Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Phân loại Tổ chức kinh tế và các quyền lợi liên quan
“Anh Hùng, chủ nhiệm Hợp tác xã nông nghiệp An Phát ở huyện Đan Phượng, Hà Nội, đang muốn mở rộng diện tích trồng trọt. Anh nghe nói có chính sách giao đất cho các tổ chức kinh tế nhưng không rõ hợp tác xã của mình có được coi là tổ chức kinh tế theo quy định pháp luật để được hưởng chính sách này hay không. Đặc biệt, anh cũng băn khoăn về các ưu đãi thuế liên quan đến đất nông nghiệp.”
Khái niệm Nước thành viên trong pháp luật Việt Nam
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là anh Hùng, chủ một xưởng sản xuất đồ gỗ mỹ nghệ ở Bình Dương. Gần đây tôi có ý định xuất khẩu hàng sang thị trường châu Âu và Anh, nhưng khi tìm hiểu về các hiệp định thương mại như EVFTA hay UKVFTA, tôi thấy nhắc nhiều đến cụm từ "Nước thành viên". Vậy "Nước thành viên" ở đây có ý nghĩa gì đối với việc kinh doanh của tôi, đặc biệt là về thuế và các quy định khác?”
Xác định giá giao dịch liên kết và khoảng giá trị độc lập chuẩn
“Chị Hạnh ở Bình Dương, chủ một công ty sản xuất linh kiện điện tử, đang đau đầu vì cuối năm phải làm báo cáo giao dịch liên kết. Công ty chị có mua nguyên vật liệu từ công ty mẹ ở nước ngoài. Kế toán bảo phải đảm bảo giá mua nằm trong 'khoảng giá trị giao dịch độc lập chuẩn' nhưng chị không hiểu rõ cái này là gì và làm sao để xác định cho đúng để không bị phạt thuế.”
Quản lý thuế đối với Tổ chức có hoạt động kinh tế số khác
“Chị Lan ở TP.HCM làm content creator trên một nền tảng video nước ngoài. Gần đây, chị nhận thấy khoản thu nhập từ nền tảng này được chi trả thông qua một công ty Việt Nam, và công ty này đã khấu trừ một phần tiền trước khi chuyển về tài khoản của chị. Chị muốn hỏi công ty này là "Tổ chức có hoạt động kinh tế số khác" có đúng không và việc khấu trừ thuế này có hợp pháp không?”
Sự kiện bất khả kháng trong bối cảnh hành chính
“Tôi là chủ một cửa hàng kinh doanh nhỏ ở Quận Ba Đình, Hà Nội. Tháng trước, do ảnh hưởng của một trận mưa lũ lớn bất thường, khu vực cửa hàng của tôi bị ngập sâu, toàn bộ hồ sơ giấy tờ và máy tính đều bị hư hại nặng, khiến tôi không thể nộp báo cáo thuế đúng hạn. Giờ cơ quan thuế thông báo sẽ phạt tôi vì chậm nộp. Liệu tôi có thể viện dẫn sự kiện bất khả kháng để được miễn hoặc giảm nhẹ hình phạt không?”
Thông điệp dữ liệu và giá trị pháp lý
“Chào luật sư, tôi là chị M. ở Quận 1, TP.HCM, chủ một cửa hàng bán đồ handmade online. Gần đây, tôi có tranh chấp với một khách hàng về đơn hàng, và cả cơ quan thuế cũng đang yêu cầu kiểm tra sổ sách. Toàn bộ giao dịch, hóa đơn, tin nhắn trao đổi của tôi đều là **thông điệp dữ liệu** trên máy tính, điện thoại. Liệu những thông tin này có được pháp luật công nhận là bằng chứng hợp lệ không, hay tôi phải in ra hết?”
Quyền và nghĩa vụ của Người gốc Việt Nam định cư ở nước ngoài
“Chào luật sư, tôi là con của một người Việt Nam đã định cư ở Mỹ từ lâu. Bố tôi sinh ra ở Việt Nam và có quốc tịch Việt Nam trước khi sang Mỹ. Hiện tại, gia đình tôi đang muốn tìm hiểu về một số quy định pháp luật ở Việt Nam, đặc biệt là khi chúng tôi có ý định về nước để giải quyết một số vấn đề liên quan đến đất đai ở quê hương tại Đồng Nai. Tôi không rõ liệu chúng tôi có được coi là **'người gốc Việt Nam định cư ở nước ngoài'** theo luật không và liệu có những quy định gì đặc biệt áp dụng cho chúng tôi khi giải quyết các vấn đề pháp lý tại Việt Nam, ví dụ như tranh chấp đất đai, các thủ tục hành chính khác, hay các luật về thuế và giao thông có áp dụng không?”
Đối xử tối huệ quốc trong lĩnh vực đầu tư
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là một nhà đầu tư từ Singapore, đang muốn mở rộng kinh doanh logistics tại TP. Hồ Chí Minh. Tôi nghe nói các nhà đầu tư Hàn Quốc đang nhận được nhiều ưu đãi về thuế và thủ tục hơn khi đầu tư vào cùng lĩnh vực này ở Việt Nam. Tôi không rõ liệu mình có được hưởng những ưu đãi tương tự không, hay có quy định nào đảm bảo sự công bằng giữa các nhà đầu tư nước ngoài không? Mong được tư vấn ạ.”
