Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Hoạt động phòng, chống thiên tai
“Chào luật sư, tôi là nông dân ở xã Điện Thọ, thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam. Mấy năm nay vùng tôi thường xuyên bị lũ lụt, thiệt hại rất lớn. Tôi nghe nói có luật về 'phòng, chống thiên tai' nhưng không rõ cụ thể là gì và người dân như chúng tôi cần làm gì, hay nhà nước sẽ hỗ trợ ra sao. Mùa mưa bão sắp đến rồi, tôi lo quá.”
Đánh giá rủi ro an toàn thông tin mạng
“Tôi là anh Hùng, giám đốc một công ty công nghệ ở Quận 1, TP.HCM. Công ty tôi đang tham gia đấu thầu một dự án lớn của nhà nước liên quan đến xây dựng hệ thống phần mềm quản lý. Trong hồ sơ mời thầu có yêu cầu phải có kế hoạch đánh giá rủi ro an toàn thông tin mạng. Tôi không rõ việc này có bắt buộc theo luật không và liệu Luật Đấu thầu có quy định gì về việc này không, hay phải xem xét ở văn bản khác?”
Xuất bản Bản tin thông tấn
“Chị Lan, chủ một văn phòng tin tức nhỏ ở Quận 1, TP.HCM, đang muốn mở rộng hoạt động bằng cách phát hành một bản tin thông tấn hàng tuần chuyên về kinh tế địa phương. Chị nghe nói đây là loại hình báo chí đặc thù và cần phải có sự cho phép của nhà nước. Chị không biết liệu văn phòng của mình có đủ điều kiện hay thủ tục cần làm là gì để có thể xuất bản loại bản tin này một cách hợp pháp.”
Tổ chức và kinh phí cho hoạt động nghiên cứu cơ bản
“Chào luật sư, tôi là giám đốc một viện nghiên cứu khoa học ở TP.HCM, chuyên về nghiên cứu cơ bản trong lĩnh vực vật lý. Viện của chúng tôi đang gặp khó khăn về kinh phí hoạt động thường xuyên và muốn biết có cách nào để được nhà nước hỗ trợ không, hay chúng tôi phải chuyển đổi hình thức tổ chức như thế nào để đảm bảo duy trì hoạt động? Tôi nghe nói có quy định về các tổ chức nghiên cứu cơ bản được hỗ trợ.”
Trách nhiệm hoàn trả của người thi hành công vụ
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là cán bộ địa chính ở huyện Củ Chi, TP.HCM. Vừa rồi, do sơ suất trong quá trình cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, Nhà nước phải bồi thường cho một hộ dân gần 200 triệu đồng. Bây giờ, cơ quan tôi yêu cầu tôi phải hoàn trả số tiền đó vào ngân sách nhà nước. Tôi không hiểu rõ lắm về quy định này, liệu tôi có phải trả lại toàn bộ số tiền đó không và dựa trên căn cứ pháp lý nào?”
Sử dụng nước tuần hoàn và chính sách khuyến khích
“Chào Tuvannhanh, tôi là chủ một xưởng dệt ở Phan Thiết, Bình Thuận. Tình hình nước ở đây ngày càng khó khăn, mà chi phí nước sạch cho sản xuất cũng cao quá. Tôi đang tính đầu tư hệ thống sử dụng nước tuần hoàn cho xưởng mình. Không biết Nhà nước có chính sách gì khuyến khích hay hỗ trợ cho những doanh nghiệp như chúng tôi khi áp dụng giải pháp này không?”
Sản lượng điện hợp đồng tối thiểu dài hạn trong dự án điện gió ngoài khơi
“Chào chuyên gia, công ty tôi đang nghiên cứu đầu tư dự án điện gió ngoài khơi ở khu vực Bình Thuận. Chúng tôi rất quan tâm đến các chính sách ưu đãi của Nhà nước, đặc biệt là việc đảm bảo sản lượng điện đầu ra. Tôi nghe nói có chính sách về 'sản lượng điện hợp đồng tối thiểu dài hạn' nhưng không rõ cụ thể là gì và áp dụng như thế nào cho dự án của chúng tôi. Liệu chính sách này có giúp giảm rủi ro cho nhà đầu tư không?”
Quản lý nợ phải thu khó đòi trong doanh nghiệp nhà nước
“Chào chuyên gia, công ty tôi là doanh nghiệp nhà nước tại TP. Hồ Chí Minh. Hiện tại, chúng tôi có một khoản nợ phải thu rất lớn từ một khách hàng đã quá hạn thanh toán hơn 6 tháng, dù đã nhiều lần đôn đốc. Gần đây, có thông tin khách hàng này đang gặp khó khăn tài chính nghiêm trọng, thậm chí có nguy cơ phá sản. Tôi muốn hỏi, liệu khoản nợ này có được xem là nợ phải thu khó đòi không và công ty tôi cần làm gì để xử lý theo đúng quy định pháp luật?”
