Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Khoáng sản và quyền sở hữu theo pháp luật Việt Nam
“Chào luật sư, tôi là Chị H.T.L ở huyện Mộc Châu, Sơn La. Vài tháng trước, khi đào móng xây nhà, gia đình tôi bất ngờ phát hiện một mạch đá có vẻ như là khoáng sản quý. Nhiều người xung quanh bảo của nhà tôi thì tôi được khai thác, nhưng tôi lại nghe nói khoáng sản là của Nhà nước. Tôi không biết phải làm sao cho đúng pháp luật, rất lo lắng.”
Khoáng sản chiến lược, quan trọng và quy định liên quan
“Chào luật sư, tôi là chị M, chủ một khu đất đồi ở vùng núi phía Bắc tỉnh Lào Cai. Vừa rồi tôi có ý định khai thác ít quặng sắt nhỏ trên đất mình để bán cho các lò rèn địa phương, nhưng nghe nói có thể đây là loại 'khoáng sản chiến lược'. Luật sư cho tôi hỏi, nếu đất tôi có loại khoáng sản này thì tôi có được phép khai thác không, hay có được đền bù gì không ạ?”
Xác định khoáng sản nguyên khai sau khai thác
“Tôi là anh Hùng, chủ một mỏ đá ở huyện Lạc Thủy, Hòa Bình. Gần đây, tôi có gặp rắc rối với cơ quan thuế về việc xác định sản lượng và giá trị **khoáng sản nguyên khai** khi bán cho các nhà máy chế biến. Tôi khai thác đá, sau đó chỉ mới chuyển đến bãi tập kết, chưa qua công đoạn nghiền hay sàng lọc. Cơ quan thuế lại cho rằng đó không phải là khoáng sản nguyên khai nữa. Vậy theo luật, trường hợp của tôi có được coi là khoáng sản nguyên khai không, để tôi biết cách hạch toán cho đúng?”
Không gian lòng đất theo Luật Địa chất và Khoáng sản
“Tôi là ông T.V.H, một kỹ sư xây dựng ở Hà Nội, khoảng 45-50 tuổi. Hiện tại, tôi đang phụ trách một dự án xây dựng trung tâm thương mại lớn ở quận Cầu Giấy, bao gồm cả việc đào một tầng hầm rất sâu. Tôi có nghe phong thanh về Luật Địa chất và Khoáng sản mới có đề cập đến 'không gian lòng đất'. Vậy cho tôi hỏi, việc đào hầm của chúng tôi có liên quan gì đến khái niệm này không, và liệu chúng tôi có cần phải thực hiện các thủ tục đặc biệt nào về 'không gian lòng đất' trước khi triển khai không?”
Khái niệm và Quy định chung về Khoáng sản tại Việt Nam
“Chào luật sư, tôi là nông dân ở Lâm Đồng. Gần đây, khi đang cải tạo vườn nhà, tôi phát hiện một loại đá có màu sắc và cấu tạo rất lạ, tôi nghi ngờ nó có thể là một loại khoáng sản có giá trị. Tôi muốn hỏi liệu nó có thực sự là khoáng sản theo quy định pháp luật không và tôi có được phép tự mình khai thác nó không?”
Phạm vi điều chỉnh và giới hạn thăm dò nước nóng thiên nhiên
“Chào luật sư, gia đình tôi ở một huyện miền núi thuộc tỉnh Lâm Đồng, có một mảnh đất rộng và gần đây phát hiện có mạch nước nóng. Chúng tôi đang có ý định xây dựng một khu nghỉ dưỡng suối khoáng nhỏ. Tôi muốn hỏi, liệu 'nước nóng thiên nhiên' có thuộc phạm vi điều chỉnh của Luật Địa chất và khoáng sản mới 2024 không, và nếu có thì việc thăm dò hay khai thác có bị giới hạn gì không ạ? Chúng tôi nên bắt đầu từ đâu?”
Tiền cấp quyền khai thác khoáng sản
“Tôi là anh Nguyễn Văn Hùng, chủ một doanh nghiệp khai thác đá ở huyện Thủy Nguyên, Hải Phòng. Mấy hôm nay tôi đang lo lắng về việc tính toán khoản tiền cấp quyền khai thác khoáng sản cho mỏ đá mới sắp đi vào hoạt động. Tôi không rõ liệu luật mới có thay đổi gì đáng kể so với trước đây không và liệu việc này có ảnh hưởng đến chi phí đầu tư của công ty tôi không. Mong được tư vấn cụ thể.”
Nghĩa vụ và cơ sở tính Tiền cấp quyền khai thác khoáng sản
“Chào luật sư, tôi là chủ một doanh nghiệp nhỏ chuyên khai thác cát xây dựng ở huyện Đông Triều, Quảng Ninh. Gần đây, tôi nghe nói về việc phải nộp "Tiền cấp quyền khai thác khoáng sản" nhưng không rõ khoản này là gì, cách tính ra sao và doanh nghiệp của tôi có thuộc diện phải nộp không. Với quy mô nhỏ như bên tôi thì có chính sách gì đặc biệt không ạ? Tôi đang lo lắng lắm.”
