Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Quản lý và sử dụng đất bãi nổi, cù lao trên sông
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là nông dân ở huyện Phong Điền, Cần Thơ. Gần đây, trên sông Hậu đoạn chảy qua đất nhà tôi có một bãi nổi mới hình thành do phù sa bồi đắp. Tôi muốn hỏi bãi nổi này có được xem là đất của tôi không, hay thuộc quyền quản lý của nhà nước? Nếu muốn khai thác để trồng trọt thì tôi phải làm thế nào?”
Giao khu vực biển cho tổ chức, cá nhân khai thác, sử dụng tài nguyên biển
“Công ty tôi ở Hải Phòng chuyên nuôi trồng thủy sản. Chúng tôi muốn mở rộng quy mô, thuê thêm một vùng biển để đặt lồng bè. Tôi nghe nói có khái niệm 'khu vực biển giao cho tổ chức, cá nhân'. Vậy cụ thể đây là gì và công ty tôi có thể xin giao khu vực biển như thế nào để phục vụ việc nuôi trồng?”
Quy định về Vận chuyển vật liệu nổ công nghiệp
“Chào luật sư, tôi là chủ một doanh nghiệp khai thác đá ở huyện Thạch Thất, Hà Nội. Sắp tới, tôi có hợp đồng vận chuyển một lô vật liệu nổ công nghiệp từ kho của công ty về mỏ đá của tôi để phục vụ việc phá đá. Tôi muốn hỏi là việc vận chuyển này có cần giấy phép gì đặc biệt không và tôi phải tuân thủ những quy định nào để đảm bảo an toàn? Tôi nghe nói có Nghị định 08/2018/NĐ-CP nhưng không rõ áp dụng thế nào.”
Xác định quyền, lợi ích liên quan đến tàu bay
“Chào luật sư, tôi là giám đốc một công ty vận tải hàng không nhỏ ở Đà Nẵng. Công ty tôi đang thuê một chiếc máy bay để khai thác các tuyến bay nội địa. Gần đây, chiếc máy bay này bị giữ lại ở sân bay Đà Nẵng do một tranh chấp liên quan đến công ty cho thuê. Tôi rất lo lắng vì việc máy bay bị giữ sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến lịch bay và doanh thu. Vậy, công ty tôi có được coi là 'người khác có quyền, lợi ích đối với tàu bay' để có thể yêu cầu Tòa án can thiệp, bảo vệ quyền lợi của mình không?”
Cơ sở dữ liệu tài sản công quốc gia
“Chào luật sư, tôi là cán bộ quản lý tài sản công tại phường An Lạc, quận Ninh Kiều, Cần Thơ. Gần đây, chúng tôi gặp khó khăn trong việc theo dõi và cập nhật thông tin về các tài sản công như đất đai, nhà cửa, xe cộ của phường. Tôi nghe nói có 'Cơ sở dữ liệu quốc gia về tài sản công' nhưng không rõ cơ sở này là gì, có giúp ích được cho công việc của tôi không và làm sao để khai thác nó hiệu quả?”
Quản lý công trình thiết yếu cảng hàng không
“Chào luật sư, công ty tôi đang triển khai dự án nâng cấp sân bay Tân Sơn Nhất. Chúng tôi đang vướng mắc trong việc xác định phạm vi và trách nhiệm quản lý các công trình thiết yếu của cảng hàng không để đảm bảo tuân thủ quy định và duy trì khai thác. Cụ thể, chúng tôi muốn biết liệu các công trình như đường giao thông nội cảng, hệ thống cấp điện, nước có được xem là công trình thiết yếu và ai sẽ chịu trách nhiệm chính trong việc xây dựng, bảo trì chúng theo quy định pháp luật hiện hành không?”
Ranh giới mỏ trong khai thác khoáng sản
“Chúng tôi đang có kế hoạch mở rộng khai thác than tại mỏ X ở Quảng Ninh. Tuy nhiên, tôi đang băn khoăn không rõ **ranh giới mỏ** của chúng tôi được xác định như thế nào, và liệu có thể điều chỉnh được không khi chúng tôi muốn khai thác sâu hơn hoặc rộng hơn để tối ưu hóa lợi nhuận? Liệu có những quy định nào chúng tôi cần lưu ý khi mở rộng không?”
Ngưỡng khai thác nước dưới đất và hạn chế khai thác
“Chào luật sư, tôi là nông dân ở huyện Cần Giờ, TP.HCM. Gia đình tôi có một ao nuôi tôm và đang định khoan thêm giếng để lấy nước ngọt phục vụ nuôi trồng. Tuy nhiên, gần đây tôi nghe nói có quy định mới về việc hạn chế khai thác nước dưới đất để tránh sụt lún và xâm nhập mặn. Tôi không biết ngưỡng khai thác nước dưới đất là gì và liệu việc khoan giếng của tôi có bị ảnh hưởng không?”