Kết dư ngân sách nhà nước
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chủ doanh nghiệp nhỏ ở Bình Dương. Gần đây tôi đọc báo thấy tỉnh mình có thông tin kết dư ngân sách khá lớn. Tôi không hiểu rõ lắm kết dư này có ý nghĩa gì, liệu có phải là tiền dư ra thì sẽ được dùng để đầu tư thêm vào cơ sở hạ tầng hay hỗ trợ doanh nghiệp không, hay là chỉ để đó thôi? Mong được giải đáp.”
Quy hoạch tổng thể quốc gia và ảnh hưởng đến đất đai
“Gia đình tôi có mảnh đất nông nghiệp ở ngoại ô Đà Nẵng, đã canh tác lâu đời. Gần đây tôi nghe nói Nhà nước đang có kế hoạch quy hoạch tổng thể quốc gia gì đó. Tôi lo không biết quy hoạch này có ảnh hưởng gì đến đất đai và việc làm nông của gia đình tôi không, liệu có bị thu hồi hay thay đổi mục đích sử dụng không? Tôi phải tìm hiểu thông tin này ở đâu để chuẩn bị?”
Phân loại chất thải rắn sinh hoạt tại nguồn
“Chào chuyên gia, tôi là chủ một cửa hàng tạp hóa nhỏ ở Quận 1, TP. Hồ Chí Minh. Gần đây tôi nghe nói nhà nước có quy định mới yêu cầu các hộ gia đình và cơ sở kinh doanh nhỏ như tôi phải phân loại rác thải tại nguồn. Tôi không biết phải bắt đầu từ đâu, phân loại như thế nào cho đúng và nếu không làm thì có bị phạt không? Mong chuyên gia tư vấn giúp tôi để tôi có thể thực hiện đúng quy định.”
Xác định Cơ quan chủ quản trong chương trình hỗ trợ doanh nghiệp
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là Chị N.T.H, chủ một doanh nghiệp nhỏ ở Đà Nẵng, chuyên về sản xuất đồ thủ công mỹ nghệ. Hiện tại, tôi đang tìm hiểu để nộp hồ sơ xin hỗ trợ từ một chương trình của nhà nước dành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa. Trong các tài liệu hướng dẫn, có nhắc đến việc xác định **Cơ quan chủ quản** của dự án. Tôi không rõ Cơ quan chủ quản là ai, làm sao để biết Bộ hay cơ quan nào sẽ quản lý dự án của tôi, và liệu có phải tất cả các dự án đều có Cơ quan chủ quản không?”
Các hình thức văn bản trong hoạt động vận tải đa phương thức
“Anh Hùng ở Quận 1, TP.HCM, là chủ một công ty logistics nhỏ. Anh đang chuẩn bị hồ sơ cho lô hàng vận tải đa phương thức quốc tế đầu tiên của mình. Anh không chắc liệu các thông báo qua email hoặc file PDF scan có được coi là 'văn bản' hợp lệ theo quy định pháp luật về vận tải đa phương thức hay không, đặc biệt khi cần giao dịch với cơ quan nhà nước.”
Quy mô gia đình ít con theo quy định pháp luật
“Chào luật sư, tôi là công nhân ở khu công nghiệp Bình Dương. Vợ chồng tôi đã có một cháu gái 3 tuổi rồi, giờ đang tính sinh thêm bé thứ hai. Nghe nói nhà nước khuyến khích 'gia đình ít con', tôi không rõ 'ít con' là mấy con và liệu có bị phạt gì nếu sinh con thứ ba không? Bạn bè tôi cũng thắc mắc về quy định này.”
Chế phẩm sinh học dùng trong thú y
“Chào luật sư, tôi là Anh N.V.H, chủ một trang trại chăn nuôi heo ở Đồng Nai. Gần đây, đàn heo nhà tôi hay bị bệnh vặt, tôi nghe nói có mấy loại chế phẩm sinh học giúp tăng cường sức đề kháng và phòng bệnh cho vật nuôi rất hiệu quả. Tôi muốn tìm hiểu xem những sản phẩm này được quy định thế nào, có phải đăng ký hay kiểm tra gì không, và liệu có được Nhà nước hỗ trợ gì khi sử dụng không? Tôi cũng muốn biết định nghĩa chính xác của nó để tránh mua phải hàng không đúng quy định.”
Chức năng và quyền hạn của Kiểm toán nhà nước khu vực
“Chào chuyên gia, tôi là anh Hùng, giám đốc một công ty xây dựng ở Đà Nẵng. Công ty tôi vừa hoàn thành dự án nâng cấp đường nông thôn sử dụng vốn nhà nước. Giờ thì có đoàn kiểm toán của Kiểm toán nhà nước khu vực đến làm việc. Tôi không rõ đơn vị này có chức năng gì, họ có quyền hạn đến đâu và tại sao lại là 'khu vực' chứ không phải trung ương? Liệu họ có thể kiểm tra sâu vào các khoản chi của công ty tôi không?”
