Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Năng lực xã hội của người cao tuổi và vai trò trong cộng đồng
“Chào luật sư, tôi là con gái của bà Trần Thị Bích, 75 tuổi, ở quận Hai Bà Trưng, Hà Nội. Mẹ tôi trước đây là giáo viên, rất năng động nhưng từ khi về hưu và chồng mất thì bà ít ra ngoài, ít giao tiếp hơn. Tôi lo mẹ bị trầm cảm và muốn tìm cách giúp mẹ tái hòa nhập cộng đồng, nhưng không biết bắt đầu từ đâu để mẹ có thể tiếp tục đóng góp cho xã hội. Liệu có quy định pháp luật nào hỗ trợ vấn đề này không?”
Chế độ dành cho trẻ em là con của phạm nhân trong trại giam
“Chào luật sư, tôi là mẹ của một người đang chấp hành án phạt tù ở Trại giam Chí Hòa, TP.HCM. Con trai tôi có một cháu nhỏ dưới 3 tuổi đang ở cùng trong trại giam. Tôi rất lo lắng không biết chế độ ăn uống, sinh hoạt của cháu bé trong đó như thế nào, có được chăm sóc đầy đủ không? Mong luật sư tư vấn giúp tôi.”
Xác định và ưu đãi đối với Tài sản chuyên dùng
“Anh Hùng, 45 tuổi, là chủ một doanh nghiệp nhỏ chuyên về lắp đặt và bảo trì hệ thống điện công nghiệp ở Long An. Anh đang băn khoăn không biết liệu các thiết bị đặc thù như máy biến áp, tủ điều khiển công suất lớn mà công ty anh mua để phục vụ dự án điện mặt trời áp mái có được coi là "tài sản chuyên dùng" theo quy định pháp luật không. Anh nghe nói tài sản chuyên dùng có thể có những chính sách ưu đãi riêng về thuế hoặc khấu hao, nên muốn tìm hiểu rõ để tối ưu chi phí cho công ty.”
Quy định về sức chở người trên phương tiện thủy nội địa
“Chào luật sư, tôi có chiếc ghe nhỏ chở khách du lịch tham quan chợ nổi Cái Răng ở Cần Thơ. Sức chở ghi trên giấy phép là 10 người. Hôm trước có đoàn khách 12 người, tôi thấy có 2 cháu bé tầm 5-6 tháng tuổi nên nghĩ không tính vào sức chở. Nhưng sau đó nghe mấy người bạn nói là vẫn tính. Tôi không biết thực hư thế nào, lỡ bị phạt thì sao?”
Thời hiệu yêu cầu thi hành án dân sự
“Chào luật sư, tôi là L.T.M, năm nay 40 tuổi, đang kinh doanh online ở TP.HCM. Cách đây 4 năm, tôi có thắng kiện một vụ tranh chấp hợp đồng và có bản án đã có hiệu lực. Vì bận rộn công việc và gia đình, tôi cứ chần chừ chưa đi nộp đơn yêu cầu thi hành án. Giờ tôi muốn hỏi, liệu tôi còn có thể yêu cầu cơ quan thi hành án dân sự tổ chức thi hành bản án đó được nữa không, hay đã hết thời hạn rồi?”
Quyền sinh con bằng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản cho phụ nữ độc thân
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là một phụ nữ độc thân, năm nay 38 tuổi, đang làm việc tại một công ty công nghệ ở Quận 1, TP.HCM. Tôi rất mong muốn có con nhưng chưa tìm được người phù hợp để kết hôn. Gần đây tôi tìm hiểu về phương pháp sinh con bằng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản và nghe nói phụ nữ độc thân cũng có thể thực hiện được. Vậy không biết trường hợp của tôi có đủ điều kiện để thực hiện kỹ thuật này theo quy định pháp luật Việt Nam không?”
Khái niệm và công tác Dân số trong Luật Thủy sản 2017
“Chào luật sư, tôi là anh Hùng, ở huyện đảo Lý Sơn, Quảng Ngãi. Tôi làm nghề đánh bắt cá. Gần đây, tôi thấy xã mình triển khai nhiều chương trình về dân số, như tuyên truyền kế hoạch hóa gia đình, hay hỗ trợ người cao tuổi. Tôi thắc mắc là những cái này có liên quan gì đến Luật Thủy sản không, vì tôi cứ nghĩ Luật Thủy sản chỉ nói về tàu thuyền, cá mú thôi chứ?”
Chính sách thích ứng với già hóa dân số
“Chào luật sư, tôi là chủ một xưởng mộc nhỏ ở huyện Củ Chi. Mấy năm nay tôi thấy xung quanh mình ngày càng ít người trẻ đi làm, mà người lớn tuổi thì nhiều. Công nhân trong xưởng của tôi cũng ngày càng lớn tuổi. Tôi nghe nói Việt Nam mình đang 'già hóa dân số' nhưng không hiểu rõ lắm. Điều này có ảnh hưởng gì đến việc kinh doanh của tôi không, và Nhà nước có chính sách gì để hỗ trợ người già hoặc doanh nghiệp như chúng tôi không?”
