Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Các biện pháp hạn chế ngoại hối và tác động đến thương mại
“Tôi là chủ một doanh nghiệp nhập khẩu linh kiện điện tử ở TP.HCM. Gần đây, tôi muốn thanh toán cho đối tác nước ngoài nhưng ngân hàng báo có một số quy định mới về hạn mức chuyển ngoại tệ, khiến việc thanh toán bị chậm trễ và ảnh hưởng đến tiến độ nhập hàng. Liệu có phải đây là các biện pháp hạn chế ngoại hối không và tôi cần làm gì để giải quyết?”
Vay thương mại trong quản lý nợ công của chính quyền địa phương
“Chào chuyên gia, tôi là cán bộ tài chính ở Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh B. Chúng tôi đang xem xét một phương án vay vốn từ một ngân hàng thương mại cổ phần để xây dựng một số tuyến đường giao thông trọng điểm của tỉnh. Khoản vay này có lãi suất và các điều kiện hoàn toàn theo thị trường, không có ưu đãi gì đặc biệt. Tôi băn khoăn liệu khoản vay này có được coi là 'vay thương mại' theo Luật Quản lý nợ công sửa đổi 2025 không, và nếu có thì nó sẽ được quản lý như thế nào trong cơ cấu nợ công của tỉnh?”
Hạn chế định lượng trong thương mại quốc tế
“Anh N.V.H ở Hải Phòng, là chủ doanh nghiệp nhập khẩu thực phẩm. Anh đang gặp khó khăn khi nhập một lô hàng sữa bột từ nước ngoài. Mặc dù đã có giấy phép, nhưng Cục Hải quan yêu cầu kiểm tra chuyên ngành rất gắt gao, thời gian kéo dài và phát sinh nhiều chi phí không lường trước, khiến hàng hóa bị ùn ứ và có nguy cơ hết hạn. Anh muốn biết liệu những yêu cầu này có phải là một dạng "hạn chế định lượng" không và doanh nghiệp có thể làm gì để bảo vệ quyền lợi.”
Vai trò của cơ quan quản lý nhà nước trong thi hành án đối với pháp nhân thương mại
“Công ty tôi ở Quận 1, TP.HCM, chuyên về xuất nhập khẩu. Gần đây, công ty bị Tòa án tuyên phạt một hình phạt liên quan đến hoạt động kinh doanh. Tôi không rõ liệu cơ quan nào sẽ giám sát việc chấp hành án của công ty và họ có quyền hạn gì trong quá trình này. Liệu có phải là Sở Kế hoạch và Đầu tư hay một cơ quan khác không?”
Quy định pháp lý về Ký kết điều ước quốc tế và hợp đồng
“Chào chuyên gia, tôi là chủ một doanh nghiệp xuất nhập khẩu ở TP. Hồ Chí Minh. Gần đây tôi có nghe tin tức về việc Việt Nam 'ký kết' các hiệp định thương mại quốc tế mới và tôi thấy từ 'ký kết' này cũng hay được dùng trong các hợp đồng kinh doanh của tôi. Tôi băn khoăn không biết liệu 'ký kết' có phải chỉ áp dụng cho các thỏa thuận lớn giữa các quốc gia hay nó cũng có ý nghĩa tương tự khi tôi 'ký kết' hợp đồng với đối tác nước ngoài? Mong chuyên gia giải đáp giúp tôi để tôi hiểu rõ hơn về thuật ngữ này.”
Hòa giải thương mại
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chủ một cửa hàng kinh doanh đồ gia dụng ở Quận Đống Đa, Hà Nội. Gần đây, tôi có tranh chấp hợp đồng mua bán hàng hóa với một nhà cung cấp lớn về chất lượng sản phẩm. Tôi nghe nói có phương thức 'hòa giải thương mại' nhưng không rõ nó là gì và có áp dụng được cho trường hợp của tôi không? Liệu tôi có thể dùng cách này để giải quyết mà không cần ra tòa không?”
