Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Viện trợ đột xuất của Việt Nam cho nước ngoài
“Chào luật sư, tôi là chủ một doanh nghiệp ở TP.HCM. Gần đây, một nước láng giềng gặp thiên tai nghiêm trọng và tôi muốn đóng góp một khoản viện trợ khẩn cấp. Tôi nghe nói có hình thức 'viện trợ đột xuất' với thủ tục nhanh gọn hơn. Luật sư có thể tư vấn giúp tôi về quy trình và điều kiện để thực hiện khoản viện trợ này không ạ?”
Quyết định đặc xá của Chủ tịch nước
“Chào luật sư, tôi là chị L.T.M ở Hà Nội. Con trai tôi đang chấp hành án phạt tù. Tôi nghe nói sắp tới có sự kiện lớn của đất nước và có thể có **Quyết định về đặc xá**. Tôi không rõ quyết định này do ai ban hành và con tôi có thuộc đối tượng được xem xét hay không? Gia đình tôi cần làm gì để con tôi có cơ hội được đặc xá ạ?”
Bên mua điện theo Nghị định 56/2025/NĐ-CP
“Chào luật sư, công ty tôi là doanh nghiệp sản xuất ở TP. Hồ Chí Minh, tiêu thụ điện khá lớn. Hiện tại, có một nhà máy điện mặt trời mới đang xây dựng gần khu công nghiệp của chúng tôi. Tôi muốn hỏi liệu công ty tôi có thể ký hợp đồng mua điện trực tiếp từ nhà máy này mà không cần thông qua EVN không? Công ty tôi có được xem là 'Bên mua điện' theo quy định pháp luật để làm điều đó không?”
Quy định về đào tạo và tuyển dụng thuyền viên hàng hải
“Chào luật sư, tôi là Anh N.V.H, chủ một công ty vận tải biển nhỏ ở Hải Phòng, độ tuổi 40-50. Gần đây, tôi nghe nói nhiều về 'Công ước STCW' khi làm việc với các cơ quan quản lý. Tôi đang muốn mở rộng quy mô đào tạo nội bộ cho thuyền viên của mình để đảm bảo họ đủ tiêu chuẩn quốc tế. Vậy Công ước STCW là gì và nó ảnh hưởng thế nào đến việc đào tạo và tuyển dụng thuyền viên của công ty tôi theo quy định pháp luật Việt Nam?”
Mức sinh thay thế trong chính sách dân số
“Chào luật sư, tôi là một công nhân ở Bình Dương. Vợ chồng tôi đang tính sinh con thứ hai nhưng nghe nói nhà nước đang khuyến khích duy trì 'mức sinh thay thế'. Tôi không rõ 'mức sinh thay thế' là gì và nó có ảnh hưởng gì đến gia đình tôi không, ví dụ như có chính sách hỗ trợ gì không?”
Kinh doanh kết cấu hạ tầng đường sắt
“Chào luật sư, công ty tôi ở Hà Nội chuyên về logistics. Hiện tại, chúng tôi đang xem xét khả năng đầu tư xây dựng một đoạn đường sắt nội bộ để vận chuyển hàng hóa từ kho ra ga chính, hoặc thậm chí là khai thác một tuyến ngắn để phục vụ các doanh nghiệp trong khu công nghiệp. Tôi muốn hỏi là việc này có được coi là **kinh doanh kết cấu hạ tầng đường sắt** không và chúng tôi cần phải tuân thủ những quy định pháp luật nào?”
Quản lý và Hoạt động trong Vùng đất cảng
“Chào luật sư, tôi có một cửa hàng tạp hóa nhỏ ở gần khu vực cảng Hải Phòng, ngay sát một kho hàng lớn. Gần đây, tôi muốn mở rộng thêm một phần nhỏ để bán đồ ăn sáng cho công nhân nhưng nghe nói khu vực này là **vùng đất cảng** nên có nhiều quy định riêng. Tôi không biết mình có được phép làm vậy không và cần phải liên hệ với ai để xin phép?”
Vai trò của Người chịu trách nhiệm chuyên môn tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh
“Chào luật sư, tôi là chủ một phòng khám nha khoa mới mở ở Quận 1, TP.HCM. Hiện tôi đang hoàn thiện hồ sơ xin cấp giấy phép hoạt động và có một thắc mắc lớn về vị trí "người chịu trách nhiệm chuyên môn". Tôi không rõ vai trò này là gì, có quan trọng không và liệu tôi có thể tự kiêm nhiệm vị trí này luôn được không, hay phải thuê người khác?”
