Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Chính sách Nhà nước về mức sinh thay thế và kế hoạch hóa gia đình
“Chào luật sư, vợ chồng tôi ở Quận 1, TP.HCM, cả hai đều là nhân viên văn phòng. Chúng tôi đã có một bé gái và đang tính sinh thêm bé thứ hai. Gần đây tôi có nghe nói về 'mức sinh thay thế' là 2,1 con và thấy nhà nước đang khuyến khích sinh con. Vậy không biết liệu có quy định nào bắt buộc hay khuyến khích mạnh mẽ chúng tôi phải sinh đủ số con đó không? Và nếu sinh thêm thì có được hỗ trợ gì không, hay có bị phạt gì nếu không sinh đủ không?”
Quy hoạch sử dụng đất và quyền lợi người dân
“Chào luật sư, tôi là nông dân ở Huyện Cẩm Giàng, Hải Dương. Gần đây tôi nghe nói xã tôi sắp có quy hoạch mới, có thể đất nông nghiệp của gia đình tôi sẽ bị thu hồi để làm khu công nghiệp. Tôi muốn hỏi quy hoạch sử dụng đất là gì và liệu đất của tôi có bị ảnh hưởng không, Nhà nước sẽ dựa vào đâu để quy hoạch như vậy?”
Năng lực xã hội của người cao tuổi
“Chị L.T.M ở Quận 3, TP.HCM đang rất lo lắng cho mẹ mình. Mẹ chị năm nay 70 tuổi, trước đây rất năng động tham gia các hội nhóm phụ nữ, nhưng từ khi nghỉ hưu thì ít đi hẳn. Chị muốn biết pháp luật có quy định nào khuyến khích hoặc hỗ trợ người cao tuổi duy trì **năng lực xã hội**, giúp họ tiếp tục cống hiến cho gia đình, xã hội không?”
Quy định pháp luật về cây lâu năm và thuế nông nghiệp
“Chào luật sư, tôi là anh Hùng ở Đồng Nai. Gia đình tôi có mấy hecta đất trồng sầu riêng và bưởi đã được hơn chục năm rồi. Tôi nghe nói có quy định về 'cây lâu năm' nhưng không rõ liệu vườn cây nhà tôi có thuộc diện này không và việc đóng thuế đất nông nghiệp, thuế sản phẩm có gì khác biệt so với cây ngắn ngày không? Liệu có phải đóng thuế theo sản lượng thu hoạch không?”
Kế hoạch hóa gia đình và quyền tự quyết định sinh sản
“Chào chuyên gia, em là chị Hằng ở Đồng Nai đây. Em với chồng mới cưới, đang tính chuyện sinh con nhưng nghe nhiều người nói về 'kế hoạch hóa gia đình' rồi các quy định này nọ. Em thì muốn sinh 2 bé, nhưng chồng em lại muốn 3. Không biết giờ tụi em có được tự quyết định số con không, hay Nhà nước có quy định gì về số con tối đa không ạ? Em làm công nhân ở KCN Biên Hòa.”
Hộ di dời khẩn cấp nhà ở và chính sách trợ giúp xã hội
“Chào luật sư, gia đình tôi ở huyện miền núi Quảng Nam vừa rồi bị sạt lở đất cuốn trôi một phần nhà cửa. Chính quyền địa phương yêu cầu chúng tôi phải di dời khẩn cấp đến nơi an toàn. Hiện tại gia đình rất khó khăn, không biết có chính sách hỗ trợ nào cho trường hợp của chúng tôi không ạ?”
Viện kiểm sát quân sự cấp quân khu
“Chào luật sư, tôi là chị L.T.M ở Hà Nội. Em trai tôi là quân nhân, vừa rồi có liên quan đến một vụ việc ở đơn vị và đang bị điều tra. Gia đình tôi đang rất lo lắng và không biết phải làm thế nào. Tôi nghe nói đến **Viện kiểm sát quân sự quân khu** nhưng không rõ đây là cơ quan gì và có vai trò như thế nào trong việc giải quyết vụ việc của em tôi. Mong luật sư tư vấn giúp gia đình tôi.”
Giá quyền sử dụng đất
“Chào chuyên gia, tôi là nông dân ở Huyện Củ Chi, TP.HCM. Gia đình tôi đang có ý định bán một mảnh đất nông nghiệp nhưng tôi không rõ giá quyền sử dụng đất được xác định như thế nào. Tôi lo lắng không biết giá có bị ép xuống thấp hơn giá trị thực tế không, và liệu có quy định nào của Nhà nước về việc này để tôi có thể tham khảo không?”
