Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Cụm công nghiệp làng nghề
“Chào luật sư, tôi là chủ một xưởng gốm nhỏ ở làng Bát Tràng, Gia Lâm, Hà Nội. Xưởng của tôi đang gặp khó khăn vì diện tích chật hẹp, không thể mở rộng sản xuất, lại còn bị hàng xóm phàn nàn về tiếng ồn và bụi bẩn. Tôi nghe nói Nhà nước có chính sách đưa các hộ sản xuất vào 'cụm công nghiệp làng nghề'. Vậy xưởng gốm của tôi có được vào đó không, và nếu được thì có những lợi ích gì ạ?”
Doanh nghiệp có vốn góp chi phối của Nhà nước
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là Anh Hùng ở Quận 1, TP.HCM, hiện đang điều hành một công ty xây dựng nhỏ. Tôi đang tìm hiểu cơ hội hợp tác với một công ty lớn hơn mà tôi biết là có vốn của nhà nước. Tôi nghe nói công ty đó là 'công ty nhà nước giữ quyền chi phối', nhưng không rõ điều này nghĩa là gì và liệu có ảnh hưởng gì đến các quy định pháp luật khi làm việc với họ không?”
Chính sách thích ứng với già hóa dân số và hỗ trợ người cao tuổi
“Chị M. ở quận Tân Bình, TP.HCM, là nhân viên văn phòng, năm nay 38 tuổi. Bố mẹ chị đều đã ngoài 70. Chị nghe nói Việt Nam đang đối mặt với tình trạng già hóa dân số. Chị muốn biết liệu nhà nước có chính sách gì để hỗ trợ người cao tuổi và gia đình chăm sóc người cao tuổi không, đặc biệt là các chính sách về tài chính hay an sinh xã hội.”
Chuyển giao doanh nghiệp nhà nước không cổ phần hóa được
“Chị L.T.M, chủ một xưởng sản xuất nhỏ ở Quận 7, TP.HCM, đang có ý định mở rộng kinh doanh. Chị nghe nói có một đơn vị sản xuất trực thuộc một tổng công ty nhà nước ở địa phương, đã hoạt động kém hiệu quả và không cổ phần hóa được. Chị muốn biết liệu chị có thể mua lại đơn vị này không, và quy trình, điều kiện để mua một "doanh nghiệp không cổ phần hóa được" như vậy là gì?”
Bán, giao doanh nghiệp nhà nước và bộ phận doanh nghiệp
“Chào chuyên gia, tôi đang làm quản lý tại một công ty con của Tổng công ty X ở TP. Hồ Chí Minh. Gần đây có thông tin công ty chúng tôi có thể sẽ được bán hoặc giao lại cho một đơn vị khác theo chủ trương tái cơ cấu. Tôi nghe nói về 'người giao, người bán doanh nghiệp' nhưng không rõ chính xác là ai sẽ đứng ra thực hiện việc này và quy trình cụ thể sẽ như thế nào? Liệu có phải là ban giám đốc công ty tôi không hay là cơ quan cấp trên?”
Thủ tục nộp ngân sách nhà nước theo phương thức trực tiếp
“Chào luật sư, tôi là Anh N.V.A, chủ một cửa hàng kinh doanh nhỏ ở quận Đống Đa, Hà Nội. Vừa rồi tôi bị phạt hành chính do một lỗi nhỏ và cần phải nộp tiền phạt vào ngân sách nhà nước. Tôi nghe nói có thể nộp trực tiếp nhưng không rõ phải đến đâu, cần mang theo giấy tờ gì và quy trình cụ thể ra sao. Mong luật sư hướng dẫn giúp tôi ạ.”
Quản lý các khoản thu khác thuộc ngân sách nhà nước
“Chào chuyên gia, tôi có một cửa hàng nhỏ ở quận Đống Đa, Hà Nội. Vừa rồi tôi nhận được thông báo phải nộp một khoản phí môi trường cho cơ quan thuế, mà trước giờ tôi chỉ quen nộp thuế môn bài, thuế giá trị gia tăng thôi. Tôi không rõ khoản này là gì, có phải là thuế không và tại sao lại do cơ quan thuế thu? Liệu có nhiều loại khoản thu như vậy mà tôi chưa biết không?”
Hoạt động tái cấp vốn của Ngân hàng Nhà nước
“Chào luật sư, tôi là chủ một doanh nghiệp nhỏ ở Hà Nội, đang gặp khó khăn trong việc tiếp cận vốn vay ngân hàng. Gần đây, tôi có nghe nói về việc Ngân hàng Nhà nước thực hiện 'tái cấp vốn' cho các ngân hàng thương mại. Tôi không rõ hoạt động này là gì và liệu nó có ảnh hưởng hay mang lại lợi ích gì cho các doanh nghiệp như chúng tôi không?”
