Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Quy định về Trưng dụng tài sản
“Gia đình tôi ở huyện Cần Giờ, TP.HCM có mảnh đất đang trồng rau màu. Mới đây, cán bộ địa phương thông báo Nhà nước có thể sẽ trưng dụng tạm thời mảnh đất này để phục vụ cho một dự án an ninh quốc phòng. Tôi là nông dân, không rõ về quy định này, không biết quyền lợi và nghĩa vụ của mình là gì khi tài sản bị trưng dụng.”
Cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai
“Chào chuyên gia, tôi là một nông dân ở Huyện Củ Chi, TP.HCM. Tôi nghe nói Nhà nước đang xây dựng cái gọi là 'Cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai'. Tôi muốn biết cái này là gì và liệu thông tin về thửa đất của gia đình tôi có được cập nhật vào đó không? Liệu tôi có thể tra cứu thông tin về đất của mình trên đó không, ví dụ như quy hoạch hay chất lượng đất để tôi định hướng canh tác cho phù hợp?”
Khái niệm và quy định liên quan đến Cơ sở tín ngưỡng
“Gia đình tôi có một nhà thờ dòng họ đã tồn tại hàng trăm năm ở ngoại thành Hà Nội. Hiện tại, chúng tôi muốn làm thủ tục để được công nhận là **cơ sở tín ngưỡng** theo quy định của pháp luật, để thuận tiện cho việc quản lý và tổ chức các hoạt động thờ cúng. Vậy, 'cơ sở tín ngưỡng' được hiểu như thế nào và chúng tôi cần làm gì để nhà thờ họ được công nhận?”
Khái niệm và cách xác định thửa đất
“Chị H.T.L ở TP.HCM đang muốn xây nhà trên mảnh đất gia đình để lại. Chị nghe nói về "thửa đất" nhưng không rõ lắm nó được xác định như thế nào, và làm sao để biết chính xác ranh giới đất của mình để tránh tranh chấp với hàng xóm khi xây dựng. Chị cần tìm hiểu về khái niệm này và các quy định liên quan để yên tâm khởi công.”
Bảo vệ quyền lợi người dân vùng hạ du đập
“Chào luật sư, tôi là nông dân ở huyện X, tỉnh Y. Đất canh tác của gia đình tôi nằm ngay dưới chân một con đập thủy điện. Mấy hôm nay nghe tin đồn đập sắp xả lũ khẩn cấp do mưa lớn, tôi lo lắng không biết liệu tài sản, hoa màu của chúng tôi có được bảo vệ không, và nếu bị thiệt hại thì ai sẽ chịu trách nhiệm bồi thường? Chúng tôi có quyền lợi gì khi sống ở **vùng hạ du đập** như thế này không?”
Dịch vụ dân số và hỗ trợ ngân sách nhà nước
“Chào chuyên gia, tôi là Anh N.V.H, giám đốc Trung tâm Y tế huyện X, tỉnh Y. Hiện tại, chúng tôi đang triển khai nhiều hoạt động liên quan đến dân số như tư vấn sức khỏe sinh sản, kế hoạch hóa gia đình. Tuy nhiên, tôi không rõ liệu các hoạt động như chăm sóc người cao tuổi, truyền thông về dân số có nằm trong 'dịch vụ dân số' mà chúng tôi cần cung cấp không, và liệu có ngân sách nhà nước hỗ trợ cho những dịch vụ này không? Chúng tôi đang gặp khó khăn về kinh phí.”
Tổng điều tra thống kê
“Chào chuyên gia, tôi là ông N.V.A, chủ một cửa hàng tạp hóa nhỏ ở quận Đống Đa, Hà Nội. Gần đây có cán bộ đến hỏi về doanh thu, số lượng hàng hóa, rồi cả thông tin cá nhân của gia đình tôi để phục vụ 'Tổng điều tra thống kê'. Tôi lo lắng không biết việc này có đúng quy định không, và thông tin của tôi có được bảo mật không, hay liệu tôi có bị làm phiền nhiều lần không?”
Trích xuất phạm nhân, người bị kết án tử hình
“Chị tôi đang chấp hành án tù ở Trại giam X, tỉnh Vĩnh Phúc. Mấy hôm trước, tôi nghe cán bộ trại giam nói chị ấy sẽ bị "trích xuất" để phục vụ điều tra một vụ án khác. Tôi lo lắng không biết "trích xuất" là gì, có ảnh hưởng gì đến chị tôi không và liệu gia đình có được biết thông tin này không?”
