Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Khái niệm và công tác Dân số trong Luật Thủy sản 2017
“Chào luật sư, tôi là anh Hùng, ở huyện đảo Lý Sơn, Quảng Ngãi. Tôi làm nghề đánh bắt cá. Gần đây, tôi thấy xã mình triển khai nhiều chương trình về dân số, như tuyên truyền kế hoạch hóa gia đình, hay hỗ trợ người cao tuổi. Tôi thắc mắc là những cái này có liên quan gì đến Luật Thủy sản không, vì tôi cứ nghĩ Luật Thủy sản chỉ nói về tàu thuyền, cá mú thôi chứ?”
Quyền và nghĩa vụ của người có tài sản trưng mua
“Chào luật sư, tôi là ông Ba, một nông dân ở Long An. Gần đây, chính quyền địa phương có thông báo về việc trưng mua một phần đất của gia đình tôi để làm dự án công cộng. Tôi nghe nói có luật quy định về việc này, nhưng tôi không rõ mình có những quyền lợi và nghĩa vụ gì khi tài sản bị trưng mua, đặc biệt là trong quá trình bàn giao. Mong luật sư tư vấn giúp.”
Dự án du lịch sinh thái trong rừng đặc dụng, phòng hộ, sản xuất
“Chào luật sư, tôi là anh Hùng, ở huyện Cần Giờ, TP.HCM. Gia đình tôi có một khu đất gần rừng phòng hộ và tôi đang ấp ủ ý định phát triển một dự án du lịch sinh thái nhỏ. Tôi nghe nói có thuật ngữ 'Dự án du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, giải trí trong rừng đặc dụng, rừng phòng hộ, rừng sản xuất' nhưng không rõ định nghĩa cụ thể và liệu dự án của tôi có thuộc diện này không? Tôi cần biết để chuẩn bị hồ sơ pháp lý cho đúng.”
Giải quyết việc thay đổi nơi cư trú khi bị cấm đi khỏi nơi cư trú
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là anh Hùng, hiện đang ở quận Bình Thạnh, TP.HCM. Tôi đang bị áp dụng biện pháp cấm đi khỏi nơi cư trú do một vụ việc liên quan đến công việc kinh doanh của tôi. Sắp tới, gia đình tôi có việc gấp phải chuyển về quê ở Đồng Nai để chăm sóc bố mẹ già yếu, mà công việc của tôi cũng có thể làm từ xa. Tôi muốn hỏi, tôi có được phép chuyển nơi cư trú trong tình huống này không và thủ tục như thế nào?”
Quản lý Dân số và Tác động đến Cộng đồng
“Chào luật sư, vợ chồng em ở huyện Cẩm Giàng, Hải Dương. Em đang mang bầu bé đầu lòng và tụi em cũng đang tính toán sinh thêm con nữa. Nhưng em nghe nói dạo này ở xã mình nhiều gia đình trẻ không muốn sinh con, hoặc chỉ sinh một bé thôi. Em lo lắng không biết nếu dân số ở địa phương mình giảm sút thì có ảnh hưởng gì đến các chính sách hỗ trợ, trường học, hay dịch vụ y tế cho con cái tụi em sau này không ạ? Liệu có quy định nào của nhà nước về việc này không?”
Giá trị pháp lý và thẩm quyền chứng thực hợp đồng, giao dịch
“Chào luật sư, tôi ở Hà Nội, đang muốn bán chiếc ô tô cũ của gia đình cho một người quen. Chúng tôi đã soạn thảo xong hợp đồng mua bán, nhưng không biết có cần phải đi công chứng hay chứng thực không? Nếu có thì ra đâu để làm và hợp đồng được chứng thực có giá trị pháp lý như thế nào ạ?”
Quy định về thi hành án treo
“Chào luật sư, em trai tôi vừa bị tòa tuyên án treo 1 năm 6 tháng về tội gây rối trật tự công cộng ở Hà Nội. Gia đình tôi đang rất hoang mang không biết thi hành án treo là gì, em tôi phải làm những gì và ai sẽ là người giám sát. Mong luật sư giải đáp giúp.”
Áp dụng tập quán trong hôn nhân và gia đình
“Chị H.T.L ở huyện Mường Lát, Thanh Hóa đây ạ. Chuyện là gia đình em có tục lệ là con gái lớn phải ở nhà chăm sóc bố mẹ già, không được lấy chồng xa. Em năm nay 28 tuổi, có người yêu ở dưới xuôi muốn cưới nhưng bố mẹ em cứ lấy tục lệ ra cấm cản, bảo là "mất mặt với làng". Em không biết tục lệ này có được pháp luật công nhận không, hay em có thể làm gì để được kết hôn ạ?”