Quy định về nhiệm vụ thuê hàng hóa, dịch vụ của cơ quan, đơn vị sử dụng ngân sách nhà nước
“Chào luật sư, tôi là trưởng phòng hành chính của một đơn vị sự nghiệp công lập ở Đà Nẵng. Đơn vị chúng tôi đang có nhu cầu thuê một số thiết bị chuyên dụng và dịch vụ bảo trì định kỳ để phục vụ hoạt động thường xuyên. Tôi nghe nói có quy định mới về 'nhiệm vụ thuê hàng hóa, dịch vụ' nhưng không rõ đơn vị mình có thuộc đối tượng áp dụng không và cần tuân thủ những nguyên tắc gì để đảm bảo đúng pháp luật và được duyệt kinh phí từ ngân sách nhà nước. Mong luật sư tư vấn giúp.”
Vai trò của cơ quan quản lý nhà nước trong thi hành án đối với pháp nhân thương mại
“Công ty tôi ở Quận 1, TP.HCM, chuyên về xuất nhập khẩu. Gần đây, công ty bị Tòa án tuyên phạt một hình phạt liên quan đến hoạt động kinh doanh. Tôi không rõ liệu cơ quan nào sẽ giám sát việc chấp hành án của công ty và họ có quyền hạn gì trong quá trình này. Liệu có phải là Sở Kế hoạch và Đầu tư hay một cơ quan khác không?”
Hoạt động kiểm tra trong quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp
“Chào Tuvannhanh, tôi là trưởng phòng kế hoạch tại một doanh nghiệp nhà nước ở TP. Hồ Chí Minh. Sắp tới doanh nghiệp chúng tôi sẽ có đợt kiểm tra về việc quản lý và sử dụng vốn nhà nước. Tôi đang khá lo lắng và không rõ hoạt động kiểm tra này sẽ bao gồm những gì, họ sẽ xem xét những tài liệu nào và liệu có áp dụng các quy định đặc thù nào không. Mong được tư vấn chi tiết giúp tôi hiểu rõ hơn.”
Chi đầu tư xây dựng cơ bản
“Chào luật sư, tôi là chủ một doanh nghiệp xây dựng ở Thành phố Hồ Chí Minh. Gần đây, tôi có tham gia đấu thầu một số dự án hạ tầng giao thông do nhà nước đầu tư. Tôi nghe nói về 'chi đầu tư xây dựng cơ bản' nhưng chưa hiểu rõ lắm về bản chất và nguồn gốc của khoản chi này. Liệu doanh nghiệp tôi có thể tiếp cận nguồn vốn này không và nó có khác gì so với các khoản chi khác không?”
Quyền mua cổ phần và chuyển giao quyền mua cổ phần của doanh nghiệp có vốn nhà nước
“Chào chuyên gia, tôi là anh Hùng, hiện đang làm việc tại một công ty cổ phần ở Quận 1, TP.HCM. Công ty tôi có một phần vốn nhà nước. Sắp tới, công ty dự kiến phát hành thêm cổ phiếu để tăng vốn điều lệ. Là một cổ đông hiện hữu, tôi được thông báo về quyền mua cổ phần ưu đãi. Tuy nhiên, tôi đang phân vân không biết liệu có thể chuyển nhượng quyền này cho người khác không, hay nếu cơ quan đại diện chủ sở hữu không muốn mua thì quyền đó sẽ đi đâu? Tôi có cần phải thực hiện quyền này không hay có lựa chọn nào khác?”
Quy định về chất lượng dân số và các vấn đề thuế thu nhập cá nhân
“Chào luật sư, tôi là một giáo viên trẻ ở TP.HCM. Gần đây tôi rất quan tâm đến các chính sách của Nhà nước về nâng cao **chất lượng dân số**, đặc biệt là việc giáo dục và chăm sóc sức khỏe cho thế hệ trẻ. Tôi tự hỏi liệu có quy định pháp luật nào cụ thể về việc này và liệu các chính sách thuế hiện hành có hỗ trợ hay tác động gì đến mục tiêu này không? Ví dụ như có khoản giảm trừ nào cho người có đóng góp đặc biệt vào giáo dục không?”
Hoạt động của Ban Thanh tra nhân dân tại doanh nghiệp nhà nước
“Chào luật sư, tôi là kỹ sư làm việc tại một doanh nghiệp nhà nước ở TP. Hồ Chí Minh. Gần đây, tôi thấy có một số dấu hiệu không minh bạch trong việc quản lý tài chính và đấu thầu dự án của công ty. Tôi nghe nói có Ban Thanh tra nhân dân trong công ty, không biết họ có thể can thiệp vào những vấn đề này không và liệu Ban này có được lãnh đạo công ty hỗ trợ để hoạt động hiệu quả không?”
Trường hợp bất khả kháng trong công bố thông tin của doanh nghiệp nhà nước
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là trưởng phòng kế toán của một doanh nghiệp nhà nước ở Đà Nẵng. Vừa rồi thành phố mình bị ảnh hưởng nặng bởi cơn bão, hệ thống máy chủ của công ty bị ngập nước và hư hỏng nghiêm trọng. Chúng tôi không thể truy cập dữ liệu để hoàn thành báo cáo tài chính và công bố thông tin đúng hạn theo quy định. Liệu trường hợp này có được coi là bất khả kháng không và công ty tôi có bị phạt vì chậm trễ không?”
