Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Tố tụng cạnh tranh
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chủ một chuỗi cửa hàng cà phê nhỏ ở Quận 1, TP.HCM. Gần đây, tôi thấy một đối thủ cạnh tranh lớn thường xuyên đưa ra các chương trình khuyến mãi dưới giá thành, khiến doanh thu của tôi giảm sút nghiêm trọng. Tôi nghe nói có quy trình 'tố tụng cạnh tranh' để giải quyết những vụ việc như thế này, nhưng không rõ nó là gì và tôi có thể làm gì để bảo vệ quyền lợi của mình?”
Biến đổi khí hậu và khung pháp lý liên quan tại Việt Nam
“Chào luật sư, tôi là một nông dân ở Hậu Giang. Mấy năm nay, thời tiết thất thường quá, lúc thì hạn mặn kéo dài, lúc thì mưa lũ bất thường làm mất mùa liên tục. Tôi nghe nói là do biến đổi khí hậu nhưng không biết pháp luật mình có quy định gì về vấn đề này không, hay chỉ là chuyện tự nhiên thôi? Tôi muốn biết mình có thể dựa vào đâu để bảo vệ quyền lợi và sản xuất của mình.”
Chủ thể di sản văn hóa phi vật thể và vai trò của họ
“Tôi là ông Sáu, ở làng gốm Bát Tràng, Hà Nội. Tôi đã dành cả đời để giữ gìn và truyền dạy nghề làm gốm truyền thống của cha ông. Gần đây, có nhiều người đến học và muốn đưa sản phẩm của làng ra nước ngoài. Tôi muốn biết, với tư cách là người nắm giữ di sản này, tôi có quyền lợi và trách nhiệm gì để bảo vệ và phát huy giá trị của nó theo pháp luật không?”
Vùng biển 06 hải lý và quyền khai thác tài nguyên biển
“Tôi là Anh N.V.H, một ngư dân ở Phú Quốc, Kiên Giang. Gia đình tôi đã làm nghề nuôi trồng hải sản gần bờ nhiều năm nay. Gần đây, tôi muốn mở rộng thêm diện tích nuôi trồng nhưng nghe nói có quy định về 'vùng biển 06 hải lý' và không rõ ranh giới này được xác định chính xác như thế nào. Tôi muốn biết liệu tôi có được phép nuôi trồng trong khu vực đó không, hay cần phải xin phép gì để tránh vi phạm pháp luật?”
Khái niệm dân số và quyền công dân trong công tác dân số
“Chào luật sư, tôi là Chị T.T.M, một ngư dân ở huyện đảo Lý Sơn, Quảng Ngãi. Gần đây, xã tôi đang triển khai nhiều chương trình về dân số, như khám sức khỏe sinh sản miễn phí, tư vấn kế hoạch hóa gia đình. Tôi nghe nói Nhà nước đang muốn điều chỉnh 'quy mô dân số' và 'cơ cấu dân số' ở các vùng đặc thù như đảo chúng tôi. Tôi không hiểu rõ lắm 'dân số' trong pháp luật được hiểu như thế nào và những chương trình này có ảnh hưởng gì đến quyền của tôi không?”
Xác định và thẩm quyền giải quyết vụ việc liên quan đến người không quốc tịch
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là A.T.T, 35 tuổi, làm công nhân ở quận Bình Thạnh, TP.HCM. Tôi kết hôn với một người đàn ông đã sống ở Việt Nam nhiều năm nhưng anh ấy không có giấy tờ quốc tịch nào cả, cả Việt Nam lẫn nước ngoài. Giờ vợ chồng tôi muốn ly hôn nhưng không biết phải làm thủ tục ở đâu, Tòa án có giải quyết được không khi chồng tôi không có quốc tịch?”
Quyền và trách nhiệm trong Kế hoạch hóa gia đình
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là H.T.M ở Hà Tĩnh. Tôi vừa sinh con đầu lòng được mấy tháng, giờ đang băn khoăn về việc có nên sinh thêm con hay không và khi nào thì phù hợp. Ở quê tôi nhiều người cứ giục sinh thêm con trai, nhưng vợ chồng tôi muốn tự quyết định. Tôi muốn hỏi pháp luật có quy định gì về quyền tự chủ trong việc sinh con và liệu có hỗ trợ gì cho việc kế hoạch hóa gia đình không ạ?”
Quyết định hành chính bị kiện và quyền khởi kiện
“Chào luật sư, tôi là chủ quán cà phê nhỏ ở Quận 1, TP.HCM. Mấy hôm trước, tôi nhận được quyết định từ Phòng Kinh tế quận về việc thu hồi giấy phép kinh doanh của quán tôi, với lý do không rõ ràng. Quyết định này khiến quán tôi phải đóng cửa, ảnh hưởng nghiêm trọng đến thu nhập và cuộc sống gia đình. Tôi muốn hỏi, liệu quyết định này có phải là 'quyết định hành chính bị kiện' mà tôi có thể khởi kiện ra tòa không?”