Giấy ủy nhiệm trong công tác điều ước quốc tế
“Tôi là một cán bộ đối ngoại ở Bộ Ngoại giao, đang chuẩn bị cho một hội nghị quốc tế quan trọng ở Geneva để đàm phán về một hiệp định thương mại mới. Sếp tôi vừa giao nhiệm vụ chuẩn bị hồ sơ và các thủ tục cần thiết, trong đó có việc đảm bảo 'Giấy ủy nhiệm' hợp lệ. Tôi muốn hỏi về quy trình chuẩn bị và các chi phí liên quan đến việc này, đặc biệt là các hoạt động được phép thực hiện khi có giấy ủy nhiệm. Liệu có văn bản nào quy định cụ thể về việc này không?”
Điều ước quốc tế Việt Nam là thành viên
“Chào chuyên gia, công ty tôi ở TP. Hồ Chí Minh chuyên nhập khẩu hàng hóa từ các nước trong khu vực. Gần đây, tôi thấy có một số quy định trong Luật của Việt Nam dường như không khớp hoàn toàn với một Hiệp định thương mại mà tôi nghĩ Việt Nam đã ký kết. Tôi đang rất bối rối không biết mình phải tuân thủ cái nào. Thuật ngữ 'Điều ước quốc tế mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên' có ý nghĩa gì và tôi cần lưu ý gì để không vi phạm pháp luật ạ?”
Trách nhiệm của nhà cung cấp dịch vụ trong không gian mạng
“Chào luật sư, tôi là chị L.T.M, ở Quận 1, TP.HCM. Tôi có mở một cửa hàng kinh doanh online bán đồ thủ công mỹ nghệ. Gần đây, tôi có đăng ký sử dụng một nền tảng thương mại điện tử để mở rộng thị trường, nhưng dịch vụ của họ rất tệ, thường xuyên bị gián đoạn mà không báo trước, làm ảnh hưởng đến việc kinh doanh của tôi. Tôi muốn biết liệu tôi có thể khiếu nại họ về việc không đảm bảo chất lượng dịch vụ và đơn phương ngừng cung cấp dịch vụ như vậy không?”
Đánh giá rủi ro an toàn thông tin mạng trong doanh nghiệp
“Chị Hạnh, chủ một công ty thương mại điện tử nhỏ ở Quận 1, TP.HCM, đang rất lo lắng về các nguy cơ an ninh mạng sau khi nghe tin nhiều doanh nghiệp bị tấn công. Chị muốn biết liệu có quy định nào về việc **đánh giá rủi ro an toàn thông tin mạng** để bảo vệ dữ liệu khách hàng và hệ thống của mình không, và cần bắt đầu từ đâu.”
Quyền thương mại chung trong nhượng quyền thương mại
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chủ một chuỗi cà phê đang rất thành công ở TP. Hồ Chí Minh. Tôi đang muốn mở rộng mô hình kinh doanh ra các tỉnh khác và thậm chí là ra nước ngoài bằng cách cấp quyền thương mại chung (master franchise). Tôi nghe nói hình thức này phức tạp hơn nhượng quyền thông thường. Vậy tôi cần phải đáp ứng những điều kiện gì để có thể cấp quyền thương mại chung theo quy định pháp luật Việt Nam?”
Điều ước quốc tế và ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh tại Việt Nam
“Chào luật sư, tôi là Anh N.V.T, chủ một công ty nhỏ ở Quận 7, TP.HCM chuyên nhập khẩu hóa chất. Gần đây tôi nghe nói có một số hiệp định thương mại quốc tế mới mà Việt Nam tham gia. Tôi không rõ những hiệp định này có ảnh hưởng gì đến việc kinh doanh hóa chất của tôi không, hay tôi chỉ cần tuân thủ Luật Hóa chất của Việt Nam là đủ? Đặc biệt là về các quy định nhập khẩu và tiêu chuẩn an toàn.”