Khai quyết toán thuế thu nhập cá nhân
“Chị Lan ở Quận 1, TP.HCM làm freelancer thiết kế đồ họa. Năm vừa rồi chị có nhiều dự án lớn, thu nhập khá cao nhưng chưa bao giờ tự đi quyết toán thuế. Chị nghe nói sắp đến hạn rồi mà không biết phải làm sao, liệu có bị phạt không và cần chuẩn bị những giấy tờ gì để khai quyết toán thuế thu nhập cá nhân?”
Chính sách ưu đãi khi chuyển giao công nghệ từ nước ngoài vào Việt Nam
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chị L.T.M, chủ một xưởng sản xuất nhỏ ở Hải Phòng, chuyên về gia công cơ khí. Hiện tại, tôi đang có ý định nhập khẩu một dây chuyền công nghệ mới từ Nhật Bản để nâng cao năng suất. Tôi nghe nói có chính sách ưu đãi thuế cho việc này, nhưng không rõ cụ thể là những ưu đãi nào và làm sao để được hưởng. Liệu có phải công nghệ nào cũng được ưu đãi không?”
Thời kỳ thanh tra và tác động của kết quả thanh tra đối với doanh nghiệp
“Chào luật sư, công ty tôi ở Hải Phòng chuyên về xuất nhập khẩu. Gần đây, chúng tôi đang bị cơ quan hải quan thanh tra về các lô hàng nhập khẩu trong 3 năm qua. Tôi không rõ cái 'thời kỳ thanh tra' này là bao lâu và họ sẽ xem xét những gì. Liệu có phải chỉ những sai sót trong 3 năm đó mới bị xử lý không, hay họ có thể truy cứu xa hơn? Tôi lo lắng về việc này có thể ảnh hưởng đến việc ấn định thuế của công ty.”
Định hướng chương trình thanh tra và kế hoạch thanh tra
“Chào luật sư, tôi là chủ một chuỗi cà phê ở quận Đống Đa, Hà Nội. Năm nào cũng thấy các đoàn thanh tra đến kiểm tra, từ vệ sinh an toàn thực phẩm đến phòng cháy chữa cháy, rồi thuế má. Nhiều khi các đoàn đến sát nhau quá, làm ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh của tôi. Tôi nghe nói có cái 'Định hướng chương trình thanh tra' gì đó, không biết cái này có giúp giảm bớt tình trạng thanh tra chồng chéo không, và làm sao tôi có thể biết được hướng thanh tra của năm tới để chuẩn bị?”
Ưu đãi thuế cho Dự án đầu tư mới
“Chị Hạnh ở TP.HCM đang kinh doanh nhà hàng rất tốt. Chị muốn mở thêm một chi nhánh mới ở Quận 1, nhưng để được hưởng ưu đãi thuế, chị định thành lập một công ty con hoặc chuyển nhượng một phần tài sản từ công ty cũ sang công ty mới này. Chị nghe nói 'dự án đầu tư mới' sẽ được ưu đãi thuế. Vậy trường hợp của chị có được coi là dự án đầu tư mới để hưởng ưu đãi không?”
Quy định về đối tượng nộp thuế thu nhập cá nhân theo nơi cư trú
“Chào chuyên gia, tôi là kỹ sư xây dựng, thường xuyên phải đi công tác ở nhiều tỉnh thành khác nhau, có khi cả năm ở một tỉnh. Tôi nghe nói việc mình ở đâu cũng ảnh hưởng đến nghĩa vụ thuế thu nhập cá nhân. Chuyên gia cho tôi hỏi, việc tôi di chuyển như vậy thì có ảnh hưởng gì đến việc nộp thuế không, và tôi cần lưu ý gì để không bị tính sai thuế?”
Trách nhiệm pháp lý khi gây suy thoái môi trường
“Tôi là chủ một xưởng sản xuất gạch ở huyện Bình Chánh, TP.HCM. Gần đây, do sơ suất trong khâu xử lý chất thải, nước thải từ xưởng tôi đã chảy ra con kênh gần đó, làm cá chết hàng loạt và mùi hôi thối bốc lên. Chính quyền địa phương đã xuống kiểm tra và yêu cầu tôi dừng hoạt động, đồng thời thông báo sẽ xử phạt nặng. Tôi rất lo lắng không biết mức độ suy thoái môi trường như vậy sẽ bị xử lý thế nào và liệu có liên quan đến các quy định về thuế hay thi hành án không?”
Hoạt động thương mại theo Luật Thương mại
“Chào luật sư, em ở Quận 3, TP.HCM. Em mới ra trường, đang làm thêm bằng cách bán đồ handmade tự làm trên Facebook và Instagram. Mỗi tháng cũng có thêm thu nhập kha khá. Mấy hôm nay em nghe mấy bạn nói bán hàng online cũng là 'hoạt động thương mại' và phải đăng ký kinh doanh, đóng thuế này kia. Em lo quá không biết có đúng không, hay hoạt động của em có được coi là 'hoạt động thương mại' theo luật không ạ?”
