Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Điều hành giao dịch thị trường điện lực
“Chú Hưng ở TP.HCM đang có ý định đầu tư vào dự án điện mặt trời áp mái cho nhà xưởng của mình và muốn bán điện dư thừa vào lưới điện quốc gia. Chú nghe nói về 'Điều hành giao dịch thị trường điện lực' nhưng không rõ hoạt động này ảnh hưởng thế nào đến việc mua bán điện của các nhà sản xuất nhỏ như chú. Chú lo lắng về tính công bằng và minh bạch của thị trường.”
Thăng hạng chức danh nghề nghiệp của viên chức và trách nhiệm người đứng đầu
“Chào luật sư, tôi là một viên chức ở Sở Xây dựng TP.HCM. Tôi đã cống hiến hơn 10 năm và có đủ điều kiện để được **thăng hạng chức danh nghề nghiệp** lên chuyên viên chính. Tuy nhiên, đợt xét duyệt vừa rồi tôi lại bị loại một cách khó hiểu, trong khi có người khác ít kinh nghiệm hơn lại được. Tôi nghi ngờ có sự không minh bạch trong quy trình này. Vậy tôi có thể khiếu nại hay làm gì để đảm bảo quyền lợi của mình không, đặc biệt khi người đứng đầu đơn vị lại không có động thái giải quyết?”
Kiểm soát thủ tục hành chính
“Chào luật sư, tôi là chủ một quán cà phê nhỏ ở Quận 1, TP.HCM. Gần đây tôi muốn xin giấy phép kinh doanh thêm mảng đồ ăn vặt nhưng thủ tục rườm rà, mỗi nơi hướng dẫn một kiểu, tôi không biết phải làm thế nào để đảm bảo tính minh bạch và đơn giản hóa các thủ tục này. Liệu có cơ quan nào chịu trách nhiệm 'kiểm soát' để mấy cái thủ tục hành chính đỡ phức tạp hơn không ạ?”
Đánh giá tổ chức hành chính nhà nước theo Nghị định 335/2025/NĐ-CP
“Tôi là cán bộ ở Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện X, tỉnh Y. Sắp tới, đơn vị tôi sẽ tiến hành đánh giá tổ chức theo Nghị định 335/2025/NĐ-CP. Tôi muốn hỏi quy trình này sẽ áp dụng cho đơn vị tôi như thế nào, và những nguyên tắc nào cần được đảm bảo để việc đánh giá diễn ra công bằng, minh bạch? Liệu có phải tất cả các phòng ban đều bị đánh giá theo cùng một tiêu chí không?”
Góp tài sản vào quỹ xã hội, quỹ từ thiện
“Chào luật sư, tôi là chủ một doanh nghiệp nhỏ ở Quận 1, TP.HCM. Tôi muốn đóng góp một khoản tiền và một số thiết bị y tế đã qua sử dụng nhưng vẫn dùng tốt cho một quỹ từ thiện chuyên hỗ trợ các bệnh viện vùng sâu vùng xa. Tôi không rõ việc đóng góp này có được coi là 'góp tài sản' theo quy định pháp luật không và cần lưu ý gì để đảm bảo minh bạch, đúng quy định ạ?”
Trách nhiệm giải trình của cơ sở giáo dục đại học
“Chào luật sư, tôi là phụ huynh có con đang học tại trường Đại học Y ở TP.HCM. Gần đây, trường đột ngột tăng học phí mà không có thông báo rõ ràng, giải thích cụ thể về lý do và cách sử dụng khoản tăng đó. Chúng tôi rất bức xúc và muốn biết trường có trách nhiệm giải trình về việc này không và chúng tôi phải làm gì để yêu cầu trường minh bạch thông tin?”
Đạo đức nghề nghiệp trong hoạt động chuyên môn
“Chào luật sư, em là một nghiên cứu sinh ở Hà Nội. Gần đây, em thấy một số đồng nghiệp trong phòng thí nghiệm có vẻ như đang sử dụng tài nguyên nghiên cứu cho mục đích cá nhân, hoặc có những hành vi không minh bạch trong công bố kết quả. Em rất lo lắng về đạo đức nghề nghiệp trong khoa học. Xin hỏi luật pháp quy định về vấn đề này như thế nào để em biết cách ứng xử ạ?”
