Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Trách nhiệm giải trình của chính quyền cơ sở
“Tôi là chủ một cửa hàng tạp hóa nhỏ ở Quận Bình Thạnh, TP. Hồ Chí Minh. Gần đây, Ủy ban nhân dân phường ra quyết định về việc quy hoạch lại vỉa hè trước cửa hàng tôi mà không có bất kỳ thông báo hay giải thích rõ ràng nào. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến việc kinh doanh của tôi. Tôi muốn biết liệu phường có trách nhiệm phải giải thích quyết định này cho người dân như tôi không?”
Trách nhiệm giải trình trong hoạt động công vụ
“Chị là cán bộ phụ trách hồ sơ đấu thầu tại sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Đồng Nai. Mới đây, có một đơn vị cung cấp thắc mắc về kết quả đấu thầu, yêu cầu giải thích rõ ràng lý do họ không được chọn. Chị cần biết cách xử lý việc này sao cho đúng quy định, tránh bị khiếu nại hay hiểu lầm.”
Đánh giá hiệu quả trong hoạt động khoa học và công nghệ
“Chào luật sư, tôi là chủ một doanh nghiệp công nghệ ở Quận 1, TP.HCM. Chúng tôi đang triển khai một dự án nghiên cứu và phát triển sản phẩm mới, được nhà nước hỗ trợ một phần kinh phí. Sắp tới, chúng tôi phải báo cáo và giải trình về hiệu quả của dự án. Tôi nghe nói có thuật ngữ 'đánh giá hiệu quả' nhưng không rõ nó bao gồm những gì và làm sao để đảm bảo báo cáo của mình được chấp nhận. Luật sư có thể tư vấn giúp tôi không?”
Giải trình trong hoạt động giám sát của cơ quan nhà nước
“Chị L.T.M, chủ một doanh nghiệp nhỏ ở Quận 1, TP.HCM, gần đây nhận được yêu cầu từ Sở Kế hoạch và Đầu tư về việc giải trình một số khoản mục chi phí trong báo cáo tài chính năm ngoái. Chị rất lo lắng không biết "giải trình" nghĩa là gì về mặt pháp lý và liệu chị có bắt buộc phải làm theo yêu cầu này không.”
Trách nhiệm pháp lý khi xảy ra sự cố môi trường trong vận chuyển
“Anh N.V.H, chủ doanh nghiệp vận tải ở Đồng Nai, vừa qua có một xe chở hàng bị rò rỉ chất lỏng ra đường, gây mùi khó chịu và làm đổi màu đất. May mắn không có thiệt hại về người nhưng chính quyền địa phương đang yêu cầu giải trình. Anh lo lắng không biết sự việc này có bị coi là "sự cố môi trường" không và trách nhiệm của công ty anh sẽ như thế nào.”
Trách nhiệm giải trình của cơ sở giáo dục đại học
“Chào luật sư, tôi là phụ huynh có con đang học tại trường Đại học Y ở TP.HCM. Gần đây, trường đột ngột tăng học phí mà không có thông báo rõ ràng, giải thích cụ thể về lý do và cách sử dụng khoản tăng đó. Chúng tôi rất bức xúc và muốn biết trường có trách nhiệm giải trình về việc này không và chúng tôi phải làm gì để yêu cầu trường minh bạch thông tin?”
Giải trình trách nhiệm trong hoạt động giám sát và kiểm tra
“Chào luật sư, tôi là anh Hùng, chủ một doanh nghiệp nhỏ ở Quận 1, TP.HCM. Gần đây, doanh nghiệp tôi bị đoàn kiểm tra liên ngành yêu cầu giải trình về một số khoản thu chi. Tôi không rõ lắm 'giải trình' này là gì, có phải mình cứ nói gì cũng được không, hay phải theo quy định nào? Nếu tôi không giải trình thì có sao không?”
Trách nhiệm giải trình khi nhập khẩu gỗ
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chủ một công ty nhập khẩu gỗ ở TP. Hồ Chí Minh. Gần đây, tôi nghe nói nhiều về 'trách nhiệm giải trình khi nhập khẩu gỗ' nhưng chưa thực sự hiểu rõ nó là gì và công ty tôi cần phải làm những gì để tuân thủ. Liệu có rủi ro pháp lý nào nếu chúng tôi không thực hiện đúng không?”