Xác định giá đất bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất
“Tôi là nông dân ở huyện Củ Chi, TP.HCM. Gần đây, Nhà nước có thông báo thu hồi một phần đất nông nghiệp của gia đình tôi để làm dự án đường cao tốc. Tôi rất lo lắng về việc **giá đất** bồi thường sẽ được tính như thế nào, liệu có công bằng không? Tôi muốn biết cách xác định giá đất bồi thường để tôi có thể hiểu rõ quyền lợi của mình.”
Giá trị pháp lý và thẩm quyền chứng thực văn bản, giao dịch
“Tôi là Hùng, đang kinh doanh bất động sản ở Quận 1, TP.HCM. Sắp tới tôi có một giao dịch mua bán nhà đất khá lớn và muốn đảm bảo tính pháp lý cao nhất cho hợp đồng. Tôi nghe nói về 'văn bản chứng thực' nhưng không rõ cụ thể nó là gì và liệu việc chứng thực hợp đồng mua bán của tôi có ý nghĩa gì, cần làm ở đâu để tránh rủi ro sau này?”
Thẻ thường trú và quyền sở hữu nhà ở của người nước ngoài tại Việt Nam
“Chào Tuvannhanh, tôi là anh Peter, quốc tịch Mỹ, hiện đang sinh sống và làm việc tại Quận 1, TP.HCM. Tôi đã được cấp **Thẻ thường trú** tại Việt Nam cách đây 3 năm. Vợ tôi là người Việt Nam và chúng tôi đang có ý định mua một căn hộ chung cư để ổn định cuộc sống lâu dài. Tôi muốn hỏi, với thẻ thường trú này, tôi có đủ điều kiện để đứng tên sở hữu nhà ở tại Việt Nam không, hay tôi cần phải có thêm những giấy tờ nào khác? Tôi khá lo lắng vì nghe nhiều thông tin rằng người nước ngoài rất khó để sở hữu bất động sản ở Việt Nam.”
Quyền sử dụng đất của người gốc Việt Nam định cư ở nước ngoài
“Chào chuyên gia, tôi là anh Hùng, 45 tuổi, hiện đang sống ở California, Mỹ. Tôi sinh ra ở Việt Nam và đã từng có quốc tịch Việt Nam, gia đình tôi đã định cư ở Mỹ hơn 20 năm. Sắp tới tôi muốn về Việt Nam mua một mảnh đất ở Đà Nẵng để xây nhà cho bố mẹ và có thể đầu tư lâu dài. Tôi không rõ là với tư cách là người gốc Việt Nam định cư ở nước ngoài thì tôi có những quyền gì về đất đai ở Việt Nam không, và thủ tục có phức tạp không ạ?”
Biệt phái công chức
“Chào luật sư, tôi là anh N.V.H, công chức tại một phòng ban của UBND quận Hoàn Kiếm, Hà Nội. Gần đây, cơ quan tôi có thông báo sẽ cử một số công chức, trong đó có tôi, sang làm việc có thời hạn tại một đơn vị sự nghiệp công lập khác thuộc thành phố để hỗ trợ triển khai dự án mới. Tôi nghe nói đây là hình thức biệt phái. Tôi muốn hỏi, khi bị biệt phái như vậy, quyền lợi và nghĩa vụ của tôi có bị ảnh hưởng không, đặc biệt là về lương bổng và vị trí công tác sau này?”
Cho thuê hạ tầng cảng hàng không, sân bay
“Chào luật sư, công ty tôi là đơn vị cung cấp dịch vụ hàng không tại TP.HCM. Chúng tôi đang có nhu cầu thuê một phần kết cấu hạ tầng tại sân bay Tân Sơn Nhất để mở rộng hoạt động. Tôi muốn hỏi về các quy định pháp luật liên quan đến việc **cho thuê kết cấu hạ tầng cảng hàng không, sân bay** này, đặc biệt là về quyền và nghĩa vụ của bên thuê. Liệu có những điều kiện hay thủ tục đặc biệt nào mà chúng tôi cần lưu ý không?”
Quyền quyết định khu vực chữa cháy và trách nhiệm liên quan
“Chào luật sư, tôi là anh Hùng, chủ một xưởng gỗ nhỏ ở Quận 7, TP.HCM. Tuần trước, xưởng bên cạnh tôi bị cháy lớn. Lực lượng cứu hỏa đến rất nhanh, họ phong tỏa cả một khu vực rộng lớn, bao gồm cả lối vào xưởng của tôi, khiến công nhân không thể vào làm việc. Tôi muốn hỏi, **khu vực chữa cháy** được quy định như thế nào? Ai có quyền quyết định và họ có thể cấm chúng tôi ra vào tùy tiện như vậy không? Tôi bị thiệt hại vì không sản xuất được.”