Quản lý và sử dụng đất bãi nổi, cù lao trên sông
“Chào luật sư, gia đình tôi ở An Giang, làm nông nghiệp. Gần đây, đoạn sông trước đất nhà tôi tự nhiên có một cái bãi nổi mới bồi đắp lên, khá rộng. Bà con xung quanh cũng đang xôn xao không biết đất này có được sử dụng không, hay thuộc về ai. Tôi muốn hỏi là bãi nổi này có phải đất của nhà nước không và gia đình tôi có thể làm thủ tục để khai thác trồng trọt trên đó được không ạ?”
Đồng quản lý nguồn lợi thủy sản của tổ chức cộng đồng
“Chào luật sư, tôi là ông Ba, năm nay 55 tuổi, sống ở Cà Mau, làm nghề đánh bắt cá. Gần đây, bà con ngư dân chúng tôi muốn thành lập một tổ chức cộng đồng để cùng nhau bảo vệ vùng biển gần bờ, chống lại việc khai thác trái phép. Chúng tôi nghe nói có cơ chế đồng quản lý nhưng không rõ lắm về quy định pháp luật, đặc biệt là việc tổ chức của chúng tôi cần những điều kiện gì để được công nhận và hoạt động hợp pháp. Liệu có cần phải có tư cách pháp nhân không, và làm sao để được nhà nước giao quyền?”
Kinh doanh cát, sỏi lòng sông
“Chào luật sư, tôi là anh Hùng, ở huyện Thủy Nguyên, Hải Phòng. Tôi đang tính mở một cơ sở kinh doanh vật liệu xây dựng nhỏ, chủ yếu là cát, sỏi lấy từ sông gần nhà. Tôi nghe nói có nhiều quy định về việc khai thác cát, sỏi lòng sông mà không rõ liệu loại cát, sỏi tôi định lấy có thuộc phạm vi điều chỉnh không, và liệu tôi có phải là đối tượng bị điều chỉnh bởi các quy định đó không. Cát, sỏi ở bãi bồi ven sông có được coi là 'cát, sỏi lòng sông' không?”
Quy định về khai thác và sử dụng tài nguyên nước
“Chào luật sư, tôi là nông dân ở An Giang, có một mảnh ruộng nhỏ và dùng nước giếng khoan để tưới tiêu. Gần đây, tôi nghe nói việc khai thác nước ngầm phải có giấy phép và có thể phải nộp tiền. Tôi không rõ trường hợp của tôi có phải làm các thủ tục này không, và nếu có thì phải nộp những loại phí gì, quy trình ra sao?”
Pháp luật về nước dưới đất
“Chào chuyên gia, tôi là nông dân ở huyện Cẩm Mỹ, Đồng Nai. Gia đình tôi đang tính khoan giếng để lấy nước tưới tiêu cho vườn cây ăn trái. Tôi có nghe nói Luật Tài nguyên nước có quy định về việc khai thác nước dưới đất, nhưng lại nghe loáng thoáng là nước dưới đất không thuộc phạm vi điều chỉnh của luật này. Vậy rốt cuộc là có được tự ý khoan giếng không, hay phải xin phép gì không? Tôi đang rất băn khoăn.”
Rừng trồng và quy định pháp luật liên quan
“Chào luật sư, tôi là một người nông dân ở huyện Trấn Yên, Yên Bái. Gia đình tôi có một diện tích đất đã trồng rừng keo được hơn 10 năm rồi. Giờ tôi muốn bán gỗ hoặc chuyển một phần đất đó để xây dựng chuồng trại chăn nuôi thì có được không? Tôi nghe nói có khái niệm 'rừng trồng' nhưng không rõ nó khác gì rừng tự nhiên và có quy định gì đặc biệt khi khai thác không ạ?”
Quy định pháp luật về khai thác nước nóng thiên nhiên
“Chào luật sư, tôi là ông Hùng, ở huyện Lâm Hà, Lâm Đồng. Gia đình tôi có một mảnh đất rộng, gần đây khoan giếng thì thấy có mạch nước nóng phun lên, nhiệt độ khá cao. Nghe nói nước nóng thiên nhiên có thể dùng để kinh doanh du lịch hoặc sưởi ấm nhà kính. Tôi muốn hỏi là nếu tôi muốn khai thác cái mạch nước nóng này để làm du lịch suối khoáng thì có cần xin phép gì không? Và nó có được coi là khoáng sản không, có bị quản lý như khai thác khoáng sản khác không?”
Quyền và nghĩa vụ của người khai thác công trình cảng hàng không, sân bay
“Công ty tôi chuyên cung cấp dịch vụ bốc xếp hành lý tại sân bay Tân Sơn Nhất. Gần đây, Cảng vụ yêu cầu chúng tôi tham gia đóng góp chi phí bảo trì một số hạng mục hạ tầng chung của sân bay, dù chúng tôi chỉ khai thác thiết bị của mình. Tôi muốn hỏi, liệu công ty tôi có phải là **người khai thác công trình** theo luật không và những nghĩa vụ của chúng tôi là gì?”