Tiền cấp quyền khai thác khoáng sản
“Chào luật sư, tôi là giám đốc một công ty khai thác đá nhỏ ở Huyện Cẩm Giàng, Hải Dương. Gần đây, tôi nghe nói về **tiền cấp quyền khai thác khoáng sản** theo Luật mới. Công ty tôi đang chuẩn bị làm thủ tục quyết toán cho năm tới, tôi không rõ khoản tiền này được tính toán và quyết toán như thế nào, hồ sơ cần những gì. Liệu có quy định cụ thể nào về vấn đề này không?”
Khoáng sản chiến lược, quan trọng
“Tôi là anh H.T.K, chủ một doanh nghiệp khai thác khoáng sản nhỏ ở tỉnh Quảng Ninh. Gần đây, tôi nghe nói nhiều về khái niệm 'khoáng sản chiến lược, quan trọng' khi tìm hiểu về các quy định mới. Tôi đang muốn mở rộng thăm dò một mỏ đất hiếm tiềm năng, nhưng không rõ liệu đất hiếm có thuộc diện khoáng sản chiến lược hay không, và nếu có thì việc xin cấp phép sẽ phức tạp đến mức nào. Liệu có quy định cụ thể nào về danh mục này không?”
Điểm quy chiếu sân bay chuyên dùng và quy định liên quan
“Tôi đang làm hồ sơ để xin phép mở một sân bay chuyên dùng nhỏ cho công ty khai thác khoáng sản ở Bảo Lộc, Lâm Đồng. Trong hướng dẫn có nhắc đến 'điểm quy chiếu sân bay chuyên dùng' mà tôi chưa hiểu rõ lắm. Nó có vai trò gì trong việc xin phép và quản lý sau này không? Tôi cần lưu ý gì để đảm bảo tuân thủ pháp luật?”
Định nghĩa và quản lý Khoáng sản
“Chào luật sư, tôi là anh Hùng, làm nghề nông ở huyện Lạc Thủy, Hòa Bình. Mấy hôm trước đào ao nuôi cá, tôi phát hiện một cục đá rất lạ, nhìn lấp lánh như có kim loại bên trong. Tôi không biết đây có phải là khoáng sản không và nếu đúng thì tôi có được giữ lại hay phải báo cáo cho ai không? Tôi lo không biết có vi phạm pháp luật gì không.”
Ranh giới mỏ trong khai thác khoáng sản
“Chúng tôi đang có kế hoạch mở rộng khai thác than tại mỏ X ở Quảng Ninh. Tuy nhiên, tôi đang băn khoăn không rõ **ranh giới mỏ** của chúng tôi được xác định như thế nào, và liệu có thể điều chỉnh được không khi chúng tôi muốn khai thác sâu hơn hoặc rộng hơn để tối ưu hóa lợi nhuận? Liệu có những quy định nào chúng tôi cần lưu ý khi mở rộng không?”
Quy định pháp luật về khai thác nước nóng thiên nhiên
“Chào luật sư, tôi là ông Hùng, ở huyện Lâm Hà, Lâm Đồng. Gia đình tôi có một mảnh đất rộng, gần đây khoan giếng thì thấy có mạch nước nóng phun lên, nhiệt độ khá cao. Nghe nói nước nóng thiên nhiên có thể dùng để kinh doanh du lịch hoặc sưởi ấm nhà kính. Tôi muốn hỏi là nếu tôi muốn khai thác cái mạch nước nóng này để làm du lịch suối khoáng thì có cần xin phép gì không? Và nó có được coi là khoáng sản không, có bị quản lý như khai thác khoáng sản khác không?”
Quy định về tiền trúng đấu giá quyền khai thác khoáng sản
“Chào chuyên gia, tôi là Anh Hùng, chủ một doanh nghiệp khai thác đá nhỏ ở Quảng Ninh. Vừa rồi, công ty tôi trúng đấu giá một khu vực khai thác khoáng sản mới. Tôi đang băn khoăn không biết chính xác 'tiền trúng đấu giá' này là gì, cách xác định ra sao và liệu có những khoản phí nào khác mà tôi cần lưu ý sau khi thắng đấu giá không. Mong chuyên gia tư vấn giúp ạ.”
Khoáng sản độc hại và quy định về môi trường
“Chào chuyên gia, tôi là nông dân ở xã Đại Lộc, tỉnh Quảng Nam. Gần đây có một dự án khai thác khoáng sản mới ở gần đất nông nghiệp của gia đình tôi. Tôi nghe nói có nguy cơ phát tán 'khoáng sản độc hại' ra môi trường. Tôi rất lo lắng không biết 'khoáng sản độc hại' là gì và liệu đất đai, nguồn nước của gia đình tôi có bị ảnh hưởng không, đặc biệt là khi tôi trồng trọt và nuôi cá. Chuyên gia có thể giải thích giúp tôi không?”