Xác định thời điểm sử dụng đất ổn định
“Gia đình tôi ở huyện Củ Chi, TP.HCM đã canh tác trên mảnh đất nông nghiệp này từ đời ông bà đến nay, khoảng hơn 50 năm rồi mà chưa có sổ đỏ. Chúng tôi vẫn dùng đất để trồng rau, hoa màu. Giờ tôi muốn làm sổ đỏ để xây nhà ở kiên cố thì có được không? Làm sao để chứng minh việc sử dụng đất của gia đình tôi là 'ổn định' để được cấp sổ đỏ ạ?”
Công nhận bài thuốc gia truyền và phương pháp chữa bệnh gia truyền
“Tôi là ông Sáu, năm nay đã ngoài 60 tuổi, sống ở vùng quê Bến Tre. Gia đình tôi có nghề bốc thuốc nam gia truyền đã nhiều đời nay, được bà con trong xóm tin tưởng. Gần đây, có người khuyên tôi nên làm thủ tục để được Nhà nước công nhận bài thuốc của mình để hành nghề hợp pháp hơn. Vậy tôi cần làm những gì để bài thuốc của gia đình tôi được công nhận và tôi có thể hành nghề khám chữa bệnh?”
Quy định pháp luật về giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh
“Chào luật sư, tôi là vợ chồng trẻ ở Huyện Bình Chánh, TP.HCM, làm công nhân. Chúng tôi đã có một bé gái và đang mong muốn có thêm con. Tuy nhiên, gia đình chồng tôi rất mong có cháu trai, điều này khiến chúng tôi áp lực và lo lắng về việc liệu có được phép tìm hiểu giới tính thai nhi hay không. Tôi nghe nói có quy định về mất cân bằng giới tính khi sinh, vậy pháp luật có cấm việc này không?”
Xác định người thân thích của người chấp hành án
“Chị H.T.L ở quận Hai Bà Trưng, Hà Nội, có chồng đang chấp hành án phạt tù. Chị muốn biết liệu bố mẹ chồng, anh chị em chồng của chị có được coi là "người thân thích" để thăm nuôi chồng chị trong trại giam không, vì gia đình chồng đang có mâu thuẫn và họ không muốn chị đại diện. Chị làm nhân viên văn phòng.”
Quy định pháp luật về chế biến nguyên liệu thuốc lá
“Chào luật sư, tôi là nông dân ở huyện Yên Định, Thanh Hóa. Gia đình tôi có trồng một ít thuốc lá. Hiện tại tôi đang tính đầu tư máy móc để tự chế biến lá thuốc đã thu hoạch thành nguyên liệu thuốc lá thô để bán cho các nhà máy lớn hơn. Tôi nghe nói hoạt động này có nhiều quy định lắm, không biết trường hợp của tôi có phải xin phép gì không, hay có bị cấm không? Tôi muốn làm ăn đàng hoàng nên rất lo lắng.”
Chính sách hỗ trợ sản phẩm thân thiện với môi trường
“Chào luật sư, tôi là chủ một cơ sở sản xuất đồ dùng gia đình từ vật liệu tái chế ở quận Ngũ Hành Sơn, Đà Nẵng. Sản phẩm của tôi như túi vải, hộp đựng thực phẩm bằng tre đều rất thân thiện với môi trường. Tôi nghe nói có chính sách hỗ trợ cho các sản phẩm này, không biết cơ sở của tôi có được hưởng ưu đãi gì không và cần làm gì để được công nhận?”
Dự án đầu tư Khu kinh tế - quốc phòng
“Gia đình tôi ở xã biên giới thuộc tỉnh Cao Bằng. Gần đây, có thông tin về việc triển khai một dự án đầu tư lớn trong khu kinh tế - quốc phòng tại địa phương. Tôi nghe nói dự án này sẽ ảnh hưởng đến đất đai và cuộc sống của bà con. Tôi muốn hỏi dự án đầu tư trong khu kinh tế - quốc phòng là gì và liệu người dân như chúng tôi có được tham gia hay có quyền lợi gì không?”
Khởi kiện quyết định hành chính
“Gia đình tôi ở Quận 10, TP.HCM có một cửa hàng kinh doanh nhỏ. Mới đây, UBND Quận 10 ra quyết định thu hồi giấy phép kinh doanh của tôi mà không có lý do rõ ràng, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến thu nhập của gia đình. Tôi muốn hỏi liệu tôi có thể **khởi kiện quyết định hành chính** này không và cần làm gì?”