Hoạt động giám sát của Quốc hội
“Chào luật sư, tôi là chủ một doanh nghiệp xây dựng nhỏ ở Đà Nẵng. Gần đây, có một số dự án của thành phố triển khai mà tôi thấy không minh bạch lắm, ảnh hưởng đến cả việc kinh doanh của tôi. Tôi nghe nói Quốc hội có chức năng giám sát, nhưng tôi không rõ giám sát cụ thể là gì, họ giám sát ai và có thể can thiệp vào những vấn đề như thế này không? Liệu có cách nào để người dân như chúng tôi đóng góp ý kiến để Quốc hội thực hiện giám sát hiệu quả hơn không?”
Đấu giá tài sản công
“Chào luật sư, tôi là chủ một xưởng gỗ ở Quận 7. Gần đây tôi nghe nói Ủy ban nhân dân quận đang có kế hoạch đấu giá một số lô đất công và cả máy móc cũ không còn dùng nữa. Tôi muốn tham gia nhưng không biết quy trình thế nào, tài sản công là gì và liệu có minh bạch không. Luật sư có thể giải thích giúp tôi về **đấu giá tài sản công** được không ạ?”
Người có liên quan trong hoạt động vay vốn của Quỹ Hỗ trợ phát triển hợp tác xã
“Chào luật sư, tôi là giám đốc một hợp tác xã nông nghiệp ở Đồng Tháp. Chúng tôi đang làm hồ sơ vay vốn từ Quỹ Hỗ trợ phát triển hợp tác xã để mở rộng sản xuất. Tôi nghe nói có quy định về 'người có liên quan' mà nếu không rõ có thể ảnh hưởng đến việc xét duyệt khoản vay. Trong hợp tác xã của tôi, có một số thành viên ban quản trị là anh em họ hàng với nhau. Liệu điều này có gây khó khăn gì khi vay vốn không? Chúng tôi cần lưu ý gì để đảm bảo hồ sơ hợp lệ?”
Đấu giá tài sản công
“Chào chuyên gia, tôi là chủ một xưởng cơ khí nhỏ ở Quận Bình Thạnh, TP.HCM. Tôi nghe nói có một nhà máy quốc phòng cũ đang thanh lý một số máy móc thiết bị mà tôi rất cần cho việc mở rộng sản xuất. Tôi muốn tham gia đấu giá để mua số tài sản này nhưng không biết quy trình đấu giá tài sản công diễn ra như thế nào, có minh bạch không và tôi cần chuẩn bị những gì. Liệu tôi có cơ hội không khi là doanh nghiệp tư nhân?”
Đấu giá tài sản công
“Tôi là chủ một xưởng gỗ ở quận Bình Thạnh, TP.HCM. Gần đây tôi thấy có thông báo đấu giá một lô đất công thuộc sở hữu của thành phố, rất phù hợp để mở rộng xưởng. Tôi muốn tham gia nhưng không rõ quy trình đấu giá tài sản công này có đảm bảo minh bạch, đúng pháp luật không, và tôi cần chuẩn bị những gì để tham gia?”
Theo dõi, đánh giá công chức
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là công chức ở Văn phòng UBND quận X, Hà Nội. Gần đây, tôi thấy cấp trên thường xuyên yêu cầu báo cáo công việc hàng tuần, hàng tháng và có vẻ như họ đang chấm điểm công việc của tôi. Tôi không rõ việc này có phải là quy trình đánh giá công chức chính thức hay không, và liệu có đảm bảo công bằng, minh bạch không? Tôi muốn biết quy định pháp luật về việc theo dõi, đánh giá công chức như thế nào để đảm bảo quyền lợi của mình.”
Điều tiết điện lực và trách nhiệm báo cáo chi phí
“Anh Hùng, chủ một nhà máy sản xuất gạch ở Huyện Bình Chánh, TP.HCM, đang lo lắng về việc giá điện tăng cao liên tục. Anh nghe nói có "điều tiết điện lực" nhưng không rõ cơ quan nào chịu trách nhiệm và liệu các đơn vị cung cấp điện có phải minh bạch chi phí không. Anh muốn biết liệu có cách nào để nhà máy của anh có thể nắm được thông tin này để tính toán chi phí sản xuất tốt hơn không.”
