Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Quy định về dịch vụ bán trú trong cơ sở giáo dục mầm non
“Chào luật sư, tôi là chị Hằng ở Quận 7, TP.HCM. Con tôi đang học mầm non công lập và trường có tổ chức dịch vụ bán trú. Tôi muốn hỏi là dịch vụ này có được phép thu phí không và mức phí đó có căn cứ pháp lý nào không, hay là trường tự ý đặt ra ạ? Tôi thấy chi phí này khá cao.”
Quy định pháp luật về chế biến nguyên liệu thuốc lá
“Chào luật sư, tôi là nông dân ở huyện Yên Định, Thanh Hóa. Gia đình tôi có trồng một ít thuốc lá. Hiện tại tôi đang tính đầu tư máy móc để tự chế biến lá thuốc đã thu hoạch thành nguyên liệu thuốc lá thô để bán cho các nhà máy lớn hơn. Tôi nghe nói hoạt động này có nhiều quy định lắm, không biết trường hợp của tôi có phải xin phép gì không, hay có bị cấm không? Tôi muốn làm ăn đàng hoàng nên rất lo lắng.”
Quản lý và sử dụng nguồn nước liên quốc gia
“Chào luật sư, tôi là nông dân ở An Giang, có mấy hecta ruộng lúa nằm gần biên giới Campuchia. Mấy năm nay thấy nước sông về ruộng mình kém hơn, có vẻ bên Campuchia họ xây đập hay làm gì đó ở thượng nguồn. Tôi lo lắng quá không biết có luật nào bảo vệ quyền lợi của mình không, và 'nguồn nước liên quốc gia' nghĩa là sao ạ?”
Chính sách hỗ trợ sản phẩm thân thiện với môi trường
“Chào luật sư, tôi là chủ một cơ sở sản xuất đồ dùng gia đình từ vật liệu tái chế ở quận Ngũ Hành Sơn, Đà Nẵng. Sản phẩm của tôi như túi vải, hộp đựng thực phẩm bằng tre đều rất thân thiện với môi trường. Tôi nghe nói có chính sách hỗ trợ cho các sản phẩm này, không biết cơ sở của tôi có được hưởng ưu đãi gì không và cần làm gì để được công nhận?”
Các bên tranh chấp trong hòa giải lao động cá nhân
“Chào luật sư, tôi là công nhân ở một nhà máy giày tại Bình Dương. Tôi vừa bị công ty sa thải mà không có lý do rõ ràng. Tôi muốn khiếu nại nhưng không biết mình cần làm gì, và ai sẽ là 'các bên tranh chấp' trong trường hợp này? Tôi có cần phải tự mình đi hòa giải không?”
Dịch vụ dân số và khả năng tham gia của cơ sở y tế tư nhân
“Chào luật sư, tôi là chủ một phòng khám tư nhân ở quận Bình Thạnh, TP.HCM. Gần đây, tôi thấy nhà nước có nhiều chính sách khuyến khích nâng cao chất lượng dân số, như tư vấn tiền hôn nhân, khám sức khỏe sinh sản. Tôi muốn tìm hiểu xem liệu phòng khám của tôi có thể tham gia cung cấp các dịch vụ này cho người dân và có được hỗ trợ gì từ nhà nước không, hay chỉ các đơn vị công lập mới được làm? Tôi cũng lo lắng về các quy định pháp luật liên quan.”
Xác định Đối tượng thanh tra theo quy định pháp luật
“Chào luật sư, tôi là chủ một cửa hàng kinh doanh đồ điện tử ở quận Đống Đa, Hà Nội. Gần đây tôi nghe nói có đoàn thanh tra về kiểm tra các hộ kinh doanh cá thể. Tôi không biết liệu cửa hàng của tôi có phải là đối tượng thanh tra hay không và nếu có thì họ sẽ thanh tra những gì. Tôi năm nay 45 tuổi, rất lo lắng về việc này.”
Quản lý thặng số bán lẻ thuốc
“Chào luật sư, tôi là chủ một nhà thuốc nhỏ ở huyện Củ Chi, TP.HCM. Gần đây, tôi nghe nói về **thặng số bán lẻ** trong quản lý giá thuốc nhưng không rõ cụ thể nó bao gồm những chi phí gì và lợi nhuận bao nhiêu là hợp lý để không bị phạt. Với nhà thuốc nhỏ như của tôi, việc tính toán này có gì khác biệt không ạ?”
Mức lương tối thiểu chung và quyền lợi người lao động
“Chào luật sư, tôi là công nhân ở một nhà máy giày da tại Thuận An, Bình Dương. Lương cơ bản của tôi hiện chỉ có 3.5 triệu đồng/tháng. Tôi nghe nói Chính phủ có quy định về mức lương tối thiểu chung nhưng không rõ mức hiện tại là bao nhiêu và công ty tôi trả như vậy có đúng luật không. Tôi lo lắng quá.”
