Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Pháp luật về Đê cửa sông và Phạm vi điều chỉnh của Luật Đê điều
“Bà N.T.M, một nông dân ở huyện Cần Giờ, TP.HCM, sống gần khu vực cửa sông, đang lo lắng về việc xây dựng, tu bổ đê tại khu vực gần nhà. Bà muốn biết liệu các hoạt động liên quan đến **đê cửa sông** có được điều chỉnh bởi cùng một văn bản pháp luật với các hoạt động khác như giám định tư pháp hay đầu tư công tư hay không, và phạm vi điều chỉnh cụ thể là gì.”
Hoạt động hộ đê và trách nhiệm của người dân
“Tôi là nông dân ở huyện An Lão, Hải Phòng. Mấy hôm nay mưa bão lớn, nước sông dâng cao, tôi thấy bà con lo lắng về đê điều lắm. Tôi nghe nói có cả hoạt động 'hộ đê' nhưng không rõ cụ thể là gì và người dân như chúng tôi có phải tham gia không, hay chỉ là việc của nhà nước thôi?”
Hoạt động hướng dẫn du lịch và quyền của hướng dẫn viên
“Chào luật sư, tôi là Anh N.V.H, một **hướng dẫn viên du lịch** tự do ở Đà Lạt. Mấy hôm trước, tôi nhận dẫn một đoàn khách nước ngoài đi tour 3 ngày 2 đêm. Giữa chừng, khách muốn đổi lịch trình tham quan một số điểm và yêu cầu tôi phải làm theo. Tôi không biết mình có quyền từ chối hay phải chiều theo ý khách không, và nếu đổi thì có bị phạt gì không? Tôi lo lắm vì đây là lần đầu tôi gặp tình huống này.”
Xác định ranh giới đất đai liên quan đến chân đê
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là anh Hùng ở huyện Thanh Trì, Hà Nội. Gia đình tôi có mảnh đất canh tác gần con đê sông Hồng đã lâu. Gần đây, xã có thông báo về việc rà soát lại hành lang bảo vệ đê và nói rằng một phần đất của tôi có thể nằm trong phạm vi đó. Tôi không rõ chân đê được xác định như thế nào và điều này ảnh hưởng đến quyền sử dụng đất của tôi ra sao. Liệu tôi có phải di dời hay không?”
Quy định pháp luật về cửa khẩu qua đê
“Chào chuyên gia, tôi ở Cần Thơ có một khu đất nông nghiệp lớn nằm sát bờ sông, nhưng lại bị con đê chắn ngang nên việc vận chuyển nông sản rất khó khăn. Tôi muốn xây một con đường nhỏ hoặc cầu tạm cắt ngang đê để xe tải có thể ra vào. Không biết pháp luật có cho phép không và thủ tục có phức tạp lắm không? Tôi nghe nói đê điều là công trình đặc biệt nên lo lắng.”
Xác định chân đê theo quy định pháp luật
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là nông dân ở huyện Phù Cừ, tỉnh Hưng Yên. Gia đình tôi có mảnh đất sát con đê sông Luộc. Giờ tôi muốn xây thêm một cái kho nhỏ để chứa nông sản nhưng không biết có được phép xây gần đê không, hay phải cách đê bao nhiêu mét. Cụ thể thì cái **chân đê** mà người ta hay nói là tính từ đâu ra ạ? Sợ xây nhầm lại bị phạt.”
Quy định pháp luật về Cửa khẩu qua đê
“Gia đình tôi có một cơ sở sản xuất vật liệu xây dựng ở gần con đê sông Hồng, đoạn qua huyện Đông Anh, Hà Nội. Hiện tại, chúng tôi đang vận chuyển hàng hóa bằng đường bộ và muốn xây dựng một lối đi tạm thời qua đê để thuận tiện hơn. Tôi nghe nói có quy định về 'cửa khẩu qua đê' nhưng không rõ liệu việc xây dựng này có được phép không và cần tuân thủ những gì để tránh vi phạm pháp luật?”
Công trình phụ trợ trong quản lý đê điều
“Gia đình tôi ở gần con đê sông Hồng đoạn qua huyện Ba Vì, Hà Nội. Mấy bữa nay thấy người ta xây thêm mấy cái cột mốc, rồi có cả nhà nhỏ để chứa đồ gần đê. Tôi không rõ mấy cái này có phải là công trình phụ trợ của đê không, và liệu nó có ảnh hưởng gì đến việc canh tác của bà con chúng tôi không?”
Đê cửa sông và trách nhiệm quản lý công trình đê điều
“Tôi là ngư dân ở quận Sơn Trà, thành phố Đà Nẵng. Gần đây, tôi thấy có dự án xây dựng, tu sửa đê ở khu vực cửa sông gần nhà tôi. Tôi không rõ đây có phải là loại đê cửa sông mà tôi nghe nói không, và liệu việc này có ảnh hưởng gì đến luồng lạch, nguồn lợi thủy sản của chúng tôi không? Ai sẽ chịu trách nhiệm quản lý và liệu chúng tôi có được thông báo gì không?”