Áp dụng tập quán trong hôn nhân và gia đình
“Chị H.T.L ở huyện Mường Lát, Thanh Hóa đây ạ. Chuyện là gia đình em có tục lệ là con gái lớn phải ở nhà chăm sóc bố mẹ già, không được lấy chồng xa. Em năm nay 28 tuổi, có người yêu ở dưới xuôi muốn cưới nhưng bố mẹ em cứ lấy tục lệ ra cấm cản, bảo là "mất mặt với làng". Em không biết tục lệ này có được pháp luật công nhận không, hay em có thể làm gì để được kết hôn ạ?”
Hỗ trợ duy trì năng lực xã hội cho người cao tuổi
“Bác tôi năm nay 72 tuổi, sống ở Quận 3, TP.HCM. Bác trước đây là giáo viên, rất năng động và thích giao lưu. Nhưng từ khi về hưu và đặc biệt sau đợt dịch, bác ít ra ngoài hẳn, chỉ quanh quẩn ở nhà. Gia đình chúng tôi rất lo lắng bác sẽ bị cô lập và mất đi sự nhanh nhẹn vốn có. Tuvannhanh.com có thể cho biết pháp luật có quy định gì để hỗ trợ người cao tuổi như bác tôi duy trì được năng lực xã hội của mình không?”
Quyền và nghĩa vụ của người nhiễm HIV
“Chào luật sư, tôi là anh T.V.K, 35 tuổi, làm công nhân ở Bình Dương. Gần đây tôi đi khám sức khỏe định kỳ thì phát hiện mình **HIV dương tính**. Tôi đang rất hoang mang không biết mình có phải thông báo cho ai không, liệu có bị phân biệt đối xử khi đi làm không? Mong luật sư tư vấn giúp tôi.”
Phân biệt đối xử về giới trong môi trường làm việc
“Chị H.T.L, 32 tuổi, là quản lý dự án tại một công ty công nghệ ở TP. Hồ Chí Minh. Chị vừa bị từ chối thăng chức lên vị trí trưởng phòng dù có kinh nghiệm và năng lực vượt trội hơn một đồng nghiệp nam mới vào. Lý do sếp đưa ra là "vị trí này cần người ổn định, ít vướng bận gia đình hơn". Chị muốn biết liệu đây có phải là phân biệt đối xử về giới không và chị có thể làm gì.”
Biện pháp thay thế xử lý vi phạm hành chính đối với người chưa thành niên
“Chị H.T.L ở Quận 7, TP.HCM có con trai 15 tuổi lỡ gây rối trật tự công cộng. Chị lo con bị phạt hành chính ảnh hưởng tương lai. Chị muốn biết có cách nào để con không bị xử phạt mà vẫn được giáo dục không?”
Năng lực xã hội và sự tham gia của người cao tuổi
“Chị H.T.L ở Quận 3, TP.HCM có mẹ là bà N.T.M, 70 tuổi, vừa nghỉ hưu. Bà M. trước đây rất năng động nhưng giờ ở nhà thì hay buồn, ít giao tiếp. Chị L. muốn tìm hiểu xem có chính sách hay chương trình nào giúp mẹ chị duy trì **năng lực xã hội**, tham gia cộng đồng để bà vui vẻ, khỏe mạnh hơn không.”
Chuyển hạng sĩ quan dự bị
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là Nguyễn Văn Hùng, 45 tuổi, hiện đang làm kỹ sư xây dựng ở TP. Hồ Chí Minh. Trước đây tôi từng là sĩ quan và hiện là sĩ quan dự bị hạng một. Gần đây, sức khỏe tôi không còn được như trước, và tôi cũng đã có tuổi. Tôi muốn hỏi liệu có quy định nào cho phép tôi được xem xét chuyển hạng sĩ quan dự bị từ hạng một sang hạng hai không? Việc này có ảnh hưởng gì đến nghĩa vụ của tôi sau này không?”
Đổi mới công nghệ trong sản xuất nông nghiệp
“Chào luật sư, tôi là nông dân ở Huyện Châu Thành, Tiền Giang. Tôi tên Hùng, năm nay 48 tuổi. Tôi đang muốn đầu tư máy móc mới, công nghệ cao hơn để canh tác lúa, mục tiêu là tăng năng suất và giảm lượng thuốc trừ sâu sử dụng. Tôi nghe nói nhà nước có chính sách khuyến khích nhưng không biết bắt đầu từ đâu, liệu có cần xin phép gì đặc biệt không, nhất là khi đất của tôi là đất chuyên trồng lúa?”