Quản lý Rủi ro Ô nhiễm Môi trường Biển và Hải đảo
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là Anh N.V.H, một chủ tàu du lịch nhỏ ở Vịnh Hạ Long, Quảng Ninh. Gần đây có thông tin một nhà máy nhiệt điện sắp xây dựng gần khu vực của tôi. Tôi rất lo lắng về rủi ro ô nhiễm môi trường biển có thể ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh và cả sinh kế của gia đình tôi. Liệu pháp luật có quy định gì để bảo vệ chúng tôi khỏi những rủi ro này không?”
Quyền tự quyết trong Kế hoạch hóa gia đình
“Chào luật sư, em là công nhân ở Hà Nam. Vợ chồng em mới cưới được 2 năm và có một bé gái. Vừa rồi, cán bộ y tế xã có đến vận động vợ chồng em nên sinh thêm con trai để 'có nếp có tẻ', còn dọa nếu không sinh thì sẽ khó khăn trong việc làm giấy tờ sau này. Em thấy lo lắng quá, không biết vợ chồng em có quyền tự quyết định số con không ạ, hay phải nghe theo xã?”
Xác định lại giới tính và gen biệt hóa tinh hoàn
“Chào luật sư, tôi là N.T.K, 22 tuổi, hiện đang là sinh viên tại TP. Hồ Chí Minh. Từ nhỏ tôi được gia đình nuôi dưỡng và xác định là nữ. Tuy nhiên, gần đây khi đi khám sức khỏe tổng quát, kết quả xét nghiệm gen cho thấy tôi có sự hiện diện của **gen biệt hoá tinh hoàn**. Điều này khiến tôi rất hoang mang, không biết liệu tôi có thể thực hiện thủ tục để thay đổi giới tính trên giấy tờ hợp pháp không và quy trình sẽ như thế nào?”
Kế hoạch hóa gia đình và quyền tự quyết
“Chào luật sư, vợ chồng tôi mới cưới được 2 năm, đang ở Huyện Bình Chánh, TP.HCM. Cả hai đều làm công nhân. Bố mẹ chồng tôi cứ giục mãi chuyện sinh con, muốn có cháu bế sớm. Chúng tôi thì muốn đợi thêm 2-3 năm nữa để ổn định tài chính hơn, nhưng không biết có được quyền tự quyết định không hay phải nghe lời gia đình. Luật pháp có quy định gì về chuyện này không ạ?”
Vai trò của Quan trắc Khí tượng Thủy văn trong Vận hành Hồ chứa
“Chào luật sư, tôi là một nông dân ở Huyện Thủy Nguyên, Hải Phòng. Gần đây, việc điều tiết nước từ hồ chứa thủy lợi trên địa bàn có vẻ thất thường, ảnh hưởng đến việc canh tác của gia đình tôi. Tôi nghe nói họ phải dựa vào 'quan trắc khí tượng thủy văn' gì đó để vận hành. Vậy cụ thể thì cái 'quan trắc' này là gì và nó quan trọng thế nào trong việc vận hành hồ chứa, có quy định nào về nó không ạ?”
Chính sách duy trì mức sinh thay thế và quyền lợi gia đình
“Chào luật sư, tôi là công nhân ở Bình Dương. Vợ chồng tôi mới cưới, đang tính chuyện con cái. Dạo này tôi nghe đài báo nói nhiều về 'mức sinh thay thế' và Nhà nước khuyến khích sinh con. Tôi không hiểu rõ lắm 'mức sinh thay thế' là gì và chính sách này có ảnh hưởng gì đến gia đình tôi không, liệu có ưu đãi gì nếu chúng tôi sinh đủ số con theo khuyến nghị không?”
Quy định về tĩnh không sân bay và giới hạn chướng ngại vật hàng không
“Gia đình tôi ở Huyện Củ Chi, TP.HCM, có mảnh đất gần sân bay Tân Sơn Nhất. Tôi đang tính xây một nhà kho lớn để chứa nông sản nhưng nghe nói có quy định về chiều cao công trình gần sân bay. Không biết tôi có được phép xây cao không, và cần liên hệ ai để xin phép hay kiểm tra ạ?”
Quyết định đặc xá của Chủ tịch nước
“Chào luật sư, tôi là chị L.T.M ở Hà Nội. Con trai tôi đang chấp hành án phạt tù. Tôi nghe nói sắp tới có sự kiện lớn của đất nước và có thể có **Quyết định về đặc xá**. Tôi không rõ quyết định này do ai ban hành và con tôi có thuộc đối tượng được xem xét hay không? Gia đình tôi cần làm gì để con tôi có cơ hội được đặc xá ạ?”