Quy định pháp luật về cống qua đê
“Chào chuyên gia, tôi là nông dân ở huyện Thanh Hà, Hải Dương. Gia đình tôi có mấy sào ruộng ở phía sau đê, muốn làm một cái cống nhỏ qua đê để lấy nước vào đồng cho thuận tiện việc canh tác. Tôi không biết việc này có được phép không và cần phải làm những thủ tục gì để tránh vi phạm pháp luật?”
Quy định pháp luật về hoạt động Hộ đê và quyền ưu tiên trong tình huống khẩn cấp
“Chào chuyên gia, tôi là anh T.V.K, hiện đang làm việc tại Ban quản lý đê điều ở tỉnh Thái Bình. Vừa rồi có đợt mưa lớn, chúng tôi phải huy động lực lượng để **hộ đê** khẩn cấp. Tôi muốn hỏi, hoạt động **hộ đê** này được pháp luật quy định như thế nào, đặc biệt là về quyền ưu tiên khi di chuyển và các chế độ lao động đặc thù cho những người như chúng tôi trong tình huống khẩn cấp?”
Ý nghĩa của lưu lượng lũ thiết kế trong quản lý đê điều
“Chào luật sư, tôi là một nông dân ở huyện A, tỉnh B. Vừa rồi có nghe mấy cán bộ xã nói về 'lưu lượng lũ thiết kế' khi bàn về việc nâng cấp đê sông. Tôi không hiểu rõ cái này là gì và nó ảnh hưởng thế nào đến việc bảo vệ ruộng vườn, nhà cửa của chúng tôi khỏi lũ lụt. Luật sư giải thích giúp tôi với ạ.”
Quy định về Công trình đặc biệt
“Chào chuyên gia, tôi là nông dân ở một làng cổ thuộc vùng ven đê sông Hồng, Hà Nội. Gia đình tôi có một khu đất sát đê và nằm trong khu vực được quy định là "vùng dân cư sống chung với lũ". Tôi muốn mở rộng trang trại, xây thêm một số kho chứa nông sản và chuồng trại chăn nuôi. Tuy nhiên, cán bộ địa chính xã bảo rằng khu đất của tôi có thể thuộc diện "công trình đặc biệt" nên việc cấp phép xây dựng sẽ rất khó khăn và phức tạp. Tôi không hiểu "công trình đặc biệt" là gì và trang trại của tôi có thực sự thuộc diện đó không?”
Phân loại và Quản lý Đê điều
“Chào chuyên gia, tôi là một nông dân ở huyện Quỳnh Lưu, Nghệ An. Vườn tôm của gia đình tôi nằm gần một con đê biển. Gần đây, có một dự án xây dựng mới gần khu vực này và tôi lo lắng không biết con đê này có được bảo vệ đúng mức không, liệu nó có được phân loại là đê cấp đặc biệt hay không để đảm bảo an toàn cho tài sản của chúng tôi. Tôi muốn biết cơ quan nào có thẩm quyền phân loại đê và liệu có quy định cụ thể nào về việc này không.”
Kè bảo vệ đê và quy định sử dụng đất hành lang bảo vệ
“Chú Ba ở Huyện Gò Công Đông, Tiền Giang, là một nông dân trồng lúa và rau màu. Gần đây, nhà nước có xây thêm một số **kè bảo vệ đê** mới dọc theo con đê chắn sóng gần ruộng nhà chú. Chú Ba muốn biết liệu chú có được tiếp tục trồng trọt trên phần đất sát hành lang bảo vệ đê như trước không, hay có quy định mới nào về việc khai thác đất ở khu vực này không?”
Đê chuyên dùng và trách nhiệm đầu tư, tu bổ
“Công ty tôi ở khu công nghiệp Đình Vũ, Hải Phòng, có xây một con đê nhỏ để bảo vệ nhà máy chế biến thủy sản khỏi nước biển dâng và triều cường. Vừa rồi bão vào, đê bị hư hại một đoạn. Tôi đang băn khoăn không biết chi phí sửa chữa con đê này thì bên nào phải chịu trách nhiệm, có được nhà nước hỗ trợ không hay công ty phải tự bỏ tiền ra sửa?”
Mực nước lũ thiết kế
“Tôi là ông Hùng, một nông dân ở huyện Châu Thành, tỉnh An Giang. Vừa rồi tôi thấy họ đang xây dựng một công trình thủy lợi mới gần ruộng nhà tôi, có vẻ là đê. Tôi nghe nói có 'mực nước lũ thiết kế' gì đó, không biết cái này là gì và nó có ảnh hưởng gì đến việc bảo vệ ruộng vườn của tôi khỏi lũ lụt không, liệu công trình này có an toàn cho bà con chúng tôi không?”