Niên hạn và tuổi nhập khẩu tàu chở người
“Tôi là chị Lan, chủ một công ty du lịch nhỏ ở Hạ Long. Sắp tới tôi muốn mua một chiếc thuyền nhỏ cũ từ nước ngoài về để chở khách tham quan Vịnh Hạ Long, dự kiến mỗi chuyến chỉ chở tối đa 10 khách. Tôi nghe nói có quy định về tuổi của tàu nhập khẩu và niên hạn sử dụng nhưng không rõ liệu thuyền nhỏ của tôi có thuộc diện điều chỉnh không và các quy định cụ thể là gì. Mong được tư vấn.”
Già hóa dân số và chính sách thích ứng cho doanh nghiệp
“Chị Lan ở Quận 3, TP.HCM, chủ một chuỗi cửa hàng tiện lợi, đang lo lắng về việc nhiều nhân viên của chị đã lớn tuổi và sắp đến tuổi nghỉ hưu. Chị nghe nói về 'già hóa dân số' và không biết liệu nhà nước có chính sách hỗ trợ gì cho doanh nghiệp có nhiều lao động lớn tuổi không, hay có quy định gì đặc biệt mà chị cần lưu ý để thích ứng với tình hình này.”
Tiêu chuẩn của Thẩm phán trong tố tụng người chưa thành niên
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là luật sư tập sự ở Hà Nội, 28 tuổi. Tôi rất quan tâm đến lĩnh vực tư pháp người chưa thành niên và muốn theo đuổi con đường trở thành **Thẩm phán** chuyên trách trong lĩnh vực này. Tôi muốn hỏi là để trở thành một Thẩm phán xử lý các vụ án liên quan đến trẻ em thì cần những điều kiện gì đặc biệt không ạ? Liệu có yêu cầu về đào tạo hay kinh nghiệm gì không?”
Đồng quản lý nguồn lợi thủy sản của tổ chức cộng đồng
“Chào luật sư, tôi là ông Ba, năm nay 55 tuổi, sống ở Cà Mau, làm nghề đánh bắt cá. Gần đây, bà con ngư dân chúng tôi muốn thành lập một tổ chức cộng đồng để cùng nhau bảo vệ vùng biển gần bờ, chống lại việc khai thác trái phép. Chúng tôi nghe nói có cơ chế đồng quản lý nhưng không rõ lắm về quy định pháp luật, đặc biệt là việc tổ chức của chúng tôi cần những điều kiện gì để được công nhận và hoạt động hợp pháp. Liệu có cần phải có tư cách pháp nhân không, và làm sao để được nhà nước giao quyền?”
Tuổi của phương tiện thủy được phép nhập khẩu
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là Anh T.V.K, chủ một doanh nghiệp vận tải và du lịch ở Hải Phòng. Tôi đang có ý định nhập khẩu một chiếc tàu khách cũ từ Nhật Bản về để phục vụ tuyến du lịch nội địa. Chiếc tàu này được sản xuất năm 2010, tức là đến nay đã hoạt động 14 năm rồi. Tôi nghe nói có quy định về tuổi của tàu khi nhập khẩu, vậy chiếc tàu của tôi có được phép nhập khẩu về Việt Nam không? Tôi rất lo lắng vì đã đặt cọc một phần rồi.”
Chế độ, chính sách đối với Dân quân tự vệ thường trực
“Chào luật sư, tôi là Nguyễn Văn A, 28 tuổi, ở huyện đảo Lý Sơn, Quảng Ngãi. Tôi vừa hoàn thành 2 năm nghĩa vụ dân quân tự vệ nòng cốt, trong đó có 18 tháng làm nhiệm vụ dân quân tự vệ thường trực. Tôi muốn hỏi là với thời gian làm dân quân tự vệ thường trực như vậy thì tôi có được hưởng chế độ, chính sách gì đặc biệt không, ví dụ như liên quan đến nghĩa vụ quân sự dự bị của tôi sau này?”
Sức chở người của phương tiện đường thủy nội địa
“Tôi là chủ một doanh nghiệp du lịch ở Hạ Long, chuyên tổ chức các tour tham quan vịnh bằng tàu nhỏ. Gần đây, tôi có nhận một đoàn khách gia đình, trong đó có vài cháu nhỏ dưới 1 tuổi. Tôi băn khoăn không biết khi tính sức chở người của phương tiện, những cháu bé này có được tính vào hay không, để tránh bị phạt nếu chở quá số người quy định.”
Quy định về Dịch vụ dân số và các hoạt động liên quan
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là Mai, đang làm việc trong lĩnh vực xã hội tại Hà Nội. Tôi có ý định mở một trung tâm cộng đồng nhỏ để tổ chức các buổi nói chuyện về sức khỏe sinh sản, tư vấn kế hoạch hóa gia đình và hỗ trợ chăm sóc người cao tuổi tại địa phương. Tôi băn khoăn không biết các hoạt động này có được xếp vào 'dịch vụ dân số' theo quy định pháp luật không và tôi cần lưu ý gì để hoạt động đúng pháp luật?”