Tìm hiểu về Bảo hiểm xã hội
“Chào luật sư, tôi là công nhân ở một nhà máy giày da tại Thuận An, Bình Dương. Hàng tháng công ty đều trừ tiền lương của tôi để đóng bảo hiểm xã hội nhưng tôi không hiểu rõ lắm bảo hiểm xã hội là gì và mình sẽ được lợi gì khi đóng. Liệu có phải chỉ khi về già mới được hưởng không ạ?”
Doanh nghiệp nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao
“Chào luật sư, tôi là một nông dân ở huyện Châu Thành, tỉnh Hậu Giang. Gia đình tôi đang có ý định thành lập một doanh nghiệp nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao để sản xuất dưa lưới trong nhà kính. Tôi muốn hỏi liệu doanh nghiệp của tôi có được hưởng các chính sách ưu đãi về thuế như tôi tìm hiểu không, và cụ thể thì doanh nghiệp nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao được định nghĩa như thế nào để tôi có thể đối chiếu?”
Thi hành biện pháp tư pháp bắt buộc chữa bệnh
“Chào luật sư, tôi là chủ một cửa hàng tạp hóa ở quận 10, TP.HCM. Gần đây, có một người hàng xóm thường xuyên gây rối, đập phá đồ đạc của tôi và khách hàng. Công an đã bắt giữ anh ta và nói anh ta có dấu hiệu tâm thần, cần phải bắt buộc chữa bệnh. Tôi muốn hỏi, liệu việc này có được thực hiện không và quyền lợi của tôi được bảo vệ như thế nào trong quá trình này?”
Nguồn ngoại tệ tự có để đầu tư gián tiếp ra nước ngoài
“Chào luật sư, công ty tôi ở TP.HCM là công ty xuất nhập khẩu, có một khoản ngoại tệ lớn từ doanh thu xuất khẩu đang giữ trong tài khoản. Chúng tôi muốn dùng số tiền này để đầu tư gián tiếp ra nước ngoài nhưng không rõ khoản ngoại tệ này có được coi là 'ngoại tệ tự có trên tài khoản' theo quy định không, hay chúng tôi phải mua ngoại tệ từ ngân hàng mới được đầu tư? Sếp tôi đang rất băn khoăn về vấn đề này.”
Khái niệm và trách nhiệm pháp lý liên quan đến cháy
“Chào luật sư, tôi là chủ một quán ăn nhỏ ở Quận 1, TP.HCM. Tuần trước, quán tôi không may bị chập điện gây cháy nhỏ, may mà dập tắt kịp nhưng cũng thiệt hại ít đồ đạc. Tôi đang lo lắng không biết trường hợp này có được xem là 'cháy' theo quy định của pháp luật không và tôi có phải chịu trách nhiệm gì không? Mong luật sư tư vấn giúp.”
Vùng đệm khu bảo tồn biển và quản lý cộng đồng
“Chào luật sư, tôi là anh Ba, một ngư dân ở xã An Hải, huyện Lý Sơn, tỉnh Quảng Ngãi. Gia đình tôi đã đánh bắt cá ở vùng biển gần đảo Lý Sơn bao đời nay. Gần đây, chính quyền có thông báo về việc mở rộng khu bảo tồn biển và sẽ có một "vùng đệm" bao quanh. Tôi nghe nói vùng này sẽ có những quy định khác biệt. Tôi lo lắng không biết việc này sẽ ảnh hưởng thế nào đến sinh kế của gia đình và liệu ngư dân chúng tôi có được tham gia vào việc quản lý vùng đệm đó không?”
Thi hành quyết định tha tù trước thời hạn có điều kiện
“Chào luật sư, em trai tôi vừa được thông báo sẽ được **tha tù trước thời hạn có điều kiện** và sắp về nhà ở Huyện Bình Chánh, TP.HCM. Gia đình tôi mừng lắm nhưng cũng lo không biết sau khi về thì em tôi phải làm gì, ai sẽ quản lý và có những quy định gì cần tuân thủ không? Em tôi trước đây làm nghề tự do, giờ về không biết có được đi làm bình thường không ạ?”
Khái niệm và quản lý chất thải trong hoạt động sản xuất
“Chào luật sư, tôi là chủ một cơ sở sản xuất đậu phụ nhỏ ở Hóc Môn, TP.HCM. Gần đây, tôi nghe nói về các quy định mới về môi trường, đặc biệt là việc quản lý 'chất thải'. Cơ sở của tôi có nhiều nước thải, bã đậu và một số rác thải sinh hoạt. Tôi không rõ định nghĩa chính xác 'chất thải' là gì và liệu những thứ tôi thải ra có bị coi là chất thải cần quản lý nghiêm ngặt không? Tôi đang rất lo lắng về việc này.”