Nghĩa vụ trả nợ gốc của doanh nghiệp
“Chào luật sư, tôi là Anh N.V.H, chủ một doanh nghiệp nhỏ ở Hà Nội. Do ảnh hưởng dịch bệnh, công ty tôi gặp khó khăn trong việc trả nợ gốc một khoản vay lớn từ một ngân hàng thương mại có vốn nhà nước. Tôi muốn hỏi về trách nhiệm của mình khi không thể trả nợ gốc đúng hạn và liệu có phương án nào để đàm phán với ngân hàng không? Tôi rất lo lắng về tài sản thế chấp.”
Xác định hoạt động kinh doanh và rủi ro pháp lý khi chưa đăng ký
“Chị Hạnh ở quận Đống Đa, Hà Nội, hiện đang bán đồ thủ công mỹ nghệ tự làm qua Facebook và các sàn thương mại điện tử nhỏ. Chị nghe nói phải đăng ký kinh doanh nếu không sẽ bị phạt. Chị không biết việc bán hàng của mình có được coi là "kinh doanh" theo luật không và liệu có bị xử phạt hành chính không nếu chưa đăng ký?”
Quy định về tạm đình chỉ thực hiện điều ước quốc tế
“Chào luật sư, tôi là Anh T.V.K, chủ một công ty nhập khẩu linh kiện điện tử ở Quận 1, TP.HCM. Gần đây, tôi nghe tin có khả năng một số điều khoản trong Hiệp định thương mại tự do mà Việt Nam tham gia có thể bị **tạm đình chỉ thực hiện** do căng thẳng ngoại giao giữa các nước thành viên. Nếu điều này xảy ra, liệu hàng hóa của công ty tôi có bị ảnh hưởng không? Ai có thẩm quyền quyết định việc này và tôi có thể tìm thông tin chính thức ở đâu để chuẩn bị ứng phó?”
Quy tắc xuất xứ cụ thể của sản phẩm
“Chào luật sư, công ty tôi ở Hà Nội chuyên nhập khẩu linh kiện điện tử từ nhiều nước về để lắp ráp thành sản phẩm hoàn chỉnh rồi xuất khẩu sang các thị trường có hiệp định thương mại tự do. Tôi nghe nói có cái gọi là quy tắc xuất xứ đối với sản phẩm cụ thể để hưởng ưu đãi thuế. Tôi không rõ sản phẩm của mình phải đáp ứng những tiêu chí nào để được coi là có xuất xứ Việt Nam theo quy tắc này, đặc biệt là khi linh kiện đầu vào lại từ nhiều nguồn khác nhau. Liệu có phải chỉ cần lắp ráp ở Việt Nam là đủ không?”
Ngân hàng thương mại: Khái niệm và hoạt động
“Chị H.T.L ở quận Bình Thạnh, TP.HCM, đang muốn mở rộng kinh doanh thời trang online và cần vay vốn. Chị nghe nói có nhiều loại ngân hàng nhưng không rõ **ngân hàng thương mại** là gì, có khác gì với các tổ chức tín dụng khác không, và liệu cửa hàng của chị có thể tiếp cận nguồn vốn từ loại hình ngân hàng này không. Chị muốn hiểu rõ hơn để lựa chọn đối tác tài chính phù hợp.”
Hoạt động xúc tiến thương mại và các quy định liên quan
“Chào luật sư, tôi là chủ một cửa hàng bán đồ thủ công mỹ nghệ nhỏ ở Quận Hoàn Kiếm, Hà Nội. Dạo này việc kinh doanh khó khăn quá, tôi muốn mở rộng thị trường và tìm cách quảng bá sản phẩm của mình tốt hơn. Tôi nghe nói có các hoạt động 'xúc tiến thương mại' nhưng không rõ cụ thể là gì và có được nhà nước hỗ trợ gì không? Tôi có thể tìm hiểu thông tin ở đâu để đưa sản phẩm của mình đến nhiều khách hàng hơn?”
