Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Khiếu nại quyết định hành chính và kỷ luật
“Chị H. ở Quận 1, TP.HCM, có một cửa hàng kinh doanh nhỏ. Mới đây, Chi cục Thuế Quận 1 đã ban hành quyết định xử phạt hành chính về thuế mà chị cho rằng không đúng, vì chị đã nộp đủ hồ sơ và chứng từ. Chị muốn biết mình có thể làm gì để bảo vệ quyền lợi của mình trong trường hợp này.”
Quyết định thả tàu biển bị bắt giữ
“Chào Tuvannhanh.com, tàu của tôi bị bắt giữ ở cảng Hải Phòng do một tranh chấp hàng hải. Nay tranh chấp đã được giải quyết xong, Tòa án cũng đã có quyết định. Tôi muốn hỏi, làm thế nào để tàu của tôi được thả ra và tôi cần liên hệ với ai để thực hiện quyết định này?”
Mức sinh thay thế và chính sách dân số tại Việt Nam
“Chào luật sư, tôi là chị P.T.N, 32 tuổi, đang làm nhân viên văn phòng ở Quận 1, TP.HCM. Vợ chồng tôi đang có kế hoạch sinh con thứ hai nhưng nghe nói Nhà nước đang khuyến khích duy trì 'mức sinh thay thế'. Tôi không rõ 'mức sinh thay thế' là gì và liệu chính sách này có ảnh hưởng gì đến quyết định sinh con của gia đình tôi không?”
Phạm vi thanh tra trong hoạt động kinh doanh
“Chào luật sư, tôi là chủ một cửa hàng kinh doanh online nhỏ ở Quận 1, TP.HCM. Gần đây, tôi nhận được quyết định thanh tra thuế từ cơ quan thuế. Tôi hơi hoang mang vì không rõ họ sẽ thanh tra những gì, có được kiểm tra cả những năm trước không, hay chỉ tập trung vào một số hoạt động nhất định. Liệu họ có thể mở rộng phạm vi thanh tra ra ngoài quyết định ban đầu không ạ? Tôi lo lắng quá.”
Thẩm quyền của tỉnh, thành trong ký kết thỏa thuận quốc tế
“Tôi là chủ một doanh nghiệp sản xuất nông sản ở Cần Thơ. Chúng tôi đang có cơ hội hợp tác với một đối tác nước ngoài để xuất khẩu. Tôi nghe nói Ủy ban nhân dân thành phố Cần Thơ có thể ký kết thỏa thuận quốc tế. Vậy, thành phố có thể tự quyết định việc ký kết các thỏa thuận này không, hay cần phải xin phép ai?”
Cơ chế số bổ sung cân đối ngân sách giữa các cấp chính quyền
“Chào Tuvannhanh.com. Tôi là cán bộ tài chính ở một xã vùng cao thuộc tỉnh Hà Giang. Năm nay, xã chúng tôi đang lên kế hoạch cho một số dự án phát triển cơ sở hạ tầng nhưng nguồn thu của xã khá hạn chế. Tôi nghe nói có khoản **số bổ sung cân đối ngân sách** từ cấp trên nhưng không rõ cơ chế hoạt động, thảo luận và quyết định khoản này như thế nào. Liệu xã tôi có thể chủ động đề xuất hay phải chờ cấp tỉnh phân bổ? Nếu có sự chênh lệch giữa đề xuất và thực tế nhận được thì phải làm sao?”
Trách nhiệm hoàn trả trong bồi thường nhà nước
“Chào luật sư, tôi là chủ một xưởng may nhỏ ở Quận 10, TP.HCM. Cách đây mấy tháng, xưởng của tôi bị đình chỉ hoạt động oan do một quyết định hành chính sai của cán bộ phường. Sau đó, Nhà nước đã bồi thường thiệt hại cho tôi. Tôi muốn hỏi, liệu cán bộ gây ra thiệt hại đó có phải chịu trách nhiệm gì không, cụ thể là có phải trả lại tiền bồi thường cho Nhà nước không?”
Quyền sống độc lập của người khuyết tật
“Chào luật sư, tôi là một người khuyết tật vận động ở Quận 3, TP.HCM. Tôi muốn chuyển ra ở riêng để tự lập, tự mình quyết định mọi thứ nhưng gia đình tôi lo lắng và không đồng ý. Họ nói tôi cần người chăm sóc và không thể tự lo cho bản thân. Tôi muốn biết pháp luật có bảo vệ quyền được sống độc lập của tôi không và tôi có thể làm gì để thực hiện mong muốn này?”
