Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Công trình khí tượng thủy văn và các hành vi bị nghiêm cấm
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là anh Hùng, ở huyện Cẩm Mỹ, Đồng Nai. Nhà tôi có mảnh vườn sát với một trạm đo khí tượng thủy văn của nhà nước. Gần đây, tôi thấy mấy đứa trẻ con trong xóm hay vào nghịch phá, leo trèo lên mấy cái cột đo, có khi còn ném đá vào các thiết bị nữa. Tôi lo ngại việc này có thể gây hư hại cho trạm, ảnh hưởng đến dữ liệu thời tiết và có khi mình lại bị liên lụy. Tôi muốn hỏi, những hành vi như vậy có bị cấm không và 'công trình khí tượng thủy văn' cụ thể là gì để tôi giải thích cho bà con hiểu rõ hơn?”
Nâng cao chất lượng dân số theo quy định pháp luật
“Chào luật sư, tôi là một cán bộ y tế thôn bản ở huyện miền núi Mường Lát, Thanh Hóa. Gần đây, tôi thấy nhiều gia đình ở đây còn khó khăn, trẻ em chưa được chăm sóc đầy đủ về dinh dưỡng và giáo dục, ảnh hưởng đến sự phát triển thể chất và trí tuệ. Tôi nghe nói về việc **nâng cao chất lượng dân số** nhưng không rõ trách nhiệm của nhà nước và cộng đồng trong việc này là gì, liệu có luật nào quy định cụ thể không ạ?”
Công tác dân số và trách nhiệm của công dân
“Chị H. ở Hà Nội đang làm việc tại một cơ quan nhà nước. Chị nghe nói nhiều về "công tác dân số" nhưng không rõ cụ thể nó bao gồm những gì và trách nhiệm của chị trong công tác này là gì, đặc biệt khi cơ quan chị đang triển khai nhiều hoạt động liên quan. Chị muốn biết liệu Nhà nước có hỗ trợ gì cho các hoạt động này không.”
Thanh lý Hàng dự trữ quốc gia và các quy định liên quan
“Chào chuyên gia, công ty tôi ở Hải Phòng chuyên về kinh doanh vật tư, thiết bị. Gần đây, tôi có nghe thông tin về việc Nhà nước thanh lý một số lô hàng dự trữ quốc gia không còn phù hợp. Tôi muốn hỏi quy trình thanh lý này diễn ra như thế nào, và liệu công ty tôi có cơ hội tham gia mua lại không? Đặc biệt, nếu là hàng nhập khẩu trước đây, liệu có vướng mắc gì về thủ tục hải quan khi mua bán lại không?”
Bằng chứng kiểm toán trong hoạt động kiểm toán nhà nước
“Chào chuyên gia, tôi là kế toán trưởng của một công ty xây dựng ở Quận 7, TP.HCM. Gần đây công ty tôi có tham gia một số dự án sử dụng vốn nhà nước và đang trong quá trình kiểm toán. Kiểm toán viên nhà nước yêu cầu cung cấp rất nhiều tài liệu, sổ sách. Tôi muốn hỏi là những tài liệu đó có phải là bằng chứng kiểm toán không và chúng có ý nghĩa như thế nào đối với công ty tôi trong quá trình kiểm toán này? Tôi hơi lo lắng vì đây là lần đầu tiên công ty bị kiểm toán.”
Bên mời thầu và các hình thức đấu thầu
“Chào luật sư, công ty tôi chuyên về xây dựng cầu đường ở TP. Hồ Chí Minh. Gần đây, tôi có tìm hiểu một số dự án công do nhà nước làm chủ đầu tư nhưng thấy có dự án họ mời thầu rộng rãi, có dự án lại chỉ mời một vài công ty quen biết. Tôi không hiểu rõ lắm về vai trò của 'bên mời thầu' là gì và tại sao lại có sự khác biệt này. Liệu công ty tôi có cơ hội tham gia các dự án đó không?”
Trưng cầu ý dân và các hình thức ban hành quyết định của Nhà nước
“Chào chuyên gia, tôi là T.V.K, chủ một doanh nghiệp vận tải ở Hải Phòng. Gần đây, thành phố ban hành quy định mới về phí cảng biển khiến chi phí của doanh nghiệp chúng tôi tăng đáng kể. Tôi nghe nói về 'trưng cầu ý dân' và băn khoăn liệu có thể tổ chức để người dân thành phố cùng biểu quyết phản đối quy định này không, vì nó ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động kinh doanh của tôi và nhiều doanh nghiệp khác.”
Khái niệm và vai trò của Dự trữ quốc gia
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là anh Hùng, chủ một cửa hàng tạp hóa nhỏ ở huyện Cần Giờ, TP.HCM. Vừa rồi bão vào, hàng hóa khan hiếm, tôi nghe nói Nhà nước có 'dự trữ quốc gia' để ổn định thị trường. Vậy 'dự trữ quốc gia' là gì, và liệu những mặt hàng thiết yếu như gạo, thuốc men mà tôi đang kinh doanh có được xem là một phần của nó không? Tôi có thể tham gia vào chuỗi cung ứng này không?”
Quyền và trách nhiệm về sức khỏe sinh sản
“Chào luật sư, tôi là M., năm nay 32 tuổi, đang sống ở một huyện miền núi thuộc tỉnh Hà Giang và làm nông. Tôi và chồng đang muốn kế hoạch hóa gia đình nhưng không biết mình có những quyền lợi gì về **sức khỏe sinh sản**, liệu có được Nhà nước hỗ trợ gì không, đặc biệt là ở vùng khó khăn như chúng tôi?”