Quy định pháp luật về vật liệu nổ công nghiệp
“Chào luật sư, tôi là chủ một công ty xây dựng nhỏ ở huyện Cẩm Mỹ, Đồng Nai. Công ty tôi đang có dự án khai thác đá và phá dỡ công trình cũ, có nhu cầu sử dụng vật liệu nổ công nghiệp. Tôi nghe nói việc này rất phức tạp về mặt pháp lý, phải xin nhiều loại giấy phép và tuân thủ các quy định nghiêm ngặt. Luật sư cho tôi hỏi, công ty tôi cần phải lưu ý những gì để sử dụng vật liệu nổ công nghiệp đúng pháp luật, tránh gặp rắc rối?”
Xác định thời kỳ thanh tra và phạm vi xem xét hồ sơ
“Chào luật sư, tôi là chủ một nhà hàng nhỏ ở quận Đống Đa, Hà Nội. Gần đây, bên thanh tra chuyên ngành về an toàn thực phẩm có xuống làm việc. Họ yêu cầu cung cấp hồ sơ từ tận 5 năm trước, trong khi tôi nghĩ chỉ cần kiểm tra 1-2 năm gần đây thôi. Tôi muốn hỏi là 'thời kỳ thanh tra' này được quy định như thế nào, họ có quyền xem xét hồ sơ lâu đến vậy không ạ? Tôi lo lắng quá vì nhiều giấy tờ cũ tôi không còn giữ đầy đủ.”
Quyền tự quyết trong Kế hoạch hóa gia đình
“Chào luật sư, em là công nhân ở Hà Nam. Vợ chồng em mới cưới được 2 năm và có một bé gái. Vừa rồi, cán bộ y tế xã có đến vận động vợ chồng em nên sinh thêm con trai để 'có nếp có tẻ', còn dọa nếu không sinh thì sẽ khó khăn trong việc làm giấy tờ sau này. Em thấy lo lắng quá, không biết vợ chồng em có quyền tự quyết định số con không ạ, hay phải nghe theo xã?”
Xác định lại giới tính và gen biệt hóa tinh hoàn
“Chào luật sư, tôi là N.T.K, 22 tuổi, hiện đang là sinh viên tại TP. Hồ Chí Minh. Từ nhỏ tôi được gia đình nuôi dưỡng và xác định là nữ. Tuy nhiên, gần đây khi đi khám sức khỏe tổng quát, kết quả xét nghiệm gen cho thấy tôi có sự hiện diện của **gen biệt hoá tinh hoàn**. Điều này khiến tôi rất hoang mang, không biết liệu tôi có thể thực hiện thủ tục để thay đổi giới tính trên giấy tờ hợp pháp không và quy trình sẽ như thế nào?”
Đạo đức nghề nghiệp trong hoạt động chuyên môn
“Chào luật sư, em là một nghiên cứu sinh ở Hà Nội. Gần đây, em thấy một số đồng nghiệp trong phòng thí nghiệm có vẻ như đang sử dụng tài nguyên nghiên cứu cho mục đích cá nhân, hoặc có những hành vi không minh bạch trong công bố kết quả. Em rất lo lắng về đạo đức nghề nghiệp trong khoa học. Xin hỏi luật pháp quy định về vấn đề này như thế nào để em biết cách ứng xử ạ?”
Hoạt động hướng dẫn du lịch và quyền của hướng dẫn viên
“Chào luật sư, tôi là Anh N.V.H, một **hướng dẫn viên du lịch** tự do ở Đà Lạt. Mấy hôm trước, tôi nhận dẫn một đoàn khách nước ngoài đi tour 3 ngày 2 đêm. Giữa chừng, khách muốn đổi lịch trình tham quan một số điểm và yêu cầu tôi phải làm theo. Tôi không biết mình có quyền từ chối hay phải chiều theo ý khách không, và nếu đổi thì có bị phạt gì không? Tôi lo lắm vì đây là lần đầu tôi gặp tình huống này.”
Hoạt động giám sát của Quốc hội
“Chào luật sư, tôi là chủ một doanh nghiệp xây dựng nhỏ ở Đà Nẵng. Gần đây, có một số dự án của thành phố triển khai mà tôi thấy không minh bạch lắm, ảnh hưởng đến cả việc kinh doanh của tôi. Tôi nghe nói Quốc hội có chức năng giám sát, nhưng tôi không rõ giám sát cụ thể là gì, họ giám sát ai và có thể can thiệp vào những vấn đề như thế này không? Liệu có cách nào để người dân như chúng tôi đóng góp ý kiến để Quốc hội thực hiện giám sát hiệu quả hơn không?”
Định kiến giới và Bình đẳng giới trong môi trường làm việc
“Chào luật sư, tôi là kỹ sư ở TP. Hồ Chí Minh. Gần đây, tôi cảm thấy mình và các đồng nghiệp nữ khác bị sếp và một số đồng nghiệp nam đánh giá thấp năng lực, thường xuyên giao những công việc nhẹ nhàng hoặc ít quan trọng hơn, dù chúng tôi có trình độ và kinh nghiệm tương đương, thậm chí tốt hơn. Tôi nghe nói đây là định kiến giới nhưng không rõ pháp luật có quy định gì về vấn đề này không và tôi có thể làm gì để bảo vệ quyền lợi của mình?”
