Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Quản lý và phục hồi nguồn nước bị cạn kiệt
“Gia đình tôi ở huyện Ninh Phước, tỉnh Ninh Thuận, sống chủ yếu bằng nghề trồng nho. Mấy năm nay tình hình hạn hán ngày càng nặng, giếng khoan của nhà tôi giờ cạn khô rồi, không còn nước tưới cho vườn nho nữa. Cứ thế này thì mất trắng vụ mùa mất. Tôi muốn hỏi là có quy định nào của pháp luật về việc này không, hay có cách nào để được hỗ trợ không?”
Bảo tồn Hệ sinh thái tự nhiên mới tại cửa sông ven biển
“Chào luật sư, tôi là một ngư dân ở Cà Mau, gần cửa sông. Mấy năm nay thấy có mấy bãi bồi mới nổi lên, cây cối bắt đầu mọc, chim chóc cũng về nhiều lắm, trông đẹp và sinh động hẳn. Tôi nghe nói đây là 'hệ sinh thái tự nhiên mới' gì đó. Tôi lo nếu có ai đó đến khai thác hay xả thải làm hỏng mất thì phí lắm. Luật pháp có quy định gì để bảo vệ những khu vực này không ạ?”
Gia hạn sử dụng đất nông nghiệp
“Tôi là Anh N.V.H, một nông dân ở huyện Củ Chi, TP.HCM. Gia đình tôi đã canh tác trên mảnh đất nông nghiệp này gần 50 năm rồi, giờ giấy chứng nhận quyền sử dụng đất sắp hết hạn vào cuối năm nay. Tôi lo lắng không biết có được **gia hạn sử dụng đất** để tiếp tục làm nông không, và thủ tục để làm việc này có phức tạp lắm không, vì đây là nguồn sống chính của cả nhà.”
Quy định chuyển tiếp đối với giấy phép hoạt động và dự án điện lực
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là anh Hùng, giám đốc một công ty điện lực nhỏ ở Bình Dương chuyên lắp đặt điện mặt trời áp mái. Công ty tôi mới được cấp phép hoạt động điện lực năm ngoái. Nghe nói sắp có Luật Điện lực 2024 thay đổi nhiều thứ, tôi lo không biết giấy phép của công ty có còn hiệu lực không, hay có phải làm lại thủ tục gì không? Các dự án đang triển khai có bị ảnh hưởng gì không?”
Quyền tham gia xã hội của người cao tuổi
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là cô Hạnh, năm nay đã 72 tuổi, sống ở huyện Củ Chi, TP.HCM. Dù đã về hưu nhưng tôi vẫn rất minh mẫn và muốn đóng góp cho cộng đồng. Gần đây, tôi nghe mấy đứa cháu nói người già như tôi thì nên ở nhà nghỉ ngơi thôi, đừng tham gia mấy chuyện xã hội nữa. Tôi muốn hỏi, liệu pháp luật có công nhận **năng lực xã hội** của những người cao tuổi như tôi không, đặc biệt là quyền tham gia vào các hoạt động chính trị như bầu cử?”
Phát triển nguồn nước bền vững
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là nông dân ở Bình Thuận. Mùa khô năm nay kéo dài quá, kênh mương thủy lợi cạn kiệt hết, vườn thanh long nhà tôi đang bị thiếu nước tưới trầm trọng. Tôi nghe nói về việc 'phát triển nguồn nước' nhưng không rõ Nhà nước có chính sách hay biện pháp nào để hỗ trợ bà con nông dân trong việc này không, đặc biệt là ở những vùng thường xuyên khô hạn như quê tôi?”
Bảo vệ Đa dạng sinh học và trách nhiệm cộng đồng
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là một nông dân ở huyện Cần Giờ, TP.HCM, chuyên làm vườn và có một homestay nhỏ cho khách du lịch sinh thái. Mấy năm nay, tôi thấy rõ ràng là các loài cá, tôm tự nhiên trong kênh rạch quanh nhà ít hẳn đi, nhiều loại cây dại đặc trưng của vùng ngập mặn cũng không còn thấy nữa. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến thu nhập từ du lịch của gia đình tôi. Tôi nghe nói về 'đa dạng sinh học' nhưng không rõ khái niệm này là gì và liệu có luật pháp nào bảo vệ những loài sinh vật và môi trường sống đang bị suy giảm này không? Tôi muốn biết mình có thể làm gì để góp phần bảo vệ chúng.”
Hoạt động ứng phó sự cố, thiên tai và tìm kiếm cứu nạn
“Gia đình tôi sống ở Đà Nẵng, năm nào cũng lo bão lũ. Năm ngoái có đợt lũ lớn, tôi thấy lực lượng cứu hộ đến chậm, không biết trách nhiệm của ai. Tôi muốn hỏi, những hoạt động ứng phó thiên tai, tìm kiếm cứu nạn này được quy định như thế nào, ai là người chịu trách nhiệm chính và người dân như chúng tôi cần làm gì để phối hợp?”