Quân y cơ quan, đơn vị trong lực lượng vũ trang nhân dân
“Chào luật sư, tôi là anh Trần Văn Hùng, một quân nhân đang đóng quân tại một đơn vị ở vùng biên giới Lạng Sơn. Mấy hôm nay tôi bị sốt cao và đau họng, muốn đến trạm quân y của đơn vị để khám. Tôi muốn hỏi liệu **quân y cơ quan, đơn vị** của tôi có thể điều trị và cho tôi nằm lại theo dõi qua đêm không, hay tôi phải chuyển lên tuyến trên? Tôi cũng thắc mắc về các dịch vụ mà quân y đơn vị có thể cung cấp theo quy định mới nhất.”
Hoạt động hộ đê và trách nhiệm của cộng đồng
“Chị Hạnh ở huyện Thanh Chương, Nghệ An đây. Nhà tôi gần con đê sông Lam lắm. Mấy hôm nay thấy mấy chú ở Hạt Quản lý đê với cả mấy thanh niên tình nguyện cứ đi lại kiểm tra đê, rồi còn vận chuyển vật liệu gì đó nữa. Tôi không biết mấy hoạt động này có phải là "hộ đê" không, và người dân như chúng tôi có cần làm gì để hỗ trợ không?”
Mực nước lũ thiết kế trong đê điều
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là một nông dân ở huyện Cẩm Giàng, tỉnh Hải Dương. Vừa rồi nghe đài báo về tình hình lũ lụt ngày càng phức tạp, tôi lo lắng quá cho mảnh vườn và căn nhà của mình nằm gần tuyến đê sông Thái Bình. Tôi có nghe người ta nhắc đến 'mực nước lũ thiết kế' khi nói về việc nâng cấp đê. Vậy 'mực nước lũ thiết kế' là gì và nó có ý nghĩa thế nào đối với sự an toàn của khu vực chúng tôi, đặc biệt là khi có lũ lớn?”
Quy định về đê sông và hoạt động liên quan
“Gia đình tôi có mảnh đất canh tác gần tuyến đê sông ở huyện A, tỉnh B. Mấy tháng nay, tôi thấy một đoạn đê bị sạt lở nhỏ do mưa lũ, nhưng chưa thấy ai đến sửa chữa. Tôi lo lắng nếu không được tu bổ kịp thời thì mùa mưa tới sẽ rất nguy hiểm. Tôi muốn hỏi, việc tu bổ đê sông này thuộc trách nhiệm của ai và liệu người dân như chúng tôi có thể tham gia vào công tác này không?”
Dự án đầu tư công khẩn cấp và miễn trừ đánh giá tác động môi trường
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chủ một trang trại nuôi tôm ở Cần Giờ, TP.HCM. Gần đây, có thông tin về việc chính quyền sắp triển khai một dự án xây dựng đê kè khẩn cấp để chống sạt lở ven biển, do tình hình sạt lở đang rất nghiêm trọng. Tôi nghe nói đây là 'dự án đầu tư công khẩn cấp' và có thể sẽ được làm nhanh chóng, không cần nhiều thủ tục như các dự án khác, đặc biệt là không cần đánh giá tác động môi trường. Điều này có đúng không ạ? Tôi lo lắng về ảnh hưởng đến môi trường nuôi tôm của gia đình.”
Phân lũ trong phòng chống thiên tai
“Chị M.T.H, một nông dân ở huyện Thanh Chương, Nghệ An, đang lo lắng về việc mùa mưa lũ năm nay có thể sẽ lớn. Chị nghe nói chính quyền có thể thực hiện "phân lũ" để giảm áp lực cho đê điều ở hạ lưu. Chị muốn biết việc phân lũ này được quy định thế nào, liệu có ảnh hưởng đến đất đai, hoa màu của gia đình chị không và ai sẽ chịu trách nhiệm nếu có thiệt hại?”
Quy định pháp luật liên quan đến đê bao và bảo vệ môi trường
“Gia đình tôi sống ở vùng ven biển huyện Cần Giờ, TP.HCM, có mảnh vườn trồng cây ăn trái được bảo vệ bởi một con đê bao nhỏ. Gần đây, có thông tin dự án xây dựng khu du lịch sinh thái gần đó có thể ảnh hưởng đến con đê này, hoặc có thể cần mở rộng đê để chống sạt lở. Tôi không rõ liệu việc xây dựng, duy tu đê bao có được quy định trong luật nào không, và quyền lợi của người dân như chúng tôi được bảo vệ ra sao khi có các dự án liên quan đến đê bao.”