Bảo vệ và phát huy giá trị Di tích lịch sử - văn hóa
“Gia đình tôi có mảnh đất ở ngoại thành Hà Nội, mấy đời nay sinh sống ở đây. Gần đây, khi cải tạo vườn, chúng tôi phát hiện một cấu trúc đá cổ dưới lòng đất, trông rất lạ và có vẻ đã tồn tại từ lâu. Tôi nghe nói có thể đây là di tích lịch sử - văn hóa. Nếu đúng vậy thì gia đình tôi có phải giao đất không? Liệu có được nhà nước hỗ trợ gì để bảo tồn không, vì chúng tôi cũng muốn giữ gìn nhưng không có kinh phí.”
Khái niệm tiền tệ theo pháp luật Việt Nam
“Tôi là chủ một tiệm tạp hóa nhỏ ở Quận 1, TP.HCM. Gần đây, tôi có khách hàng muốn thanh toán bằng phiếu mua hàng của một chuỗi siêu thị lớn, hoặc có người muốn dùng ngoại tệ để mua đồ. Tôi không biết liệu những thứ này có được coi là **tiền tệ** theo pháp luật không, và nếu tôi chấp nhận thì có rủi ro gì về mặt pháp lý hay thuế má không? Ngân hàng Nhà nước có quản lý những loại này không?”
Can thiệp sớm đối với tổ chức tín dụng và chi nhánh ngân hàng nước ngoài
“Chào luật sư, tôi là chủ một doanh nghiệp nhỏ ở Quận 1, TP.HCM, chuyên về xuất nhập khẩu. Gần đây, tôi nghe nói Ngân hàng Nhà nước có thể áp dụng 'can thiệp sớm' đối với các ngân hàng yếu kém. Tôi đang có khoản vay khá lớn ở một ngân hàng tư nhân và cũng có gửi tiết kiệm. Tôi lo lắng không biết 'can thiệp sớm' này có ảnh hưởng gì đến tiền gửi hay khoản vay của tôi không? Liệu ngân hàng của tôi có bị 'can thiệp sớm' không và khi nào thì việc này xảy ra?”
Ban Đổi mới tại doanh nghiệp và quyền mua doanh nghiệp
“Chị H.T.L ở quận 1, TP.HCM đang làm thành viên trong Ban Đổi mới của một tổng công ty nhà nước. Chị có nghe thông tin về việc bán một doanh nghiệp thành viên và chị rất muốn mua lại để tự kinh doanh. Chị muốn hỏi liệu với vai trò hiện tại của mình, chị có được tham gia mua doanh nghiệp đó không?”
Dự án đầu tư ngoài ngân sách và nhu cầu tái định cư
“Tôi là ông Trần Văn Hùng, chủ một xưởng mộc nhỏ ở huyện Bình Chánh, TP.HCM. Gần đây, chính quyền thông báo sẽ thu hồi đất của gia đình tôi để thực hiện một dự án khu dân cư mới do một công ty tư nhân đầu tư. Tôi không hiểu tại sao dự án tư nhân mà Nhà nước lại thu hồi đất và liệu gia đình tôi có được bố trí tái định cư không?”
Bất khả kháng trong công bố thông tin doanh nghiệp nhà nước
“Chào luật sư, tôi là giám đốc một doanh nghiệp nhà nước ở TP.HCM. Vừa rồi, công ty tôi gặp sự cố hệ thống nghiêm trọng do thiên tai bất ngờ, khiến chúng tôi không thể nộp báo cáo tài chính quý đúng hạn theo quy định. Tôi lo lắng công ty sẽ bị phạt nặng. Liệu trường hợp này có được xem là bất khả kháng để miễn trừ trách nhiệm công bố thông tin không?”
Ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động kinh tế xã hội
“Chị Lan, chủ một cửa hàng kinh doanh vật tư nông nghiệp ở huyện Châu Thành, Tiền Giang, đang muốn số hóa việc quản lý kho hàng và bán hàng của mình. Chị nghe nói nhà nước khuyến khích "ứng dụng công nghệ thông tin" nhưng không rõ có quy định cụ thể nào không, và liệu việc này có liên quan gì đến các quy định pháp luật về hóa chất hay bảo hiểm y tế mà chị cũng phải tuân thủ không.”
Quản lý và sử dụng ngân sách nhà nước
“Tôi mới được bổ nhiệm làm Trưởng phòng Kế hoạch tại Sở Xây dựng tỉnh Bình Dương. Tôi nghe nói về 'đơn vị sử dụng ngân sách' nhưng không rõ liệu phòng của tôi hay cả Sở mới là đơn vị đó. Trách nhiệm của chúng tôi trong việc quản lý ngân sách được giao là gì ạ?”