Quy định về phụ thu vận chuyển container đường biển
“Chị H.T.L, chủ một doanh nghiệp xuất nhập khẩu nhỏ ở Hải Phòng, đang rất băn khoăn về các khoản **phụ thu** trên hóa đơn vận chuyển công-te-nơ hàng hóa bằng đường biển mà hãng tàu gửi. Chị không hiểu rõ các loại phụ thu này là gì, có hợp pháp không và làm sao để kiểm tra tính minh bạch của chúng khi mỗi lần giá cước lại có thêm nhiều khoản phát sinh.”
Trách nhiệm giải trình của cơ sở giáo dục đại học
“Con tôi đang học năm thứ hai tại một trường đại học tư thục ở TP.HCM. Gần đây, trường liên tục có những thay đổi về chương trình học và các khoản phí phát sinh mà không thông báo rõ ràng, khiến tôi rất lo lắng. Tôi muốn biết liệu trường có **trách nhiệm giải trình** nào đối với phụ huynh và sinh viên về những vấn đề này không, và làm cách nào để tôi có thể yêu cầu trường cung cấp thông tin minh bạch hơn?”
Trách nhiệm giải trình của cơ quan nhà nước
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chủ một doanh nghiệp nhỏ ở quận Cầu Giấy, Hà Nội. Tôi có nộp hồ sơ xin cấp phép kinh doanh từ tháng trước nhưng đến nay vẫn chưa nhận được kết quả, cũng không có thông báo gì về lý do chậm trễ. Tôi muốn hỏi liệu tôi có quyền yêu cầu cơ quan cấp phép giải thích rõ ràng về tình trạng hồ sơ của tôi không và họ có bắt buộc phải trả lời tôi không?”
Vai trò và trách nhiệm của Bên mời quan tâm trong đấu thầu dự án
“Chào chuyên gia, công ty tôi ở Đà Nẵng đang muốn tham gia đấu thầu một dự án xây dựng khu dân cư mới của thành phố. Tôi thấy trong hồ sơ có nhắc đến 'Bên mời quan tâm' nhưng không rõ cụ thể là ai và họ có trách nhiệm gì. Liệu công ty tôi có thể yên tâm về sự minh bạch và công bằng khi tham gia không, vì tôi nghe nói đôi khi có sự 'quen biết'?”
Công khai, minh bạch trong hoạt động của cơ quan nhà nước
“Chào luật sư, tôi là chủ một cửa hàng kinh doanh nhỏ ở Quận 1, TP.HCM. Tôi đang làm thủ tục xin cấp phép vệ sinh an toàn thực phẩm nhưng thấy các quy trình, giấy tờ không rõ ràng, hỏi cán bộ thì họ cứ hẹn. Tôi muốn biết liệu cơ quan nhà nước có phải công khai các thông tin này không và tôi có quyền được yêu cầu không?”
Quy định về giá bán buôn điện
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chủ một xưởng sản xuất nhỏ ở huyện Long Thành, Đồng Nai. Gần đây, hóa đơn tiền điện của xưởng tôi tăng khá cao. Tôi biết công ty điện lực địa phương mua điện từ một đơn vị lớn hơn, rồi mới bán lại cho chúng tôi. Tôi muốn hỏi, giá bán buôn điện giữa các đơn vị điện lực này được quy định như thế nào, và liệu có cơ chế nào để đảm bảo tính minh bạch, công bằng không?”
Giám sát hoạt động Đoàn thanh tra
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chủ một doanh nghiệp nhỏ ở quận Cầu Giấy, Hà Nội. Gần đây, doanh nghiệp tôi đang trong quá trình thanh tra, và tôi thấy một số cán bộ trong đoàn có vẻ không tuân thủ đúng quy định, thậm chí có thái độ chưa chuẩn mực. Tôi muốn hỏi, liệu có cơ chế nào để giám sát hoạt động của đoàn thanh tra này không, và tôi có thể làm gì để đảm bảo cuộc thanh tra diễn ra công bằng, minh bạch?”