Kế hoạch hóa gia đình và quyền tự quyết
“Chào luật sư, vợ chồng tôi mới cưới được 2 năm, đang ở Huyện Bình Chánh, TP.HCM. Cả hai đều làm công nhân. Bố mẹ chồng tôi cứ giục mãi chuyện sinh con, muốn có cháu bế sớm. Chúng tôi thì muốn đợi thêm 2-3 năm nữa để ổn định tài chính hơn, nhưng không biết có được quyền tự quyết định không hay phải nghe lời gia đình. Luật pháp có quy định gì về chuyện này không ạ?”
Ký kết Điều ước quốc tế và Thỏa thuận hợp tác doanh nghiệp
“Chào luật sư, tôi là anh Hùng, làm ở phòng đối ngoại của một công ty xuất nhập khẩu ở Quận 1, TP.HCM. Sắp tới công ty tôi có một đối tác nước ngoài muốn ký kết một thỏa thuận hợp tác lớn. Tôi nghe nói về 'ký kết điều ước quốc tế' và thấy nó có vẻ phức tạp hơn việc ký hợp đồng thông thường. Luật sư có thể giải thích rõ hơn về khái niệm này và những nguyên tắc cần lưu ý khi công ty tôi tham gia vào quá trình này không?”
Kiểm định giống cây trồng và chất lượng nông sản
“Chào luật sư, tôi là một nông dân trồng lúa ở huyện Châu Thành, tỉnh Hậu Giang. Năm nay, tôi có nhập một lô giống lúa mới từ một công ty ở Đồng Tháp về để thử nghiệm trên 5 hecta đất của mình. Họ cam kết giống này năng suất cao, kháng bệnh tốt. Tuy nhiên, sau khi gieo sạ được một thời gian, tôi thấy cây lúa phát triển không đồng đều, có nhiều cây có vẻ không phải giống tôi đã mua, và sâu bệnh cũng xuất hiện nhiều hơn dự kiến. Tôi lo lắng vụ này sẽ mất trắng. Tôi muốn biết liệu có quy định nào về việc kiểm tra chất lượng giống cây trồng để bảo vệ quyền lợi của nông dân như tôi không, và nếu giống không đạt chất lượng thì tôi có thể làm gì?”
Vai trò của Quan trắc Khí tượng Thủy văn trong Vận hành Hồ chứa
“Chào luật sư, tôi là một nông dân ở Huyện Thủy Nguyên, Hải Phòng. Gần đây, việc điều tiết nước từ hồ chứa thủy lợi trên địa bàn có vẻ thất thường, ảnh hưởng đến việc canh tác của gia đình tôi. Tôi nghe nói họ phải dựa vào 'quan trắc khí tượng thủy văn' gì đó để vận hành. Vậy cụ thể thì cái 'quan trắc' này là gì và nó quan trọng thế nào trong việc vận hành hồ chứa, có quy định nào về nó không ạ?”
Đấu thầu qua mạng
“Chào luật sư, công ty em ở quận 1, TP.HCM chuyên về xây dựng. Sắp tới có một dự án lớn của nhà nước yêu cầu phải đấu thầu qua mạng. Em nghe nói hình thức này phức tạp lắm, không biết có khác gì nhiều so với đấu thầu truyền thống không và cần chuẩn bị những gì để không bị lỡ cơ hội ạ? Em là quản lý dự án, năm nay 35 tuổi.”
Cơ cấu dân số và các quy định pháp luật liên quan
“Chào luật sư, tôi là cán bộ thống kê ở phường An Bình, quận 1, TP.HCM. Gần đây, phường tôi đang gặp khó khăn trong việc lập kế hoạch phát triển xã hội vì số liệu dân số biến động nhiều, đặc biệt là tỷ lệ người trẻ chuyển đi và người già tăng lên. Tôi muốn hỏi, cơ cấu dân số theo quy định pháp luật thì bao gồm những yếu tố nào và có văn bản nào hướng dẫn cụ thể về việc điều chỉnh cơ cấu này không ạ?”
Hạn mức bảo lãnh Chính phủ và ảnh hưởng đến doanh nghiệp
“Chào luật sư, tôi là chủ một doanh nghiệp sản xuất ở Bình Dương. Chúng tôi đang có dự án mở rộng nhà máy, cần một khoản vay lớn và đang tìm hiểu khả năng được Chính phủ bảo lãnh. Tôi nghe nói có cái gọi là 'hạn mức bảo lãnh Chính phủ', không biết nó là gì và liệu có ảnh hưởng đến việc doanh nghiệp tôi có được bảo lãnh hay không, nhất là khi nợ công đang được kiểm soát chặt chẽ?”