Xác định xuất xứ hàng hóa trong thương mại quốc tế
“Tôi là chủ một doanh nghiệp nhỏ ở Hải Phòng chuyên nhập khẩu nông sản. Gần đây, tôi muốn nhập một lô hàng rau củ quả từ Thái Lan nhưng đối tác yêu cầu phải có giấy chứng nhận xuất xứ để được hưởng ưu đãi thuế. Tôi không rõ 'hàng hóa có xuất xứ' nghĩa là gì và làm sao để chứng minh được điều này khi làm thủ tục hải quan?”
Khái niệm Nước thành viên trong pháp luật Việt Nam
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là anh Hùng, chủ một xưởng sản xuất đồ gỗ mỹ nghệ ở Bình Dương. Gần đây tôi có ý định xuất khẩu hàng sang thị trường châu Âu và Anh, nhưng khi tìm hiểu về các hiệp định thương mại như EVFTA hay UKVFTA, tôi thấy nhắc nhiều đến cụm từ "Nước thành viên". Vậy "Nước thành viên" ở đây có ý nghĩa gì đối với việc kinh doanh của tôi, đặc biệt là về thuế và các quy định khác?”
Xử lý vi phạm hợp đồng thương mại
“Chị là chủ tiệm may ở Quận Hai Bà Trưng, Hà Nội. Tháng trước chị có đặt một lô vải cao cấp từ một nhà cung cấp ở Sài Gòn để kịp may áo dài cho mùa cưới. Hợp đồng ghi rõ ngày giao hàng là 15/11, nhưng đến giờ vẫn chưa thấy đâu, gọi điện thì họ cứ hẹn. Khách hàng của chị thì đang giục, chị lo quá không biết phải làm sao để đòi quyền lợi và bồi thường thiệt hại bây giờ?”
Quan hệ ngân hàng đại lý và các quy định phòng, chống rửa tiền
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là cán bộ tuân thủ tại một ngân hàng thương mại lớn ở TP. Hồ Chí Minh. Ngân hàng chúng tôi đang có kế hoạch mở rộng quan hệ ngân hàng đại lý với một số đối tác nước ngoài. Tôi đang rất lo lắng về các quy định liên quan đến phòng, chống rửa tiền (AML) và các rủi ro pháp lý tiềm ẩn. Cụ thể, nếu chúng tôi không tuân thủ đúng các quy định khi thiết lập và duy trì quan hệ này, ngân hàng và bản thân tôi có thể phải đối mặt với những chế tài nào?”
Quy định về thực hành di sản văn hóa phi vật thể
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là một nghệ nhân làm nón lá ở làng Chuông, Hà Nội. Tôi đang muốn mở lớp truyền dạy nghề cho các bạn trẻ và cũng muốn bán các sản phẩm nón lá thủ công để duy trì làng nghề. Tuy nhiên, tôi nghe nói có những quy định mới về việc thực hành di sản văn hóa phi vật thể. Tôi băn khoăn không biết mình cần tuân thủ những nguyên tắc nào để vừa phát huy giá trị của nón lá, vừa không vi phạm pháp luật, nhất là khi có ý định thương mại hóa sản phẩm?”
Định nghĩa và hoạt động của Website thương mại điện tử
“Chào luật sư, tôi đang có ý định mở một cửa hàng thời trang online trên Facebook và cả lập một website riêng để bán hàng. Tôi nghe nói website bán hàng phải đăng ký này kia, nhưng không rõ **website thương mại điện tử** là gì, có phải cứ có website bán hàng là gọi là website thương mại điện tử không? Tôi ở Hà Nội, cửa hàng nhỏ thôi, thì có cần phải làm thủ tục gì phức tạp không?”