Quyền sở hữu và quản lý Di vật
“Chào luật sư, tôi là anh N.V.H, một người chuyên sưu tầm đồ cổ ở Quận 1, TP.HCM. Gần đây, tôi có mua được một chiếc bình gốm cổ từ một người dân ở miền Tây, họ nói là đào được khi làm vườn. Chiếc bình này trông rất cũ và có vẻ có giá trị lịch sử. Tôi nghe nói có những quy định pháp luật về 'di vật' mà tôi không rõ lắm. Liệu chiếc bình này có được coi là di vật không? Và nếu là di vật thì quyền sở hữu của tôi đối với nó sẽ như thế nào? Tôi có được tự do mua bán, trao đổi không?”
Xác định yếu tố xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp
“Chào luật sư, tôi là chủ một xưởng sản xuất đồ gỗ mỹ nghệ ở Quận Hà Đông, Hà Nội. Gần đây, tôi phát hiện một xưởng khác ở khu vực lân cận đang sản xuất và bán ra thị trường các sản phẩm có kiểu dáng công nghiệp giống hệt mẫu mã tôi đã đăng ký bảo hộ. Tôi muốn kiện họ nhưng không biết phải bắt đầu từ đâu, cụ thể là làm sao để xác định được những "yếu tố xâm phạm" trong sản phẩm của họ để làm bằng chứng?”
Vai trò của Văn thư cơ quan trong công tác văn thư
“Chào luật sư, em mới vào làm hành chính cho một công ty ở Quận 1, TP.HCM. Sếp giao em phụ trách công tác văn thư mà em chưa rõ lắm về 'Văn thư cơ quan' là gì, có phải là một bộ phận riêng biệt không hay chỉ là tên gọi chung cho công việc thôi? Em cần biết rõ để tổ chức công việc cho đúng quy định.”
Thẩm định trong lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư
“Chào luật sư, tôi là anh Hùng, chủ một công ty xây dựng nhỏ ở quận Bình Thạnh, TP.HCM. Công ty tôi đang nộp hồ sơ tham gia một dự án đầu tư công lớn. Tôi thấy trong quy trình có bước "thẩm định" hồ sơ. Tôi không rõ chính xác bước này là gì, họ sẽ kiểm tra những gì và ảnh hưởng thế nào đến cơ hội trúng thầu của công ty tôi. Liệu có cách nào để hồ sơ của tôi được thẩm định tốt hơn không?”
Quản lý và Khai thác Nước Dưới Đất
“Chào luật sư, tôi là Anh T.V.K, chủ một xưởng sản xuất gạch ở Hưng Yên. Hiện tại, tôi đang muốn khoan giếng để lấy nước ngầm phục vụ sản xuất vì nước máy đắt quá. Tôi nghe nói nước ngầm là tài nguyên quốc gia, không biết tôi có phải xin phép hay đóng thuế gì không? Quy định pháp luật về nước dưới đất này như thế nào ạ?”
Quyền và thủ tục làm căn cước cho người gốc Việt Nam chưa xác định được quốc tịch
“Chào luật sư, tôi tên là Hùng, sống ở huyện Củ Chi, TP.HCM. Gia đình tôi đã ở Việt Nam từ lâu nhưng chưa bao giờ có giấy tờ tùy thân. Nay tôi muốn làm căn cước để tiện đi lại, làm việc nhưng không biết liệu tôi có được không và cần những thủ tục gì.”
Quy định pháp luật về kinh doanh vật liệu nổ công nghiệp
“Chào luật sư, tôi là chủ một doanh nghiệp khai thác đá ở huyện Quỳ Hợp, Nghệ An. Gần đây, tôi đang tìm hiểu để mở rộng thêm mảng mua bán vật liệu nổ công nghiệp để phục vụ cho hoạt động của mình và cung cấp cho các mỏ lân cận. Tôi không rõ việc này có những quy định gì đặc biệt không, và liệu doanh nghiệp của tôi có đủ điều kiện để làm không? Tôi nghe nói phải có giấy phép rất phức tạp.”
Đặc xá và đối tượng áp dụng
“Chồng tôi đang thụ án tù 5 năm về tội cố ý gây thương tích. Mấy hôm nay, tôi nghe nói Nhà nước sắp có đợt đặc xá. Tôi không rõ đặc xá là gì và liệu chồng tôi có thuộc diện được xem xét đặc xá hay không? Mong luật sư tư vấn giúp gia đình tôi.”