Khái niệm và công tác Dân số trong Luật Thủy sản 2017
“Chào luật sư, tôi là anh Hùng, ở huyện đảo Lý Sơn, Quảng Ngãi. Tôi làm nghề đánh bắt cá. Gần đây, tôi thấy xã mình triển khai nhiều chương trình về dân số, như tuyên truyền kế hoạch hóa gia đình, hay hỗ trợ người cao tuổi. Tôi thắc mắc là những cái này có liên quan gì đến Luật Thủy sản không, vì tôi cứ nghĩ Luật Thủy sản chỉ nói về tàu thuyền, cá mú thôi chứ?”
Trả lời
Định nghĩa "Dân số" theo quy định pháp luật
Anh Hùng thân mến, thắc mắc của anh về khái niệm dân số và mối liên hệ với Luật Thủy sản là hoàn toàn chính đáng. Theo quy định được cung cấp, dân số được hiểu là tập hợp người sinh sống trong một quốc gia, khu vực, vùng địa lý kinh tế hoặc một đơn vị hành chính.
Mối liên hệ giữa công tác dân số và Luật Thủy sản 2017
Thông thường, chúng ta sẽ nghĩ đến các văn bản chuyên ngành về dân số khi nghe đến các chương trình như kế hoạch hóa gia đình hay chăm sóc người cao tuổi. Tuy nhiên, theo các quy định của Luật Thủy sản 2017, văn bản này có đề cập đến một số nội dung liên quan đến công tác dân số
[1], [3].Cụ thể, phạm vi điều chỉnh của Luật này không chỉ dừng lại ở hoạt động thủy sản mà còn bao gồm cả việc quy định về truyền thông, vận động, giáo dục về dân số; duy trì mức sinh thay thế, giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh; thích ứng với già hóa dân số; nâng cao chất lượng dân số; điều kiện bảo đảm thực hiện công tác dân số
[1].Điều này cho thấy, dù là Luật Thủy sản, nhưng văn bản này cũng lồng ghép và quy định về các nguyên tắc thực hiện công tác dân số, nhấn mạnh việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân trong lĩnh vực dân số gắn với phát triển kinh tế - xã hội, bảo vệ môi trường, bản sắc văn hóa dân tộc
[3]. Việc lồng ghép các yếu tố dân số vào xây dựng và triển khai thực hiện chiến lược, quy hoạch, kế hoạch, chương trình, đề án, dự án phát triển kinh tế - xã hội của cả nước, từng khu vực, từng vùng, từng ngành, từng địa phương và từng tổ chức cũng là một nguyên tắc quan trọng [3].Đối tượng áp dụng và ý nghĩa cho cộng đồng ngư dân
Luật Thủy sản 2017 áp dụng đối với tổ chức, cá nhân Việt Nam và tổ chức, cá nhân nước ngoài hoạt động thủy sản hoặc có liên quan đến hoạt động thủy sản trong nội địa, đảo, quần đảo và vùng biển Việt Nam
[2]. Như vậy, những ngư dân như anh Hùng, những người sinh sống và hoạt động trong lĩnh vực thủy sản, chính là một phần của dân số mà các quy định này hướng tới. Do đó, các chương trình về dân số mà anh Hùng thấy ở Lý Sơn, dù có thể được triển khai bởi nhiều cơ quan khác nhau, nhưng xét về mặt pháp lý, chúng hoàn toàn có thể được xem xét trong khuôn khổ các quy định về công tác dân số mà Luật này đã đề cập, nhằm hướng tới sự phát triển bền vững của cộng đồng, bao gồm cả cộng đồng ngư dân.