Tài liệu kế toán và rủi ro pháp lý khi sai sót
“Chị H.T.L, chủ một quán ăn nhỏ ở Quận 1, TP.HCM, đang rất lo lắng vì sắp tới có đoàn kiểm tra thuế đến làm việc. Chị tự mình quản lý sổ sách, hóa đơn và nghe nói "tài liệu kế toán" rất quan trọng. Chị muốn biết cụ thể những loại giấy tờ nào được xem là tài liệu kế toán và nếu có sai sót, đặc biệt là việc ghi chép không đúng, thì sẽ có những rủi ro pháp lý nào ạ?”
Quản lý và bảo quản tài liệu kế toán
“Chị H.T.L là chủ một tiệm tạp hóa nhỏ ở quận Bình Thạnh, TP.HCM. Sắp tới có đoàn kiểm tra thuế xuống làm việc. Chị đang rất lo lắng không biết những giấy tờ nào của tiệm mình được coi là **tài liệu kế toán** và cần phải lưu giữ cẩn thận để tránh bị phạt. Chị nghe nói có nhiều loại giấy tờ lắm, không biết có phải giữ hết không hay chỉ những cái hóa đơn thôi?”
Xác định phạm vi thanh tra
“Chào luật sư, tôi có một cửa hàng kinh doanh online nhỏ ở TP.HCM. Mới đây, tôi nhận được quyết định thanh tra từ cơ quan thuế về việc chấp hành nghĩa vụ thuế. Trong quyết định có ghi 'thanh tra việc kê khai và nộp thuế thu nhập doanh nghiệp năm 2023'. Tôi muốn hỏi là họ có được kiểm tra luôn sổ sách kế toán của năm 2022 hay các hợp đồng mua bán không liên quan đến thuế TNDN không? Hay họ chỉ được xem đúng cái họ ghi trong quyết định thôi ạ?”
Hàng rào phi thuế quan trong thương mại quốc tế
“Chào luật sư, tôi là chủ một doanh nghiệp nhỏ ở Hải Phòng chuyên nhập khẩu các mặt hàng thực phẩm đóng gói từ nước ngoài. Gần đây, tôi gặp rất nhiều khó khăn khi đưa hàng về cảng vì phải trải qua quá nhiều thủ tục kiểm tra chuyên ngành phức tạp, tốn kém thời gian và chi phí. Có phải đây là một dạng 'hàng rào phi thuế quan' mà tôi hay nghe không? Và làm sao để tôi có thể hiểu rõ hơn và đối phó với những quy định này để việc nhập khẩu được thuận lợi hơn?”
Hàng hóa, dịch vụ thiết yếu và chính sách thuế GTGT
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chủ một cơ sở sản xuất bún, phở khô ở Tiền Giang. Gần đây tôi nghe nói có chính sách ưu đãi thuế GTGT cho các **hàng hóa thiết yếu**, nhưng tôi không rõ bún phở khô của mình có được xếp vào loại này để hưởng mức thuế 5% hay không. Tôi đang rất băn khoăn vì điều này ảnh hưởng trực tiếp đến giá thành sản phẩm và sức cạnh tranh của cơ sở.”
Khái niệm dịch vụ tư vấn
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chủ một công ty thiết kế kiến trúc nhỏ ở quận Đống Đa, Hà Nội. Gần đây, chúng tôi đang tham gia một dự án lớn và trong hợp đồng có nhắc đến 'dịch vụ tư vấn'. Tôi không rõ liệu các hoạt động như lập thiết kế, dự toán hay giám sát của chúng tôi có được coi là 'dịch vụ tư vấn' theo quy định pháp luật không, và điều này có ảnh hưởng gì đến nghĩa vụ thuế của công ty tôi không?”
Miễn thuế giá trị gia tăng đối với chất mang trong thức ăn chăn nuôi
“Chào chuyên gia, tôi là anh Hùng, chủ một cơ sở sản xuất thức ăn chăn nuôi ở Đồng Nai. Gần đây, tôi nhập khẩu một lô **chất mang** để trộn vào premix cho gà. Kế toán bên tôi đang băn khoăn không biết liệu lô hàng này có được miễn thuế giá trị gia tăng như các loại thức ăn chăn nuôi khác không, hay phải chịu thuế bình thường? Mong chuyên gia tư vấn giúp tôi để tôi làm thủ tục cho đúng.”
Giám sát hoạt động Đoàn thanh tra
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chủ một doanh nghiệp nhỏ ở TP.HCM. Hiện tại, công ty tôi đang có một đoàn thanh tra về thuế. Tôi thấy một vài thành viên trong đoàn có thái độ không đúng mực, thậm chí có vẻ thiên vị. Tôi muốn hỏi, liệu có cơ quan nào giám sát hoạt động của đoàn thanh tra này không? Và nếu có, tôi cần làm gì để phản ánh?”