Khái niệm và trách nhiệm pháp lý liên quan đến cháy
“Chào luật sư, tôi là chủ một quán ăn nhỏ ở Quận 1, TP.HCM. Tuần trước, quán tôi không may bị chập điện gây cháy nhỏ, may mà dập tắt kịp nhưng cũng thiệt hại ít đồ đạc. Tôi đang lo lắng không biết trường hợp này có được xem là 'cháy' theo quy định của pháp luật không và tôi có phải chịu trách nhiệm gì không? Mong luật sư tư vấn giúp.”
Trả lời
Định nghĩa "Cháy" theo quy định pháp luật
Theo Luật Phòng cháy và chữa cháy sửa đổi 2023, cháy được hiểu là "trường hợp xảy ra cháy không kiểm soát được có thể gây thiệt hại về người, tài sản và ảnh hưởng môi trường." Điều này có nghĩa là, dù là một vụ cháy nhỏ nhưng nếu nó không nằm trong tầm kiểm soát và có khả năng gây ra hậu quả thì vẫn được xem là cháy theo định nghĩa pháp luật. Trường hợp quán của chị bị chập điện gây cháy, dù đã dập tắt kịp thời, nhưng nếu nó đã ở trạng thái "không kiểm soát được" trong một thời điểm nhất định và có nguy cơ gây thiệt hại, thì vẫn phù hợp với định nghĩa này.
Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng của Luật Phòng cháy và chữa cháy
Luật Phòng cháy và chữa cháy sửa đổi 2023 quy định cụ thể về các hoạt động phòng cháy, chữa cháy, xây dựng lực lượng, trang bị phương tiện và các chính sách liên quan đến công tác này
[1]. Đối tượng áp dụng của Luật này rất rộng, bao gồm các cơ quan, tổ chức, hộ gia đình và cá nhân hoạt động, sinh sống trên lãnh thổ Việt Nam đều phải tuân thủ các quy định về phòng cháy và chữa cháy [2]. Với tư cách là chủ quán ăn, chị T.T.H cũng thuộc đối tượng phải tuân thủ các quy định này.Trách nhiệm pháp lý khi xảy ra cháy
Khi xảy ra cháy, dù lớn hay nhỏ, việc xác định nguyên nhân và mức độ thiệt hại là rất quan trọng để xác định trách nhiệm. Nếu vụ cháy gây thiệt hại nghiêm trọng về người hoặc tài sản, hoặc có dấu hiệu của hành vi vi phạm pháp luật (như cố ý gây cháy), thì có thể sẽ có các quy trình tố tụng hình sự được áp dụng để điều tra, truy tố, xét xử theo quy định của pháp luật
[3]. Tuy nhiên, đối với trường hợp của chị, nếu là cháy nhỏ do sự cố và đã được kiểm soát kịp thời, trách nhiệm chính yếu có thể liên quan đến việc tuân thủ các quy định về an toàn phòng cháy chữa cháy tại cơ sở kinh doanh của chị, cũng như việc bồi thường thiệt hại (nếu có) cho các bên liên quan. Việc chủ động phòng ngừa và có phương án chữa cháy tại chỗ là vô cùng cần thiết để giảm thiểu rủi ro và trách nhiệm pháp lý.