Hành lang bảo vệ nguồn nước và quyền lợi người dân
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là nông dân ở Hậu Giang. Đất nhà tôi nằm cạnh một con kênh lớn. Gần đây, tôi nghe nói Nhà nước sắp tiến hành cắm mốc **hành lang bảo vệ nguồn nước** dọc theo con kênh này. Tôi rất lo lắng không biết đất của gia đình có bị ảnh hưởng không, nếu có thì quyền lợi của tôi sẽ được giải quyết thế nào, đặc biệt là về việc bồi thường hay di dời? Quy trình này diễn ra như thế nào vậy các chuyên gia?”
Quyền lợi của người thụ hưởng bảo hiểm xã hội
“Chào luật sư, tôi là Hạnh, 32 tuổi, đang làm công nhân may ở Hà Nội. Tôi có tham gia bảo hiểm xã hội (BHXH) nhưng nghe nói về 'người thụ hưởng' mà không rõ lắm. Tôi muốn hỏi nếu tôi tham gia BHXH đầy đủ thì sau này con cái tôi có được hưởng gì không, hoặc nếu không may tôi mất sớm thì gia đình tôi có được hỗ trợ gì từ BHXH không ạ?”
Mép bờ và hành lang bảo vệ nguồn nước
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là nông dân ở huyện Châu Thành, tỉnh Hậu Giang. Gia đình tôi có mảnh đất ven con kênh lớn, giờ muốn làm một cái bến nhỏ để tiện vận chuyển trái cây đi bán. Tôi nghe nói có quy định về 'mép bờ' và 'hành lang bảo vệ nguồn nước' gì đó. Không biết mép bờ kênh nhà tôi được tính từ đâu và tôi có được xây bến không? Sợ xây xong lại bị phạt.”
Trách nhiệm của Chủ quản lý công trình thủy lợi
“Chào luật sư, tôi là Anh N.V.H, một nông dân ở huyện Châu Thành, tỉnh Tiền Giang. Gia đình tôi cùng mấy hộ dân xung quanh đã góp tiền xây dựng một hệ thống kênh mương nhỏ để tưới tiêu cho vườn cây ăn trái. Gần đây, hệ thống bị hư hỏng một đoạn, nhưng chúng tôi không biết ai là người chịu trách nhiệm chính trong việc sửa chữa và quản lý vận hành lâu dài. Chúng tôi có phải là 'chủ quản lý công trình thủy lợi' không và có trách nhiệm gì?”
Hành vi vụ lợi của cán bộ trong giải quyết thủ tục hành chính đất đai
“Chào chuyên gia, tôi là anh Hùng ở huyện Bình Chánh, TP.HCM. Tôi đang làm thủ tục cấp sổ đỏ cho mảnh đất của gia đình, nhưng cán bộ địa chính cứ gây khó dễ, đòi hỏi những khoản phí không rõ ràng. Tôi nghe nói đây là hành vi 'vụ lợi'. Liệu có đúng không và tôi phải làm gì để bảo vệ quyền lợi của mình? Tôi nghi ngờ cán bộ này đang lợi dụng chức vụ để trục lợi cá nhân.”
Quản lý và quy hoạch lưu vực sông liên tỉnh
“Gia đình tôi có đất canh tác ven sông Đồng Nai, đoạn chảy qua địa phận tỉnh Đồng Nai và Bình Dương. Tôi nghe nói có quy hoạch tổng thể về tài nguyên nước cho cả lưu vực sông này. Liệu quy hoạch đó có ảnh hưởng đến việc sử dụng đất và nước của chúng tôi không, và tôi có thể tìm hiểu thông tin này ở đâu để đảm bảo quyền lợi của mình?”
Kế hoạch hóa gia đình và các chính sách liên quan
“Chị H. ở huyện Củ Chi, TP.HCM, là công nhân may, chồng làm nông. Vợ chồng chị đang muốn sinh thêm con nhưng lo lắng về chi phí nuôi dạy và các chính sách hỗ trợ. Chị muốn biết Nhà nước có những quy định gì về **kế hoạch hóa gia đình** và liệu có chính sách nào giúp giảm gánh nặng tài chính cho các gia đình nông nghiệp không?”
Dịch vụ dân số và các hành vi cản trở
“Chào chuyên gia, tôi là cộng tác viên dân số ở một xã thuộc huyện Thanh Trì, Hà Nội. Gần đây, tôi gặp tình huống rất khó xử. Khi xã tổ chức các buổi tuyên truyền về kế hoạch hóa gia đình và khám sức khỏe sinh sản miễn phí, có một nhóm người trong thôn lại tìm cách gây khó dễ, ngăn cản bà con không cho họ tham gia. Tôi muốn hỏi những hành vi cản trở này có vi phạm pháp luật không và có cách nào để xử lý dứt điểm tình trạng này không ạ?”