Quy định về tiền trúng đấu giá quyền khai thác khoáng sản
“Chào chuyên gia, tôi là Anh Hùng, chủ một doanh nghiệp khai thác đá nhỏ ở Quảng Ninh. Vừa rồi, công ty tôi trúng đấu giá một khu vực khai thác khoáng sản mới. Tôi đang băn khoăn không biết chính xác 'tiền trúng đấu giá' này là gì, cách xác định ra sao và liệu có những khoản phí nào khác mà tôi cần lưu ý sau khi thắng đấu giá không. Mong chuyên gia tư vấn giúp ạ.”
Khoáng sản độc hại và quy định về môi trường
“Chào chuyên gia, tôi là nông dân ở xã Đại Lộc, tỉnh Quảng Nam. Gần đây có một dự án khai thác khoáng sản mới ở gần đất nông nghiệp của gia đình tôi. Tôi nghe nói có nguy cơ phát tán 'khoáng sản độc hại' ra môi trường. Tôi rất lo lắng không biết 'khoáng sản độc hại' là gì và liệu đất đai, nguồn nước của gia đình tôi có bị ảnh hưởng không, đặc biệt là khi tôi trồng trọt và nuôi cá. Chuyên gia có thể giải thích giúp tôi không?”
Quản lý và khai thác Di sản văn hóa phi vật thể UNESCO
“Tôi là chị Hạnh, một nghệ nhân làm nón lá ở Huế. Nón lá truyền thống Huế đã được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia và đang trong quá trình đề cử vào danh sách của UNESCO. Tôi muốn tổ chức các tour du lịch trải nghiệm làm nón và bán sản phẩm nón lá thủ công, đồng thời quảng bá trên mạng xã hội. Tôi nghe nói có nhiều quy định mới về việc khai thác di sản, tôi lo lắng không biết việc mình làm có vi phạm gì không?”
Khai thác khoáng sản đi kèm
“Chào luật sư, tôi là chủ một mỏ đá nhỏ ở huyện Thạch Thất, Hà Nội. Hiện tại, mỏ của tôi chủ yếu khai thác đá xây dựng. Tuy nhiên, trong quá trình khai thác, chúng tôi phát hiện có một lượng nhỏ khoáng sản khác lẫn trong đá, có vẻ là một loại quặng kim loại nào đó, nhưng sản lượng không nhiều bằng đá chính. Tôi muốn hỏi liệu chúng tôi có được phép khai thác luôn loại khoáng sản "đi kèm" này không, và nếu có thì cần phải làm thủ tục gì để đảm bảo đúng quy định pháp luật?”
Phân loại và Quy định pháp luật về Thực vật, Động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm
“Chào luật sư, tôi là chị M. ở huyện Củ Chi, TP.HCM. Mấy hôm trước, tôi phát hiện một cây lan rừng rất lạ, hoa đẹp, mọc dại trong vườn nhà mình. Tôi nghe nói có những loài thực vật rừng quý hiếm bị cấm khai thác. Tôi muốn hỏi cây lan của tôi có thuộc nhóm IA, IIA gì đó không, và nếu có thì tôi có bị phạt gì không nếu lỡ động vào nó, hay tôi phải báo cho cơ quan nào?”
Quản lý và sử dụng tài sản chuyên dùng trong doanh nghiệp nhà nước
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là kế toán trưởng của một công ty lâm nghiệp nhà nước ở tỉnh Lâm Đồng. Công ty chúng tôi đang có kế hoạch mua sắm một số máy móc đặc thù như máy cày rừng, xe vận chuyển gỗ chuyên dụng để phục vụ công tác khai thác và bảo vệ rừng. Tôi băn khoăn không biết liệu những tài sản này có được coi là 'tài sản chuyên dùng' hay không, và quy trình quản lý, mua sắm chúng có gì đặc biệt so với tài sản thông thường không?”
Quy định pháp luật về vật liệu nổ công nghiệp
“Chào luật sư, tôi là chủ một công ty xây dựng nhỏ ở huyện Cẩm Mỹ, Đồng Nai. Công ty tôi đang có dự án khai thác đá và phá dỡ công trình cũ, có nhu cầu sử dụng vật liệu nổ công nghiệp. Tôi nghe nói việc này rất phức tạp về mặt pháp lý, phải xin nhiều loại giấy phép và tuân thủ các quy định nghiêm ngặt. Luật sư cho tôi hỏi, công ty tôi cần phải lưu ý những gì để sử dụng vật liệu nổ công nghiệp đúng pháp luật, tránh gặp rắc rối?”
Quản lý và Khai thác Nước Dưới Đất
“Chào luật sư, tôi là Anh T.V.K, chủ một xưởng sản xuất gạch ở Hưng Yên. Hiện tại, tôi đang muốn khoan giếng để lấy nước ngầm phục vụ sản xuất vì nước máy đắt quá. Tôi nghe nói nước ngầm là tài nguyên quốc gia, không biết tôi có phải xin phép hay đóng thuế gì không? Quy định pháp luật về nước dưới đất này như thế nào ạ?”