Cơ chế số bổ sung cân đối ngân sách giữa các cấp chính quyền
“Chào Tuvannhanh.com. Tôi là cán bộ tài chính ở một xã vùng cao thuộc tỉnh Hà Giang. Năm nay, xã chúng tôi đang lên kế hoạch cho một số dự án phát triển cơ sở hạ tầng nhưng nguồn thu của xã khá hạn chế. Tôi nghe nói có khoản **số bổ sung cân đối ngân sách** từ cấp trên nhưng không rõ cơ chế hoạt động, thảo luận và quyết định khoản này như thế nào. Liệu xã tôi có thể chủ động đề xuất hay phải chờ cấp tỉnh phân bổ? Nếu có sự chênh lệch giữa đề xuất và thực tế nhận được thì phải làm sao?”
Trả lời
Khái niệm về số bổ sung cân đối ngân sách
Kính chào Anh T.V.K, về vấn đề số bổ sung cân đối ngân sách mà anh đang băn khoăn, đây là một khoản ngân sách quan trọng được cấp trên bổ sung cho ngân sách cấp dưới. Mục đích chính của khoản bổ sung này là nhằm đảm bảo cho chính quyền cấp dưới (như xã của anh) có đủ nguồn lực để cân đối ngân sách của mình, từ đó thực hiện các nhiệm vụ đã được giao. Điều này đặc biệt quan trọng đối với các địa phương có nguồn thu hạn chế như xã vùng cao của anh, giúp duy trì hoạt động và phát triển kinh tế - xã hội.
Cơ chế thảo luận và quyết định số bổ sung cân đối ngân sách
Theo quy định của pháp luật về ngân sách nhà nước, việc thảo luận và quyết định dự toán ngân sách nhà nước cũng như phương án phân bổ ngân sách hằng năm được thực hiện theo một quy trình cụ thể. Cơ quan tài chính các cấp đóng vai trò chủ trì trong quá trình này. Đối với trường hợp của xã anh, cơ quan tài chính cấp tỉnh (Sở Tài chính) sẽ chủ trì thảo luận với Ủy ban nhân dân cấp xã về dự toán thu ngân sách nhà nước, dự toán chi ngân sách cấp xã và đặc biệt là số bổ sung cân đối ngân sách, bổ sung có mục tiêu từ ngân sách cấp tỉnh cho ngân sách cấp xã. Điều này được quy định rõ tại điểm b khoản 2 Điều 48 Luật Ngân sách nhà nước 2025
[1].Như vậy, xã của anh sẽ tham gia vào quá trình thảo luận này thông qua Ủy ban nhân dân cấp xã. Đây là cơ hội để xã trình bày nhu cầu, đề xuất các dự án và giải thích về tình hình thu chi của địa phương để cấp tỉnh xem xét và phân bổ khoản bổ sung phù hợp.
Xử lý khi có ý kiến khác nhau hoặc chênh lệch trong phân bổ
Trong quá trình thảo luận dự toán ngân sách và phương án phân bổ ngân sách, không phải lúc nào cũng đạt được sự đồng thuận ngay lập tức. Nếu có những khoản thu, chi trong dự toán chưa đúng quy định của pháp luật, chưa phù hợp với khả năng ngân sách và định hướng phát triển kinh tế - xã hội, cơ quan tài chính có quyền yêu cầu điều chỉnh lại. Trường hợp giữa cơ quan tài chính cấp tỉnh và Ủy ban nhân dân cấp xã vẫn còn ý kiến khác nhau về số bổ sung cân đối ngân sách hoặc các khoản chi khác, cơ quan tài chính ở địa phương sẽ báo cáo Ủy ban nhân dân cùng cấp (tức Ủy ban nhân dân cấp tỉnh) để quyết định
[1].Do đó, nếu xã anh nhận thấy có sự chênh lệch giữa đề xuất và thực tế nhận được, hoặc có những điểm chưa hợp lý, xã cần chủ động làm việc với cơ quan tài chính cấp tỉnh để trình bày và bảo vệ quan điểm của mình. Nếu vẫn không đạt được thỏa thuận, quyết định cuối cùng sẽ thuộc về Ủy ban nhân dân cấp tỉnh sau khi xem xét báo cáo từ cơ quan tài chính.