Quyền và nghĩa vụ của công dân về công tác dân số
“Chào Tuvannhanh.com, vợ chồng tôi ở huyện X, tỉnh Y, đang làm nông nghiệp. Chúng tôi mới cưới và muốn sinh con nhưng nghe nói nhà nước đang khuyến khích mỗi gia đình chỉ nên có một hoặc hai con để phát triển bền vững. Vậy chúng tôi có quyền được biết thông tin về chính sách dân số không, và có được tự quyết định số con mình muốn không, hay phải theo quy định nào đó ạ? Vợ tôi năm nay 28 tuổi, tôi 30 tuổi.”
Quy định về thức ăn chăn nuôi, thủy sản tự sản xuất tiêu thụ nội bộ
“Chào luật sư, gia đình tôi ở Đồng Nai có một trang trại nhỏ nuôi heo và cá. Trước giờ tôi vẫn tự phối trộn cám, bã đậu nành, bột cá... để làm thức ăn cho đàn vật nuôi nhà mình, không mua bán gì ra ngoài. Nghe nói sắp có quy định mới về quản lý thức ăn chăn nuôi, tôi lo không biết thức ăn tôi tự làm này có phải đăng ký hay kiểm tra gì không, hay vẫn được coi là tiêu thụ nội bộ?”
Kế hoạch sử dụng đất và quyền lợi người dân
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là nông dân ở Huyện Cẩm Giàng, Hải Dương. Gia đình tôi có mấy sào đất đang trồng lúa, muốn mở rộng thêm trang trại chăn nuôi. Nhưng tôi nghe nói huyện sắp có kế hoạch sử dụng đất mới, có thể khu vực của tôi sẽ được quy hoạch làm khu công nghiệp. Tôi lo lắng không biết kế hoạch này sẽ ảnh hưởng đến đất của tôi như thế nào và làm sao để biết chính xác thông tin ạ?”
Quản lý tài nguyên nước theo lưu vực sông
“Tôi là anh Hùng, một nông dân ở huyện Châu Thành, tỉnh Đồng Tháp. Gần đây, tôi nghe nói có dự án khai thác cát sỏi ở khúc sông Tiền chảy qua địa phận xã tôi. Tôi lo lắng việc này sẽ ảnh hưởng đến nguồn nước tưới tiêu và đất đai của gia đình. Tôi muốn biết **lưu vực sông** được quy định như thế nào và việc quản lý tài nguyên nước ở đây có tuân theo nguyên tắc gì không, đặc biệt là khi sông Tiền chảy qua nhiều tỉnh?”
Cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử
“Chào luật sư, tôi là chị M., làm văn phòng ở Đà Nẵng. Tôi vừa mới sinh em bé và đang làm giấy khai sinh cho cháu. Tôi nghe nói bây giờ có 'Cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử' gì đó, không biết thông tin của con tôi sau này có được lưu trữ đầy đủ, chính xác và an toàn trên đó không? Tôi cũng lo lắng về việc thông tin cá nhân của gia đình tôi có bị lộ ra ngoài không.”
Quy định về nhập khẩu tàu cá
“Tôi là anh Hùng, ngư dân ở Quảng Ngãi. Gia đình tôi muốn mua một con tàu cá đã qua sử dụng từ Nhật Bản về để mở rộng đội tàu đánh bắt xa bờ. Tôi nghe nói có nhiều quy định lắm, không biết là tôi có được phép nhập khẩu không và cần phải đáp ứng những điều kiện gì cho con tàu đó?”
Du lịch sinh thái và quy định pháp luật
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là một người dân ở huyện Ba Vì, Hà Nội. Gia đình tôi có một khu đất rộng, đang muốn phát triển mô hình **du lịch sinh thái** kết hợp nông nghiệp để thu hút khách du lịch và tăng thu nhập. Tôi nghe nói có luật quy định về loại hình du lịch này, không biết là luật nào và có những hỗ trợ gì không? Liệu mô hình của tôi có được pháp luật công nhận và khuyến khích không?”
Chính sách duy trì mức sinh thay thế tại Việt Nam
“Chào luật sư, tôi là một giáo viên ở Quận 3, TP.HCM. Vợ chồng tôi đang tính sinh con thứ hai nhưng thấy chi phí nuôi con ở thành phố cao quá, lại nghe nói nhà nước đang khuyến khích sinh đủ 2 con để duy trì 'mức sinh thay thế' gì đó. Không biết chính sách này có hỗ trợ gì cho các gia đình như chúng tôi không, hay chỉ là kêu gọi thôi?”