Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Tranh chấp lao động
“Tôi là chị M.T.H, công nhân may ở khu công nghiệp Sóng Thần, Bình Dương. Mới đây, tôi bị công ty chấm dứt hợp đồng lao động đột ngột sau khi tôi phản ánh về việc công ty yêu cầu tăng ca quá giờ quy định và không thanh toán đầy đủ. Tôi muốn biết mình có thể kiện công ty ra tòa để đòi lại quyền lợi không, và tôi cần phải làm những thủ tục gì, có cần phải hòa giải trước không?”
Người huấn luyện an toàn, vệ sinh lao động cơ hữu
“Chào luật sư, tôi có một công ty sản xuất nhỏ ở Hà Nội. Hiện tại công ty tôi đang muốn mở rộng quy mô nên cần thuê thêm người huấn luyện an toàn, vệ sinh lao động. Tôi thấy trong các quy định có nhắc đến 'người huấn luyện cơ hữu' nhưng không rõ chính xác họ là ai và công ty tôi có bắt buộc phải có loại hình huấn luyện viên này không? Tôi đang phân vân không biết nên ký hợp đồng như thế nào cho đúng.”
Xác định tư cách người lao động và quyền lợi liên quan
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là M. ở quận Tân Bình, TP.HCM. Tôi mới 16 tuổi và đang làm việc bán thời gian cho một cửa hàng tiện lợi. Tôi làm theo ca, được trả lương theo giờ, nhưng không có hợp đồng lao động chính thức. Chủ cửa hàng bảo tôi còn nhỏ nên không cần hợp đồng hay bảo hiểm gì cả. Tôi băn khoăn không biết mình có được coi là người lao động hợp pháp để hưởng các quyền lợi như bảo hiểm không ạ?”
Vị trí và vai trò của Nghiệp đoàn cơ sở
“Tôi là một người bán hàng rong ở Quận 1, TP.HCM. Gần đây, nhiều anh chị em bán hàng rong như tôi gặp khó khăn trong việc kinh doanh, bị dẹp vỉa hè mà không có tiếng nói. Chúng tôi muốn thành lập một tổ chức để bảo vệ quyền lợi nhưng không biết có được không vì chúng tôi không có hợp đồng lao động. Liệu có hình thức công đoàn nào phù hợp với chúng tôi không?”
Người lao động theo Bộ luật Lao động
“Chào luật sư, em là H.T.L, đang làm nhân viên bán hàng cho một cửa hàng thời trang nhỏ ở Quận 1, TP. Hồ Chí Minh. Em làm việc từ 8h sáng đến 6h tối mỗi ngày, được trả lương cố định 7 triệu đồng/tháng. Tuy nhiên, chủ cửa hàng nói em là 'cộng tác viên' nên không ký hợp đồng lao động, cũng không đóng bảo hiểm xã hội. Em muốn hỏi, với công việc và cách thức làm việc như vậy, em có được coi là **người lao động** theo quy định của pháp luật không ạ? Em có quyền lợi gì không?”
Xử phạt vi phạm cập nhật dữ liệu người lao động xuất khẩu
“Chào luật sư, công ty em chuyên đưa người lao động đi Hàn Quốc theo hợp đồng. Vừa rồi bên em có một số trường hợp quên không cập nhật thông tin của người lao động vào cái hệ thống cơ sở dữ liệu chung mà Bộ LĐTBXH yêu cầu. Giờ có đoàn kiểm tra xuống thì không biết công ty em có bị phạt gì không ạ? Mức phạt có cao không và có cách nào khắc phục không? Em ở Hà Nội.”
Người khiếu nại trong lĩnh vực lao động
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là công nhân ở một nhà máy tại Bình Dương. Gần đây công ty chúng tôi có thay đổi một số điều khoản hợp đồng khiến nhiều người lao động cảm thấy không công bằng. Chúng tôi muốn cùng nhau đứng ra khiếu nại nhưng không biết liệu một tập thể công nhân có được xem là 'Người khiếu nại' hợp pháp theo quy định của pháp luật không, hay chỉ cá nhân tôi mới có quyền đó?”
Cưỡng bức lao động và quyền lợi của người lao động
“Chào luật sư, tôi là công nhân tại một xưởng may ở TP. Thuận An, Bình Dương. Gần đây, do áp lực đơn hàng, chủ xưởng liên tục yêu cầu chúng tôi làm việc 14-16 tiếng mỗi ngày, không cho nghỉ phép, và dọa sẽ trừ lương nặng nếu không tuân thủ. Tôi cảm thấy mình đang bị ép buộc làm việc quá sức và muốn tìm cách chấm dứt hợp đồng. Liệu tôi có thể đơn phương nghỉ việc mà không cần báo trước không, và tôi có quyền lợi gì không ạ?”
Hệ thống cơ sở dữ liệu về người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài
“Chào luật sư, công ty em ở Hà Nội chuyên đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng. Vừa rồi bên em có nhận được thông báo về việc cập nhật thông tin vào cái gọi là 'Hệ thống cơ sở dữ liệu về người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng'. Em không rõ hệ thống này là gì và nếu công ty em lỡ quên không cập nhật thì có bị phạt gì không ạ? Mong luật sư tư vấn giúp.”
Quy định về cán bộ công đoàn không chuyên trách
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là công nhân ở một nhà máy may tại Bình Dương. Vừa rồi tôi được bầu làm tổ phó tổ công đoàn của xưởng. Tôi nghe nói cán bộ công đoàn không chuyên trách như tôi có thể được kéo dài hợp đồng lao động. Không biết thông tin này có đúng không và tôi cần làm gì để được hưởng quyền lợi này ạ? Hợp đồng của tôi sắp hết hạn rồi.”
