Quy định pháp luật về Bãi thải mỏ trong hoạt động khai thác khoáng sản
“Gia đình tôi có mảnh đất canh tác gần một khu mỏ khai thác đá mới được cấp phép ở huyện Thanh Sơn, Phú Thọ. Gần đây, họ bắt đầu đổ đất đá thải thành một đống lớn ngay sát ranh giới đất nhà tôi, gọi là 'bãi thải mỏ'. Tôi lo lắng về bụi bặm, ô nhiễm nguồn nước và cả nguy cơ sạt lở. Liệu việc này có đúng quy định không? 'Bãi thải mỏ' là gì và có những quy định nào về nó để bảo vệ người dân như chúng tôi?”
Trả lời
Khái niệm "Bãi thải mỏ" và "Đất, đá thải mỏ"
Theo quy định pháp luật hiện hành, cụ thể tại Nghị định số 21/2026/NĐ-CP sửa đổi Nghị định số 193/2025/NĐ-CP, đất, đá thải mỏ được định nghĩa là đất, đá, cát, sét hoặc các khoáng chất khác ở thể rắn được thải loại từ hoạt động khai thác, chế biến khoáng sản. Các vật chất này được lưu trữ và bảo quản tại bãi chứa, bãi thải mỏ hoặc được chôn lấp, và phải đáp ứng các yêu cầu về an toàn và bảo vệ môi trường
[1]. Như vậy, "bãi thải mỏ" chính là khu vực được sử dụng để chứa đựng các chất thải rắn phát sinh từ quá trình khai thác và chế biến khoáng sản.Phạm vi và đối tượng áp dụng các quy định liên quan
Các hoạt động liên quan đến địa chất và khoáng sản, bao gồm cả việc hình thành và quản lý bãi thải mỏ, đều thuộc phạm vi điều chỉnh của Nghị định số 193/2025/NĐ-CP
[2]. Nghị định này áp dụng cho các cơ quan, tổ chức, cộng đồng dân cư, hộ gia đình và cá nhân tham gia hoạt động điều tra cơ bản địa chất, điều tra địa chất về khoáng sản, hoạt động khoáng sản, thu hồi khoáng sản và các hoạt động khác có liên quan đến địa chất và khoáng sản trên lãnh thổ Việt Nam [3]. Điều này có nghĩa là công ty khai thác mỏ gần nhà anh T. phải tuân thủ các quy định này.Vấn đề an toàn và bảo vệ môi trường đối với bãi thải mỏ
Việc anh N.V.T lo lắng về bụi bặm, ô nhiễm nguồn nước và nguy cơ sạt lở từ bãi thải mỏ là hoàn toàn có cơ sở. Quy định pháp luật đã nhấn mạnh rằng việc lưu trữ và bảo quản đất, đá thải mỏ tại bãi thải phải đáp ứng các yêu cầu về an toàn và bảo vệ môi trường
[1]. Điều này bao gồm việc thiết kế, xây dựng và vận hành bãi thải mỏ phải đảm bảo không gây ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường xung quanh và cuộc sống của người dân. Nếu bãi thải mỏ đang hoạt động không đảm bảo các yêu cầu này, gây ra bụi, ô nhiễm hoặc nguy cơ sạt lở, đó là hành vi vi phạm quy định pháp luật. Anh T. có quyền yêu cầu các cơ quan chức năng kiểm tra và xử lý.