Chứng chỉ quy hoạch
“Chào luật sư, tôi là chủ một tiệm tạp hóa nhỏ ở Quận 10, TP.HCM. Hiện tại, tôi muốn mở rộng thêm một tầng để làm kho chứa hàng và phòng ở cho gia đình. Khi đi hỏi thủ tục xin phép xây dựng, có người nhắc đến 'chứng chỉ quy hoạch'. Tôi không rõ đây là giấy tờ gì và có cần thiết không khi tôi chỉ muốn xây thêm trên đất của mình?”
Giờ làm việc hành chính tại cơ sở khám chữa bệnh
“Em là y tá ở một phòng khám tư nhân tại Hà Nội. Phòng khám của em hay thay đổi giờ làm việc hành chính mà không báo trước rõ ràng, khiến em rất khó sắp xếp lịch hẹn cá nhân hay công việc gia đình. Em muốn biết giờ hành chính của cơ sở khám chữa bệnh được quy định như thế nào để em có thể trao đổi lại với quản lý ạ.”
Quy định về Nước sạch
“Chào luật sư, tôi là chị L.T.M, ở huyện Củ Chi, TP.HCM. Nhà tôi dùng nước giếng khoan đã qua lọc thô nhưng đôi khi vẫn thấy có cặn và mùi lạ. Tôi nghe nói có quy định về **nước sạch**, vậy nước nhà tôi có được coi là nước sạch theo luật không? Và nếu không thì tôi cần làm gì để đảm bảo chất lượng nước cho gia đình?”
Quy định về việc trích xuất người bị tạm giam
“Chị tôi đang bị tạm giam ở trại tạm giam Quận 1, TP.HCM. Mấy hôm trước có người báo là chị ấy được 'trích xuất' đi đâu đó mà gia đình không biết. Tôi lo quá, không biết 'trích xuất' là gì và có được phép làm vậy không? Gia đình tôi có quyền được biết thông tin này không?”
Quy định về bán kính an toàn kho đạn dược và ảnh hưởng đến quyền sử dụng đất
“Gia đình tôi ở huyện Củ Chi, TP.HCM có mảnh đất nông nghiệp gần một kho đạn dược quân sự. Gần đây, tôi nghe nói có quy định mới về bán kính an toàn kho đạn dược và khu vực đất của gia đình tôi có thể nằm trong khu vực này. Tôi đang lo lắng không biết liệu có được tiếp tục canh tác hay xây dựng nhà ở không, và nếu bị ảnh hưởng thì quyền lợi của gia đình tôi sẽ được giải quyết như thế nào?”
Hỗ trợ duy trì năng lực xã hội cho người cao tuổi
“Bác tôi năm nay 72 tuổi, sống ở Quận 3, TP.HCM. Bác trước đây là giáo viên, rất năng động và thích giao lưu. Nhưng từ khi về hưu và đặc biệt sau đợt dịch, bác ít ra ngoài hẳn, chỉ quanh quẩn ở nhà. Gia đình chúng tôi rất lo lắng bác sẽ bị cô lập và mất đi sự nhanh nhẹn vốn có. Tuvannhanh.com có thể cho biết pháp luật có quy định gì để hỗ trợ người cao tuổi như bác tôi duy trì được năng lực xã hội của mình không?”
Quyền và trách nhiệm trong Kế hoạch hóa gia đình
“Vợ chồng tôi ở TP.HCM, cả hai đều là nhân viên văn phòng. Chúng tôi đang muốn chủ động kế hoạch hóa gia đình để đảm bảo tài chính và sức khỏe, nhưng bố mẹ hai bên lại muốn chúng tôi sinh con sớm. Tôi muốn biết pháp luật có quy định cụ thể nào về quyền tự quyết của vợ chồng trong việc sinh con không, và làm sao để chúng tôi có thể tự tin thực hiện quyết định của mình?”
Phân biệt đối xử về giới trong môi trường làm việc
“Chị H.T.L, 32 tuổi, là quản lý dự án tại một công ty công nghệ ở TP. Hồ Chí Minh. Chị vừa bị từ chối thăng chức lên vị trí trưởng phòng dù có kinh nghiệm và năng lực vượt trội hơn một đồng nghiệp nam mới vào. Lý do sếp đưa ra là "vị trí này cần người ổn định, ít vướng bận gia đình hơn". Chị muốn biết liệu đây có phải là phân biệt đối xử về giới không và chị có thể làm gì.”