Khai thác và sử dụng Nền tảng hợp đồng lao động điện tử
“Tôi là chủ một công ty khởi nghiệp nhỏ ở Quận 1, TP.HCM. Chúng tôi đang tính chuyển sang dùng hợp đồng lao động điện tử để tiết kiệm giấy tờ và thời gian. Tôi muốn hỏi, việc chúng tôi truy cập, tải dữ liệu hợp đồng lên hệ thống, rồi dùng các chức năng quản lý nhân sự trên đó có được gọi là 'khai thác, sử dụng Nền tảng hợp đồng lao động điện tử' theo quy định mới không? Liệu có cần lưu ý gì đặc biệt không?”
Xác định Người lao động theo pháp luật Việt Nam
“Chào luật sư, em là sinh viên ở Quận 1, TP.HCM, đang làm thêm phục vụ quán cà phê. Em không có ký hợp đồng chính thức gì, chỉ làm theo giờ thôi. Em muốn hỏi là trường hợp của em có được coi là **người lao động** theo luật không ạ, để nếu có vấn đề gì em còn biết đường mà đòi quyền lợi?”
Hệ thống cơ sở dữ liệu người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là anh Hùng, chủ một doanh nghiệp nhỏ ở Quận 1, TP.HCM chuyên về tư vấn du học và thỉnh thoảng có giới thiệu lao động đi nước ngoài. Gần đây, tôi nghe nói có cái 'Hệ thống cơ sở dữ liệu về người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng' gì đó. Tôi muốn biết hệ thống này là gì, có liên quan gì đến trách nhiệm của doanh nghiệp như tôi không, và nếu không cập nhật thông tin thì có bị phạt gì không? Tôi lo lắng vì mình chưa rõ lắm về quy định này.”
Hợp đồng lao động điện tử: Kết nối nền tảng và trao đổi dữ liệu
“Tôi là chị Mai, chủ một doanh nghiệp nhỏ về dịch vụ thiết kế ở Quận 1, TP.HCM. Hiện tại, công ty tôi vẫn dùng hợp đồng lao động giấy. Tôi nghe nói sắp tới có quy định về hợp đồng lao động điện tử và cần phải 'kết nối với Nền tảng hợp đồng lao động điện tử'. Tôi không rõ việc này là gì, công ty tôi có bắt buộc phải làm không và nếu có thì phải chuẩn bị những gì để trao đổi dữ liệu với nền tảng này?”
Mã định danh hợp đồng lao động điện tử
“Chào chuyên gia, tôi là anh Hùng, chủ một xưởng may nhỏ ở Quận 7, TP.HCM. Xưởng tôi đang tính chuyển sang dùng hợp đồng lao động điện tử để quản lý nhân sự cho tiện. Tôi có nghe nói về cái 'Mã định danh hợp đồng lao động điện tử' nhưng không rõ nó là gì và có bắt buộc phải có không. Chuyên gia giải thích giúp tôi với, liệu xưởng tôi có cần quan tâm đến cái mã này không?”
Định nghĩa và Quyền lợi của Người lao động
“Chào chuyên gia, tôi là Mai, đang làm việc tại một cửa hàng quần áo nhỏ ở Quận 1, TP.HCM. Tôi được chủ trả lương theo ngày, không có hợp đồng lao động chính thức, nhưng hàng ngày tôi vẫn phải làm theo sự sắp xếp, quản lý của chủ cửa hàng. Tôi không rõ liệu mình có được coi là 'người lao động' theo pháp luật không và liệu có quyền lợi gì không?”
Quan hệ lao động và quyền lợi người lao động
“Chào luật sư, tôi là công nhân ở một nhà máy giày da tại Thuận An, Bình Dương. Mấy tháng nay công ty hay bắt tăng ca nhưng không trả lương thêm, với lại hợp đồng lao động của tôi cũng không rõ ràng. Tôi muốn hỏi là cái 'quan hệ lao động' giữa tôi và công ty là gì và tôi có quyền lợi gì khi công ty không thực hiện đúng như vậy không?”
Xác định tư cách Người lao động và lao động chưa thành niên
“Chào chuyên gia, tôi là chị Hạnh, chủ một tiệm tạp hóa nhỏ ở quận Bình Thạnh, TP.HCM. Tôi đang muốn thuê một cháu gái 16 tuổi làm thêm sau giờ học để phụ bán hàng. Cháu rất nhanh nhẹn và muốn kiếm thêm thu nhập. Tôi không biết liệu cháu có được coi là người lao động hợp pháp để tôi làm hợp đồng và đóng bảo hiểm đầy đủ không, vì cháu chưa đủ 18 tuổi.”
Quy định pháp luật về thuyền viên và thuyền viên tàu cá
“Tôi là anh Hùng, làm việc trên tàu cá ở Cà Mau. Gần đây, chủ tàu muốn ký hợp đồng mới nhưng tôi nghe nói thuyền viên phải có hợp đồng theo quy định riêng. Tôi không biết mình có được coi là thuyền viên theo luật không và hợp đồng của tôi có cần những điều khoản đặc biệt như các tàu lớn không?”
Quy định pháp luật về nhận chìm ở biển và bảo vệ môi trường
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chủ một công ty vận tải biển ở TP. Hải Phòng. Gần đây, công ty tôi có nhận hợp đồng vận chuyển và xử lý một lượng lớn bùn thải từ dự án nạo vét luồng lạch. Tôi đang tìm hiểu về việc **nhận chìm ở biển** số bùn thải này có được phép không, và nếu được thì cần tuân thủ những quy định nào để không vi phạm pháp luật và gây hại môi trường.”