Khai thác khoáng sản đi kèm
“Chào luật sư, tôi là chủ một mỏ đá nhỏ ở huyện Thạch Thất, Hà Nội. Hiện tại, mỏ của tôi chủ yếu khai thác đá xây dựng. Tuy nhiên, trong quá trình khai thác, chúng tôi phát hiện có một lượng nhỏ khoáng sản khác lẫn trong đá, có vẻ là một loại quặng kim loại nào đó, nhưng sản lượng không nhiều bằng đá chính. Tôi muốn hỏi liệu chúng tôi có được phép khai thác luôn loại khoáng sản "đi kèm" này không, và nếu có thì cần phải làm thủ tục gì để đảm bảo đúng quy định pháp luật?”
Quy định về khoáng sản và hoạt động khai thác
“Chào luật sư, tôi là nông dân ở Quảng Ninh. Vừa rồi, trong lúc đào mương tiêu nước cho ruộng, tôi có phát hiện một số loại đá lạ, óng ánh rất đẹp. Tôi không rõ đây có phải là khoáng sản không và nếu đúng thì tôi có được phép tự ý khai thác để bán hay không? Tôi nghe nói khai thác khoáng sản phải có giấy phép, vậy cụ thể là như thế nào?”
Khái niệm và quy định về khoáng sản đi kèm
“Công ty tôi ở Quảng Ninh chuyên khai thác than. Gần đây, trong quá trình khai thác, chúng tôi phát hiện một lượng lớn đất sét cao lanh có giá trị kinh tế cao nằm lẫn trong vỉa than chính. Tôi muốn hỏi liệu công ty có được phép khai thác loại khoáng sản này cùng với than không và cần làm những thủ tục gì để tránh vi phạm pháp luật?”
Hoạt động nghiên cứu vật liệu nổ công nghiệp
“Chào luật sư, công ty chúng tôi ở Biên Hòa, Đồng Nai chuyên về khai thác khoáng sản. Hiện tại, chúng tôi đang muốn tự nghiên cứu để cải tiến vật liệu nổ công nghiệp sử dụng trong mỏ. Tôi muốn hỏi, theo quy định pháp luật, 'Nghiên cứu, phát triển công nghệ vật liệu nổ công nghiệp' có bao gồm cả việc thử nghiệm sản phẩm mới trên thực địa không, và phạm vi của hoạt động này được hiểu như thế nào để chúng tôi tuân thủ?”
Định nghĩa và quản lý Tài nguyên khoáng sản
“Chào luật sư, tôi là nông dân ở huyện Hoành Bồ, Quảng Ninh. Mấy hôm nay đào móng làm chuồng trại, tôi có phát hiện một loại đá lạ, óng ánh, khá nặng. Tôi nghe nói có thể đây là khoáng sản. Vậy luật sư cho tôi hỏi, cái "tài nguyên khoáng sản" theo luật định nghĩa là gì, và nếu tôi tìm thấy thì có được tự ý khai thác không?”
Xác định trữ lượng tính tiền cấp quyền khai thác khoáng sản
“Chào chuyên gia, tôi đang có một dự án khai thác cát ở Long An và đang làm thủ tục xin cấp phép. Tôi nghe nói có thuật ngữ 'trữ lượng tính tiền cấp quyền khai thác khoáng sản' nhưng không rõ nó được xác định như thế nào và cơ quan nào sẽ chịu trách nhiệm tính toán, đặc biệt là khi giấy phép do tỉnh cấp. Liệu có quy định cụ thể nào cho trường hợp của tôi ở Long An không?”
Nghĩa vụ tài chính khi khai thác khoáng sản
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chủ một doanh nghiệp khai thác đá ở Quảng Ninh. Vừa rồi doanh nghiệp tôi được cấp phép khai thác một mỏ đá mới. Tôi nghe nói phải nộp 'tiền cấp quyền khai thác khoáng sản' nhưng không rõ cụ thể là loại tiền gì, phải nộp khi nào và nếu chậm trễ thì có bị phạt không? Mong được tư vấn chi tiết.”
Trữ lượng khoáng sản và quản lý nhà nước
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chủ một mỏ đá nhỏ ở huyện Cẩm Giàng, Hải Dương. Gần đây, tôi đang làm hồ sơ xin gia hạn giấy phép khai thác và cần phải báo cáo lại về trữ lượng khoáng sản còn lại của mỏ. Tôi không chắc chắn lắm về khái niệm này được quy định thế nào và cơ quan nào sẽ phê duyệt. Liệu mỏ của tôi có đủ điều kiện để gia hạn không nếu trữ lượng còn lại không nhiều?”