Căn cước cho người gốc Việt chưa xác định quốc tịch
“Chào luật sư, tôi là chú Ba, năm nay 65 tuổi, sống ở một xã vùng biên giới Tây Ninh. Cả đời tôi làm nông nhưng không có giấy tờ tùy thân gì cả. Bố mẹ tôi là người Việt nhưng do chiến tranh loạn lạc nên giấy tờ cũng mất hết. Giờ tôi muốn làm căn cước công dân để được hưởng các chính sách hỗ trợ của nhà nước nhưng không biết bắt đầu từ đâu. Trường hợp của tôi có được làm căn cước không?”
Quy định về giải ngạch sĩ quan dự bị
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là cựu quân nhân, hiện đang là sĩ quan dự bị ở quận Gò Vấp, TP.HCM. Tôi năm nay đã 45 tuổi, sức khỏe cũng không còn như trước. Tôi muốn hỏi là liệu tôi có thể xin giải ngạch sĩ quan dự bị được không và thủ tục như thế nào? Tôi lo lắng nếu có động viên thì sức khỏe tôi không đảm bảo.”
Hình thức đào tạo giáo dục thường xuyên trình độ đại học
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là kỹ sư phần mềm ở TP.HCM, năm nay 32 tuổi. Tôi đang muốn học thêm một bằng đại học thứ hai hoặc một khóa nâng cao chuyên môn để thăng tiến trong sự nghiệp. Tôi thấy có nhắc đến 'giáo dục thường xuyên' nhưng không rõ hình thức 'vừa làm vừa học' hay 'đào tạo từ xa' có được công nhận tương đương bằng chính quy không, và nó có khác gì với đào tạo chính quy truyền thống? Tôi lo lắng về giá trị của bằng cấp này.”
Dự báo khí hậu và cơ sở pháp lý
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là anh Nguyễn Văn Hùng, một nông dân ở huyện Châu Thành, tỉnh Tiền Giang. Mấy năm nay thời tiết thất thường quá, ảnh hưởng nặng nề đến vụ mùa. Tôi nghe nói có các bản tin dự báo khí hậu dài hạn nhưng không biết thông tin đó có chính thức không, có đáng tin cậy để tôi lên kế hoạch trồng trọt, chăn nuôi hay không? Liệu có văn bản pháp luật nào quy định về cái này không?”
Quản lý an toàn vùng hạ du đập thủy điện
“Chào luật sư, tôi là Hạnh, một nông dân ở huyện miền núi M. Mùa mưa bão năm nào gia đình tôi cũng thấp thỏm lo sợ nước lũ dâng cao do đập thủy điện trên thượng nguồn xả nước. Gần đây có thông tin sắp xả lũ khẩn cấp, tôi muốn hỏi vùng đất canh tác của gia đình tôi có được xem là **vùng hạ du đập thủy điện** không và liệu có quy định nào bảo vệ người dân như chúng tôi khi xảy ra sự cố không?”
Quy định về Khách hàng sử dụng điện lớn
“Chào luật sư, tôi là chủ một nhà máy sản xuất linh kiện điện tử ở KCN Biên Hòa, Đồng Nai. Mấy năm nay sản lượng điện tiêu thụ của nhà máy tôi tăng lên đáng kể, có tháng còn vượt mức quy định của tỉnh. Tôi nghe nói có khái niệm 'khách hàng sử dụng điện lớn' và có những quy định riêng cho đối tượng này. Không biết nhà máy của tôi có thuộc diện này không và nếu có thì phải tuân thủ những trách nhiệm gì đặc biệt không ạ?”
Hỗ trợ trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt
“Tôi là chị N.T.H, một công nhân ở huyện Cần Giờ, TP.HCM. Con trai tôi năm nay 7 tuổi, cháu bị bệnh tim bẩm sinh rất nặng, thường xuyên phải nhập viện và chi phí điều trị rất lớn. Hoàn cảnh gia đình tôi vô cùng khó khăn, tôi là mẹ đơn thân và không có đủ khả năng chăm sóc toàn diện cho cháu. Tôi muốn hỏi liệu con tôi có được xem là trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt không và tôi có thể tìm kiếm sự hỗ trợ nào từ nhà nước để giúp cháu được chăm sóc tốt hơn không?”
Nuôi trồng thủy sản bán thâm canh
“Chào luật sư, tôi là một người nuôi tôm ở Cà Mau. Gia đình tôi có một ao nuôi tôm sú theo kiểu bán thâm canh đã nhiều năm nay. Gần đây có nghe nói về các quy định mới về quản lý nuôi trồng thủy sản. Tôi không rõ liệu hình thức nuôi bán thâm canh của gia đình tôi có thuộc diện phải đăng ký hay tuân thủ những quy định đặc biệt nào không, và nếu có thì thủ tục ra sao? Tôi lo lắng nếu không nắm rõ có thể bị phạt.”