Kế hoạch hóa gia đình: Quyền và Hỗ trợ
“Tôi là vợ chồng trẻ ở huyện miền núi, mới có một cháu và muốn kế hoạch hóa gia đình để tập trung làm ăn, nuôi dạy con tốt hơn. Nhưng điều kiện kinh tế gia đình còn khó khăn, không biết vợ chồng tôi có được Nhà nước hỗ trợ gì về các biện pháp tránh thai hay chi phí khám không? Vợ chồng tôi có quyền tự quyết định số con không hay phải theo quy định nào?”
Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trong thi hành án
“Anh N.V.H ở Quận 1, TP.HCM, là chủ một cửa hàng kinh doanh phụ tùng ô tô. Anh ấy vừa nhận được quyết định thi hành án liên quan đến một khoản nợ cũ. Anh H. không rõ ngoài anh và chủ nợ, còn ai có thể được coi là "người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan" trong vụ việc này không, và vai trò của họ sẽ như thế nào. Anh cũng băn khoăn liệu có luật nào khác quy định về các bên liên quan mà anh cần biết không, đặc biệt là khi có thể có tài sản chung hoặc các vấn đề phát sinh khác.”
Thẩm quyền của cơ quan sử dụng cán bộ, công chức
“Tôi là anh H.V.L, 58 tuổi, công chức tại Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Bình Dương. Sắp tới tôi đến tuổi nghỉ hưu, nhưng cơ quan tôi có vẻ muốn giữ tôi lại thêm vài năm vì thiếu nhân sự có kinh nghiệm. Tôi muốn hỏi là **cơ quan sử dụng cán bộ, công chức** của tôi có quyền quyết định việc này không, và họ cần căn cứ vào đâu để làm vậy?”
Kế hoạch hóa gia đình
“Chào Tuvannhanh.com, vợ chồng em ở Huyện Củ Chi, TP.HCM, làm nông nghiệp, đã có một bé rồi. Giờ kinh tế khó khăn, tụi em đang phân vân có nên sinh thêm con nữa không vì sợ không đủ điều kiện nuôi dạy tốt. Em muốn hỏi là pháp luật có khuyến khích hay hỗ trợ gì về việc **kế hoạch hóa gia đình** để tụi em có thể đưa ra quyết định đúng đắn không ạ?”
Quyền khiếu nại của cơ quan, tổ chức
“Chào luật sư, công ty em là Công ty TNHH Tân Phát, trụ sở ở quận Hai Bà Trưng, Hà Nội, chuyên nhập khẩu linh kiện điện tử. Mới đây, bên Hải quan ra quyết định xử phạt hành chính về một lô hàng mà em thấy không đúng. Em muốn hỏi là công ty em có được quyền khiếu nại quyết định này không ạ? Và nếu được thì mình phải làm sao?”
Nghĩa vụ giải trình theo pháp luật Việt Nam
“Chào luật sư, tôi là cán bộ ở Quận 10, TP.HCM. Gần đây, tôi được yêu cầu phải giải trình về một quyết định hành chính mà tôi đã ký. Tôi không rõ 'giải trình' theo quy định pháp luật nghĩa là gì và trách nhiệm của tôi đến đâu. Liệu việc này có liên quan đến tài sản của tôi không?”
Người chấp hành án: Định nghĩa và các vấn đề liên quan
“Chào luật sư, tôi là anh Hùng, ở quận Bình Thạnh, TP.HCM. Tôi làm nghề tài xế xe tải. Em trai tôi vừa bị Tòa án tuyên án tù giam và đang chờ thi hành án. Tôi không rõ người chấp hành án là gì và liệu em tôi có còn quyền gì không khi đã có quyết định thi hành án. Gia đình tôi rất lo lắng, mong luật sư giải đáp giúp.”
Quyết định hành chính bị kiện và quyền khởi kiện
“Chào chuyên gia, tôi là chủ một xưởng chế biến hải sản nhỏ ở Đà Nẵng. Mới đây, tôi nhận được quyết định từ Sở Tài nguyên và Môi trường yêu cầu tạm dừng hoạt động xưởng trong 3 tháng vì lý do xả thải chưa đạt chuẩn. Tôi thấy quyết định này quá nặng và không đúng với thực tế sản xuất của tôi. Vậy cái 'quyết định hành chính bị kiện' mà tôi nghe nói là gì và tôi có thể làm gì với nó không?”