Quy hoạch không gian biển quốc gia
“Chào luật sư, tôi là chủ một cơ sở nuôi trồng thủy sản ở huyện Cần Giờ, TP.HCM. Gần đây, tôi nghe nói nhà nước đang có kế hoạch quy hoạch lại vùng biển và ven biển. Tôi lo lắng không biết cơ sở của tôi có bị ảnh hưởng gì không, liệu tôi có phải di dời hay thay đổi hoạt động gì không? Tôi muốn hiểu rõ hơn về cái 'quy hoạch không gian biển quốc gia' này.”
Phương thức cuốn chiếu trong lập kế hoạch tài chính - ngân sách nhà nước
“Chào chuyên gia, tôi là chị H.T.L, cán bộ Sở Tài chính Hà Nội. Hiện tại, chúng tôi đang trong quá trình lập kế hoạch tài chính - ngân sách nhà nước 03 năm cho thành phố. Tôi nghe nói về "phương thức cuốn chiếu" nhưng chưa thực sự hiểu rõ cơ chế này được quy định như thế nào và tại sao nó lại quan trọng trong việc định hướng ngân sách hàng năm. Chuyên gia có thể giải thích giúp tôi không?”
Báo cáo tình hình quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là kế toán trưởng ở một công ty cổ phần có vốn nhà nước tại Hà Nội. Sắp tới là đến kỳ báo cáo cuối năm, sếp tôi có yêu cầu tôi chuẩn bị 'Báo cáo tình hình quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp'. Tôi không rõ báo cáo này cần những nội dung gì, ai là người phải lập và gửi, và gửi cho cơ quan nào. Liệu có quy định cụ thể nào về việc này không?”
Nghĩa vụ trả nợ gốc của doanh nghiệp
“Chào luật sư, tôi là Anh N.V.H, chủ một doanh nghiệp nhỏ ở Hà Nội. Do ảnh hưởng dịch bệnh, công ty tôi gặp khó khăn trong việc trả nợ gốc một khoản vay lớn từ một ngân hàng thương mại có vốn nhà nước. Tôi muốn hỏi về trách nhiệm của mình khi không thể trả nợ gốc đúng hạn và liệu có phương án nào để đàm phán với ngân hàng không? Tôi rất lo lắng về tài sản thế chấp.”
Giá khởi điểm cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước
“Chào chuyên gia, tôi ở Hải Phòng, có chút vốn muốn đầu tư vào một công ty nhà nước đang cổ phần hóa. Tôi nghe nói có 'giá khởi điểm' nhưng không rõ nó là gì và liệu mình có thể mua được với giá đó không. Liệu giá này có đảm bảo công bằng cho nhà đầu tư nhỏ như tôi không?”
Đầu tư vốn ra ngoài doanh nghiệp nhà nước
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là Giám đốc một công ty nhà nước ở Đà Nẵng. Hiện công ty chúng tôi có một khoản vốn nhàn rỗi và đang xem xét đầu tư vào một dự án bất động sản hoặc mua cổ phần của một công ty chứng khoán. Tuy nhiên, tôi nghe nói có những quy định rất chặt chẽ về việc doanh nghiệp nhà nước đầu tư vốn ra ngoài. Xin hỏi, công ty chúng tôi có được phép thực hiện các khoản đầu tư này không và cần lưu ý những gì ạ?”
Quản lý nợ phải thu khó đòi trong doanh nghiệp nhà nước
“Chào chuyên gia, công ty tôi là doanh nghiệp nhà nước tại TP. Hồ Chí Minh. Hiện tại, chúng tôi có một khoản nợ phải thu rất lớn từ một khách hàng đã quá hạn thanh toán hơn 6 tháng, dù đã nhiều lần đôn đốc. Gần đây, có thông tin khách hàng này đang gặp khó khăn tài chính nghiêm trọng, thậm chí có nguy cơ phá sản. Tôi muốn hỏi, liệu khoản nợ này có được xem là nợ phải thu khó đòi không và công ty tôi cần làm gì để xử lý theo đúng quy định pháp luật?”
Xác định Cơ quan chủ quản trong chương trình hỗ trợ doanh nghiệp
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là Chị N.T.H, chủ một doanh nghiệp nhỏ ở Đà Nẵng, chuyên về sản xuất đồ thủ công mỹ nghệ. Hiện tại, tôi đang tìm hiểu để nộp hồ sơ xin hỗ trợ từ một chương trình của nhà nước dành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa. Trong các tài liệu hướng dẫn, có nhắc đến việc xác định **Cơ quan chủ quản** của dự án. Tôi không rõ Cơ quan chủ quản là ai, làm sao để biết Bộ hay cơ quan nào sẽ quản lý dự án của tôi, và liệu có phải tất cả các dự án đều có Cơ quan chủ quản không?”