Phân lũ trong phòng chống thiên tai
“Chị M.T.H, một nông dân ở huyện Thanh Chương, Nghệ An, đang lo lắng về việc mùa mưa lũ năm nay có thể sẽ lớn. Chị nghe nói chính quyền có thể thực hiện "phân lũ" để giảm áp lực cho đê điều ở hạ lưu. Chị muốn biết việc phân lũ này được quy định thế nào, liệu có ảnh hưởng đến đất đai, hoa màu của gia đình chị không và ai sẽ chịu trách nhiệm nếu có thiệt hại?”
Cơ chế mua bán điện trực tiếp theo Nghị định 57/2025/NĐ-CP và thời điểm áp dụng
“Tôi là chủ một nhà máy sản xuất ở Bình Dương, đang muốn đầu tư điện mặt trời để tự cung cấp điện. Tôi thấy có Nghị định số 57/2025/NĐ-CP về mua bán điện trực tiếp, nhưng lại ghi năm 2025. Vậy tôi có thể bắt đầu các thủ tục để mua bán điện trực tiếp theo Nghị định này ngay trong năm nay (Năm N) không, hay phải đợi đến năm 2025 mới được áp dụng?”
Dự báo khí tượng thủy văn và ứng dụng trong đời sống
“Chào luật sư, tôi là Bác Tám, một nông dân trồng lúa ở Huyện Châu Thành, Sóc Trăng. Mấy năm nay thời tiết thất thường quá, lúc thì hạn mặn, lúc thì mưa lũ bất chợt làm ảnh hưởng nặng nề đến mùa màng. Tôi nghe nói có 'dự báo khí tượng thủy văn' để biết trước tình hình, nhưng không rõ thông tin này có đáng tin cậy không, và có văn bản pháp luật nào quy định về việc này để bà con nông dân như tôi có thể dựa vào để lên kế hoạch sản xuất không?”
Pháp lý dịch vụ chứng thực hợp đồng điện tử
“Chào luật sư, tôi là chủ một cửa hàng bán đồ thủ công mỹ nghệ ở Quận 1, TP.HCM. Gần đây tôi bắt đầu bán hàng online và có nhiều giao dịch với khách sỉ qua hợp đồng điện tử. Tôi nghe nói có dịch vụ chứng thực hợp đồng điện tử để đảm bảo tính pháp lý, nhưng tôi không biết dịch vụ này có được pháp luật Việt Nam công nhận không? Liệu tôi có nên dùng không, và nếu có vấn đề thì hợp đồng của tôi có được bảo vệ không? Tôi năm nay 38 tuổi.”
Định nghĩa Công ty mẹ
“Chào luật sư, tôi là anh Hùng, chủ một công ty sản xuất đồ gỗ ở Quận 7, TP.HCM. Công ty tôi đang muốn mở rộng kinh doanh bằng cách đầu tư vào một công ty khác. Tuy nhiên, tôi đang băn khoăn không biết khi nào thì công ty của tôi sẽ được coi là **công ty mẹ** của công ty kia theo quy định pháp luật? Liệu có ngưỡng sở hữu vốn hay quyền điều hành nào cụ thể không? Tôi năm nay 45 tuổi.”
Nâng cao năng lực xã hội cho người cao tuổi
“Chào luật sư, tôi là cô Lan, năm nay đã 68 tuổi, về hưu được mấy năm rồi. Tôi ở quận 3, TP.HCM. Từ khi nghỉ dạy, tôi thấy mình ít giao tiếp hơn, nhiều lúc cũng muốn tham gia các hoạt động cộng đồng nhưng không biết bắt đầu từ đâu. Tôi nghe nói có khái niệm 'năng lực xã hội của người cao tuổi', không biết pháp luật có quy định gì để hỗ trợ chúng tôi duy trì và phát huy năng lực này không?”
Cảnh báo khí tượng thủy văn
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là nông dân ở huyện Đầm Dơi, Cà Mau. Mấy năm nay thời tiết thất thường quá, bão lũ cứ liên miên làm ảnh hưởng nặng nề đến mấy ao tôm của gia đình tôi. Tôi muốn hỏi là làm sao để tôi có thể nhận được những thông tin cảnh báo khí tượng thủy văn sớm nhất để kịp thời ứng phó, tránh thiệt hại ạ?”
Biến đổi khí hậu và khung pháp lý liên quan tại Việt Nam
“Chào luật sư, tôi là một nông dân ở Hậu Giang. Mấy năm nay, thời tiết thất thường quá, lúc thì hạn mặn kéo dài, lúc thì mưa lũ bất thường làm mất mùa liên tục. Tôi nghe nói là do biến đổi khí hậu nhưng không biết pháp luật mình có quy định gì về vấn đề này không, hay chỉ là chuyện tự nhiên thôi? Tôi muốn biết mình có thể dựa vào đâu để bảo vệ quyền lợi và sản xuất của mình.”