Giải trình trong hoạt động giám sát
“Chào luật sư, tôi là Trưởng phòng Tài nguyên và Môi trường của một huyện ở Đồng Nai. Vừa rồi, Hội đồng nhân dân tỉnh có yêu cầu phòng tôi phải giải trình về việc chậm trễ cấp giấy phép xây dựng cho một số dự án. Tôi không rõ 'giải trình' ở đây cụ thể là phải làm những gì và có phải là trách nhiệm bắt buộc không? Liệu có giới hạn nào về phạm vi giải trình không?”
Trách nhiệm giải trình của cơ sở giáo dục đại học
“Con tôi đang học năm thứ hai tại một trường đại học tư thục ở TP.HCM. Gần đây, trường liên tục có những thay đổi về chương trình học và các khoản phí phát sinh mà không thông báo rõ ràng, khiến tôi rất lo lắng. Tôi muốn biết liệu trường có **trách nhiệm giải trình** nào đối với phụ huynh và sinh viên về những vấn đề này không, và làm cách nào để tôi có thể yêu cầu trường cung cấp thông tin minh bạch hơn?”
Nghĩa vụ giải trình theo pháp luật Việt Nam
“Chào luật sư, tôi là cán bộ ở Quận 10, TP.HCM. Gần đây, tôi được yêu cầu phải giải trình về một quyết định hành chính mà tôi đã ký. Tôi không rõ 'giải trình' theo quy định pháp luật nghĩa là gì và trách nhiệm của tôi đến đâu. Liệu việc này có liên quan đến tài sản của tôi không?”
Kiểm soát chất lượng sản phẩm, hàng hóa
“Chị H.T.L ở Hà Nội, chủ một xưởng sản xuất thủ công mỹ nghệ, đang rất lo lắng. Xưởng chị vừa bị đoàn kiểm tra của Sở Công Thương ghé thăm và yêu cầu giải trình về một số tiêu chí chất lượng sản phẩm. Chị muốn biết chính xác **chất lượng sản phẩm, hàng hóa** được định nghĩa thế nào theo luật và quy trình kiểm tra đó diễn ra ra sao để chị có thể chuẩn bị tốt hơn.”
Trách nhiệm giải trình của cơ quan nhà nước
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chủ một doanh nghiệp nhỏ ở quận Cầu Giấy, Hà Nội. Tôi có nộp hồ sơ xin cấp phép kinh doanh từ tháng trước nhưng đến nay vẫn chưa nhận được kết quả, cũng không có thông báo gì về lý do chậm trễ. Tôi muốn hỏi liệu tôi có quyền yêu cầu cơ quan cấp phép giải thích rõ ràng về tình trạng hồ sơ của tôi không và họ có bắt buộc phải trả lời tôi không?”
Quy định về Chất vấn trong hoạt động của Quốc hội và Chính phủ
“Chào chuyên gia, tôi là một người dân sống ở Quận 1, TP.HCM, làm nghề kinh doanh tự do. Gần đây, tôi theo dõi tin tức thấy có nhiều vấn đề bức xúc về quản lý đô thị nhưng các cơ quan chức năng dường như chưa có động thái rõ ràng. Tôi muốn hỏi, liệu có cách nào để các đại biểu Quốc hội **chất vấn** các Bộ trưởng, Thủ tướng về những vấn đề này không? Quy trình đó diễn ra như thế nào và có đảm bảo trách nhiệm giải trình không?”
Trách nhiệm giải trình của cơ quan nhà nước
“Tôi đang gặp khó khăn trong việc xin giấy phép kinh doanh cho quán cà phê mới ở Quận 1, TP.HCM. Tôi đã nộp hồ sơ được gần 2 tháng nhưng cán bộ phụ trách cứ hẹn lên hẹn xuống, không giải thích rõ ràng lý do chậm trễ hay những giấy tờ còn thiếu. Tôi cảm thấy rất bức xúc vì không biết phải làm gì tiếp theo và liệu có bị 'ngâm' hồ sơ không. Liệu tôi có quyền yêu cầu họ giải thích rõ ràng không?”