Tài sản bị tịch thu và quyền sở hữu
“Tôi là chủ một cửa hàng kinh doanh nhỏ ở quận Đống Đa, Hà Nội. Vừa rồi, cơ quan quản lý thị trường đã tịch thu một lô hàng của tôi vì lý do vi phạm quy định về nhãn mác. Tôi muốn hỏi liệu tài sản bị tịch thu như vậy có còn thuộc sở hữu của tôi không và tôi có thể làm gì để lấy lại hàng hóa đó?”
Quyền và chính sách hỗ trợ kế hoạch hóa gia đình
“Chào chuyên gia, vợ chồng em mới cưới nhau được 1 năm, hiện tại cả hai đều là công nhân ở khu công nghiệp Bình Dương. Chúng em muốn có con nhưng muốn kế hoạch để đảm bảo tài chính ổn định trước. Em nghe nói có chính sách hỗ trợ kế hoạch hóa gia đình nhưng không rõ có áp dụng cho trường hợp của vợ chồng em không, và cần làm những thủ tục gì để được hỗ trợ ạ?”
Quản lý Vùng nước cảng cá
“Tôi là ngư dân ở Quảng Ninh, thường xuyên neo đậu tàu thuyền ở khu vực gần cảng cá Cái Rồng. Gần đây, có một số hoạt động xây dựng mới ở khu vực này. Tôi muốn biết **vùng nước cảng cá** là gì và ai là người có thẩm quyền quản lý khu vực này để tôi có thể hiểu rõ hơn về quyền lợi và nghĩa vụ của mình.”
Xác định và trách nhiệm của người khai thác công trình cảng hàng không
“Chào luật sư, tôi là anh Hùng, chủ một công ty logistics nhỏ ở Sân bay Tân Sơn Nhất. Công ty tôi thuê một kho bãi và một phần đường dẫn tại khu vực cảng hàng không để phục vụ việc vận chuyển hàng hóa. Gần đây, Cảng vụ hàng không có yêu cầu chúng tôi phải thực hiện một số công việc bảo trì, duy trì điều kiện khai thác. Tôi không rõ liệu công ty tôi có được coi là người khai thác công trình theo luật định không, và nếu có thì chúng tôi có những quyền và nghĩa vụ gì cụ thể ạ?”
Quyền và nghĩa vụ của người tham gia dự thưởng xổ số
“Chào chuyên gia, tôi tên là Hùng, ở quận Bình Thạnh, TP.HCM. Tôi hay mua vé số điện toán Vietlott lắm. Mấy hôm trước tôi có trúng giải nhỏ nhưng lúc đổi thưởng thì thấy nhân viên làm khó dễ, thái độ không được thân thiện. Tôi không biết mình là **khách hàng** của họ thì có quyền lợi gì không, hay chỉ là người mua vé số bình thường thôi? Tôi muốn biết mình có thể yêu cầu những gì.”
Bảo tồn loài di cư và quyền lợi người dân
“Chào luật sư, tôi là nông dân ở Hà Tĩnh. Gần đây có nghe nói xã tôi sắp quy hoạch một khu vực làm khu bảo tồn vì có nhiều chim di cư về đây trú đông. Tôi muốn hỏi loài di cư là gì và việc này có ảnh hưởng gì đến đất đai canh tác của gia đình tôi không, liệu có được đền bù gì không ạ?”
Quy định về Trung tâm dữ liệu quốc gia và dữ liệu chuyên ngành
“Chào luật sư, tôi là anh Trần Văn Hùng, chủ một startup công nghệ ở Quận 1, TP.HCM. Công ty tôi đang phát triển một nền tảng dữ liệu chuyên ngành về nông nghiệp. Gần đây tôi nghe nói về Trung tâm dữ liệu quốc gia và rất lo lắng liệu dữ liệu của chúng tôi có bị buộc phải chuyển vào đó không? Và nếu có, liệu dữ liệu của khách hàng và thông tin độc quyền của công ty có được bảo mật không?”
Khiếu nại Quyết định kỷ luật buộc thôi việc của công chức
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là công chức ở một sở thuộc thành phố Hà Nội. Vừa rồi tôi bị cơ quan ra quyết định kỷ luật buộc thôi việc mà tôi thấy không đúng quy định, có nhiều điểm chưa rõ ràng. Tôi muốn hỏi, tôi có thể làm gì để bảo vệ quyền lợi của mình trong trường hợp này không?”
Cơ quan được giao thực hiện chức năng thanh tra chuyên ngành
“Chào luật sư, tôi là anh P.V.K, chủ một công ty nhập khẩu thực phẩm chức năng ở Hải Phòng. Gần đây, hàng hóa của tôi thường xuyên bị kiểm tra rất kỹ bởi cơ quan hải quan và một số cơ quan khác. Tôi muốn hỏi, những cơ quan nào được gọi là cơ quan được giao thực hiện chức năng thanh tra chuyên ngành và họ có những quyền hạn gì khi kiểm tra hàng của tôi?”