng không rõ Nhà nước có chính sách hay biện pháp nào để hỗ trợ bà con nông dân trong việc này không, đặc biệt là ở những vùng thường xuyên khô hạn như quê tôi?”
Tổ chức thủy lợi cơ sở và vai trò trong quản lý thủy lợi nhỏ
“Chào luật sư, tôi là nông dân ở huyện Châu Thành, tỉnh Long An. Vùng tôi chủ yếu trồng lúa, nhưng mấy năm nay việc dẫn nước vào đồng ruộng gặp nhiều khó khăn, nhất là các kênh mương nội đồng thường bị bồi lắng, không được nạo vét định kỳ. Tôi nghe nói có "tổ chức thủy lợi cơ sở" gì đó có thể giúp bà con tự quản lý, không biết liệu chúng tôi có thể thành lập một tổ chức như vậy để cùng nhau giải quyết vấn đề thủy lợi cho cánh đồng của mình không, và nếu có thì tổ chức này hoạt động như thế nào?”
Ô nhiễm nguồn nước theo Luật Tài nguyên nước
“Tôi là nông dân ở Huyện Cần Giờ, TP.HCM. Gần đây, nước kênh mương dẫn vào ruộng lúa của tôi có màu lạ, bốc mùi hôi khó chịu và tôi thấy cá chết nổi rất nhiều. Tôi rất lo lắng không biết tình trạng này có phải là ô nhiễm nguồn nước theo quy định của pháp luật không và tôi cần phải làm gì để bảo vệ nguồn nước cho ruộng lúa của mình?”
Khái niệm và vai trò của Tổ chức thủy lợi cơ sở
“Chào chuyên gia, tôi là một nông dân ở Huyện Củ Chi, TP.HCM. Gần đây, tôi nghe nói về 'Tổ chức thủy lợi cơ sở' có thể giúp bà con mình quản lý mấy cái kênh mương nhỏ, thậm chí nhận quản lý công trình của nhà nước. Chuyên gia có thể giải thích rõ hơn về tổ chức này và làm sao để bà con chúng tôi có thể tham gia hoặc thành lập không?”
Tổ chức thủy lợi cơ sở và hoạt động
“Chào luật sư, tôi là nông dân ở Huyện Thanh Chương, Nghệ An. Vùng chúng tôi hay bị thiếu nước hoặc ngập úng cục bộ, việc quản lý kênh mương nội đồng rất khó khăn. Tôi có nghe nói về 'tổ chức thủy lợi cơ sở' có thể giúp bà con tự quản lý nước. Luật sư cho tôi hỏi, tổ chức này là gì và làm sao để thành lập, hoạt động như thế nào ạ?”
Hoạt động thủy lợi và các quy định pháp luật liên quan
“Chào luật sư, tôi là nông dân ở huyện Châu Thành, tỉnh Đồng Tháp, chuyên trồng lúa và nuôi cá tra. Gần đây, xã có triển khai dự án nạo vét kênh mương, xây đập nhỏ để điều tiết nước. Tôi nghe cán bộ nói đây là hoạt động thủy lợi nhưng không rõ cụ thể 'thủy lợi' bao gồm những gì, có liên quan gì đến việc cấp nước cho ruộng lúa hay tiêu thoát nước khi mưa lớn không? Tôi muốn hiểu rõ để biết quyền lợi và nghĩa vụ của mình trong các hoạt động này.”
Chức năng của Cơ quan chuyên môn về thủy lợi cấp xã
“Chào luật sư, tôi là nông dân ở Đồng Tháp. Vụ này kênh mương dẫn nước vào ruộng lúa nhà tôi bị tắc nghẽn do rác thải và bèo, ảnh hưởng đến việc tưới tiêu nghiêm trọng. Tôi nghe nói có "Cơ quan chuyên môn về thủy lợi cấp xã" nhưng không rõ họ là ai và có trách nhiệm gì trong việc này. Tôi có nên liên hệ với họ để giải quyết không?”