Người được thi hành án trong thi hành án hành chính
“Chào luật sư, tôi là chủ một doanh nghiệp nhỏ ở Thừa Thiên Huế. Cách đây mấy tháng, Tòa án đã ra phán quyết buộc UBND huyện phải bồi thường thiệt hại cho doanh nghiệp của tôi do một quyết định hành chính sai trái. Giờ tôi muốn biết, với tư cách là người được bồi thường, tôi có những quyền lợi và vị trí pháp lý như thế nào trong quá trình thi hành án này? Liệu tôi có được coi là 'đương sự' không và có được đảm bảo quyền lợi không?”
Trách nhiệm của người bị khiếu nại
“Chào chuyên gia, tôi là công nhân ở Bình Dương. Tôi vừa nhận được quyết định giải quyết khiếu nại từ cơ quan chức năng về việc công ty cũ sa thải tôi trái pháp luật. Quyết định yêu cầu công ty phải bồi thường và nhận tôi trở lại làm việc. Tôi muốn hỏi, phía công ty (người bị khiếu nại) sẽ phải làm gì tiếp theo để thực hiện quyết định này ạ?”
Chi phí cưỡng chế thi hành án
“Chào luật sư, tôi là Anh N.V.H, chủ một cửa hàng nhỏ ở quận Đống Đa, Hà Nội. Gần đây, tôi nhận được quyết định cưỡng chế thi hành án vì một khoản nợ kinh doanh. Tôi nghe nói ngoài khoản nợ gốc, tôi còn phải chịu thêm 'chi phí cưỡng chế thi hành án'. Xin hỏi chi phí này là gì và tôi có phải trả hết không, hay có trường hợp nào người khác trả hộ không?”
Dự phòng ngân sách nhà nước và quy định liên quan
“Anh Minh, cán bộ tài chính ở quận Hoàn Kiếm, Hà Nội, đang chuẩn bị dự toán ngân sách cho năm tới. Anh ấy thắc mắc về việc xác định và sử dụng khoản **dự phòng ngân sách nhà nước** cho các tình huống khẩn cấp, đặc biệt là khi có những biến động không lường trước được về kinh tế hoặc thiên tai. Anh ấy muốn biết liệu có quy định cụ thể nào về tỷ lệ trích lập và thẩm quyền quyết định sử dụng khoản dự phòng này không.”
Điều tiết điện lực
“Tôi là chủ một cửa hàng tạp hóa nhỏ ở quận Đống Đa, Hà Nội. Gần đây, tôi thấy tình hình cắt điện luân phiên và nghe nói giá điện có thể tăng. Tôi không biết liệu có cơ quan nào của Nhà nước đứng ra điều tiết, đảm bảo quyền lợi cho người dân và doanh nghiệp nhỏ như chúng tôi không, hay cứ để mặc cho bên điện lực quyết định?”
Quyền và thủ tục khiếu nại quyết định hành chính
“Chào luật sư, tôi là chủ một cửa hàng kinh doanh nhỏ ở quận Ba Đình, Hà Nội. Mới đây, phường có ra một quyết định xử phạt hành chính đối với cửa hàng của tôi về việc lấn chiếm vỉa hè, nhưng tôi thấy mức phạt quá nặng và việc đo đạc của cán bộ phường cũng không chính xác. Tôi muốn khiếu nại quyết định này thì phải làm thế nào ạ? Liệu tôi có thể yêu cầu họ xem xét lại không?”
Thời hạn lưu kho hàng dự trữ quốc gia
“Tôi là chủ một kho hàng ở Quận 7, TP.HCM, chuyên nhận lưu giữ hàng dự trữ quốc gia. Gần đây, tôi thấy có một số lô hàng đã ở trong kho khá lâu, gần hết thời hạn ghi trên hợp đồng. Tôi lo không biết nếu quá thời hạn này mà hàng chưa được xuất đi thì bên tôi có bị phạt hay có trách nhiệm gì không? Việc xác định thời hạn này do ai quyết định và có thể gia hạn được không?”
Đóng góp do quốc gia tự quyết định (NDC) trong ứng phó biến đổi khí hậu
“Tôi là chủ một nhà máy sản xuất gạch ở Bình Dương. Gần đây, tôi nghe nói nhiều về việc Việt Nam có những cam kết về khí hậu, trong đó có 'Đóng góp do quốc gia tự quyết định'. Tôi không rõ những cam kết này có ảnh hưởng gì đến hoạt động sản xuất của nhà máy tôi không, đặc biệt là về việc phát thải khí nhà kính?”