Quy định về hành lang an toàn đường sắt tốc độ cao và ảnh hưởng đến đất đai
“Gia đình tôi có mảnh đất nông nghiệp rộng 2 hecta ở huyện Hàm Thuận Nam, Bình Thuận. Gần đây có thông tin dự án đường sắt tốc độ cao sẽ đi qua khu vực này. Tôi nghe nói sẽ có hành lang an toàn rất rộng. Vậy đất của tôi có bị ảnh hưởng nhiều không? Tôi là nông dân, cả đời gắn bó với mảnh đất này, nếu bị thu hồi thì phải làm sao?”
Ngưỡng khai thác nước dưới đất và hạn chế khai thác
“Chào luật sư, tôi là nông dân ở huyện Cần Giờ, TP.HCM. Gia đình tôi có một ao nuôi tôm và đang định khoan thêm giếng để lấy nước ngọt phục vụ nuôi trồng. Tuy nhiên, gần đây tôi nghe nói có quy định mới về việc hạn chế khai thác nước dưới đất để tránh sụt lún và xâm nhập mặn. Tôi không biết ngưỡng khai thác nước dưới đất là gì và liệu việc khoan giếng của tôi có bị ảnh hưởng không?”
Tổ chức thủy lợi cơ sở
“Gia đình tôi ở xã Thạnh Lợi, huyện Vĩnh Thạnh, tỉnh Cần Thơ, chủ yếu làm nông nghiệp. Chúng tôi đang gặp khó khăn trong việc quản lý nước tưới tiêu cho đồng ruộng, đặc biệt là các kênh mương nhỏ hay bị tắc nghẽn, xuống cấp nghiêm trọng. Chúng tôi nghe nói có thể lập 'Tổ chức thủy lợi cơ sở' để tự quản lý. Vậy Tổ chức thủy lợi cơ sở là gì và chúng tôi có thể làm gì để thành lập, vận hành nó hiệu quả?”
Nhà ở phục vụ tái định cư
“Gia đình tôi ở Quận 7, TP.HCM, đang làm nông nghiệp nhỏ lẻ. Vừa rồi Nhà nước có thông báo thu hồi đất để làm dự án, và có nói sẽ bố trí nhà ở tái định cư. Tôi nghe nói nhà tái định cư hay bị xa chỗ làm, chất lượng không tốt. Tôi muốn hỏi liệu có quy định nào đảm bảo quyền lợi của gia đình tôi về chất lượng và vị trí nhà tái định cư không?”
Quyền lợi khi công trình xây dựng nằm trong quy hoạch đường sắt
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là nông dân ở Tỉnh Bình Thuận. Gia đình tôi có một mảnh đất nhỏ dùng để trồng trọt và có xây một cái nhà kho tạm bằng gạch và tôn để chứa nông sản. Nghe nói sắp tới có dự án mở rộng đường sắt đi qua khu vực đất nhà tôi. Tôi muốn hỏi là cái nhà kho của tôi có được coi là **công trình xây dựng** không và nếu nó nằm trong diện giải tỏa thì có được bồi thường không, hay là tôi phải tự tháo dỡ?”
Kế hoạch hóa gia đình và quyền tự quyết sinh sản
“Chào luật sư, vợ chồng em ở huyện Cần Giờ, TP.HCM mới cưới nhau được một năm. Gia đình hai bên cứ giục tụi em sinh con sớm, nhưng tụi em muốn kế hoạch thêm vài năm nữa để ổn định công việc bán quán ăn. Em nghe nói có luật về kế hoạch hóa gia đình nhưng không rõ quyền của mình đến đâu, liệu có ai ép buộc tụi em phải sinh con ngay được không?”
Quy định về chướng ngại vật ăng-ten quân sự
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là ông N.V.A, một nông dân ở Bến Cát, Bình Dương. Gia đình tôi có mảnh đất cạnh một khu vực quân sự nhỏ, có mấy cái cột ăng-ten lớn. Sắp tới tôi định xây thêm một cái kho chứa nông sản và có thể dựng một cột thu phát sóng wifi cho cả xóm dùng. Tôi nghe nói có quy định về 'chướng ngại vật ăng-ten' gì đó của quân đội. Không biết tôi xây dựng hay trồng cây cao có bị cấm hay ảnh hưởng gì đến mấy cái ăng-ten đó không? Nếu có thì tôi phải làm sao?”
Quản lý và sử dụng đất bãi nổi, cù lao trên sông
“Chào luật sư, gia đình tôi ở An Giang, làm nông nghiệp. Gần đây, đoạn sông trước đất nhà tôi tự nhiên có một cái bãi nổi mới bồi đắp lên, khá rộng. Bà con xung quanh cũng đang xôn xao không biết đất này có được sử dụng không, hay thuộc về ai. Tôi muốn hỏi là bãi nổi này có phải đất của nhà nước không và gia đình tôi có thể làm thủ tục để khai thác trồng trọt trên đó được không ạ?”