Quy định về chỉ tiêu động viên công nghiệp
“Chị Hạnh, chủ một nhà máy sản xuất linh kiện điện tử tại khu công nghiệp ở Bình Dương, nghe nói về việc nhà nước có thể yêu cầu các doanh nghiệp tham gia động viên công nghiệp. Chị lo lắng không biết **chỉ tiêu động viên công nghiệp** là gì và liệu doanh nghiệp của mình có bị ảnh hưởng không, ai sẽ là người quyết định các chỉ tiêu này?”
Phạm vi Lãnh đạo Đảng, Nhà nước trong tổ chức sự kiện
“Tôi đang tổ chức một buổi lễ kỷ niệm 70 năm thành lập phường ở quận Hoàn Kiếm, Hà Nội và cần chuẩn bị danh sách khách mời. Tôi không rõ liệu mình có cần phải mời hết các vị trong danh sách 'Lãnh đạo Đảng, Nhà nước' theo Nghị định 145/2013/NĐ-CP không, hay chỉ cần mời một số thôi? Buổi lễ có sự tham gia của nhiều người dân và lãnh đạo cấp quận, thành phố.”
Hàng dự trữ chiến lược
“Chị M. là chủ một công ty logistics lớn ở TP.HCM, chuyên vận chuyển và lưu trữ hàng hóa. Gần đây, chị nhận được đề nghị từ một cơ quan nhà nước về việc hợp tác bảo quản một số loại vật tư đặc biệt. Chị nghe nói đây là **hàng dự trữ chiến lược** và không rõ loại hàng này là gì, có những quy định đặc thù nào không, và trách nhiệm của công ty chị sẽ ra sao nếu tham gia.”
Nâng cao chất lượng dân số theo quy định pháp luật
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là Mai, đang làm cán bộ dân số ở huyện Cần Giờ, TP.HCM. Gần đây, huyện tôi đang triển khai nhiều chương trình về dân số, đặc biệt là các hoạt động nhằm nâng cao chất lượng dân số. Tôi muốn hỏi là pháp luật hiện hành quy định về 'chất lượng dân số' như thế nào và Nhà nước có những chính sách gì để thực hiện mục tiêu này? Tôi cần thông tin để giải thích rõ hơn cho bà con và các cộng tác viên.”
Chính sách và xác định ngành công nghiệp chiến lược
“Chào luật sư, tôi đang có một công ty sản xuất các linh kiện điện tử chuyên biệt, dùng trong cả dân sự và quốc phòng. Tôi nghe nói có khái niệm 'công nghiệp chiến lược' và nhà nước có nhiều chính sách ưu đãi. Công ty tôi ở Quận 7, TP.HCM, hoạt động được 5 năm rồi. Tôi muốn hỏi liệu công ty tôi có thể được xếp vào **ngành công nghiệp chiến lược** hay không, và nếu có thì tôi cần làm gì để tiếp cận các chính sách hỗ trợ đó? Tôi thấy có nói đến 'sản phẩm công nghệ chiến lược' và 'dịch vụ công nghệ chiến lược' nhưng không rõ tiêu chí cụ thể là gì.”
Quản lý hạn mức sử dụng ngân quỹ nhà nước
“Chào chuyên gia, tôi là cán bộ Phòng Tài chính - Kế hoạch ở một huyện thuộc Tỉnh B. Hiện tại, chúng tôi đang lập dự toán ngân sách cho năm tới và có một số dự án công cần nguồn vốn lớn. Tôi nghe nói về 'hạn mức sử dụng ngân quỹ nhà nước' nhưng không rõ cơ quan nào quy định và làm sao để đảm bảo các dự án của huyện chúng tôi không vượt quá mức cho phép, tránh rủi ro về tài chính. Liệu có cách nào để biết được hạn mức này được xác định như thế nào không ạ?”
Xác định giá thị trường trong các giao dịch dân sự và hành chính
“Chào chuyên gia, tôi là anh Hưng, nông dân ở huyện Trảng Bom, Đồng Nai. Vừa rồi tôi có lô đất trồng cây ăn trái, giờ nhà nước muốn thu hồi để làm dự án, họ đưa ra mức giá đền bù thấp quá, bảo là theo quy định. Tôi muốn hỏi là cái giá thị trường mà họ nói đó được tính như thế nào, có phải là giá mà người dân chúng tôi tự mua bán với nhau không? Và liệu có văn bản pháp luật nào quy định rõ về việc này để tôi có thể tham khảo không?”
Dịch vụ dân số và nguồn hỗ trợ
“Chào luật sư, tôi là trưởng thôn ở một xã vùng sâu thuộc tỉnh Hà Giang. Gần đây, thôn tôi có nhiều người già neo đơn và tỷ lệ sinh con thứ 3 khá cao. Tôi muốn tổ chức các buổi truyền thông về kế hoạch hóa gia đình và lập một nhóm tình nguyện viên để chăm sóc các cụ. Không biết có dịch vụ nào của nhà nước hỗ trợ cho những hoạt động này không, và nguồn kinh phí thì lấy từ đâu ạ?”
Quyền và trách nhiệm trong Kế hoạch hóa gia đình
“Chào luật sư, tôi là Mai, vợ chồng tôi ở huyện Củ Chi, TP.HCM. Chúng tôi đang muốn sinh con thứ hai nhưng cũng lo lắng về tài chính và sức khỏe. Nghe nói nhà nước có chính sách **kế hoạch hóa gia đình** để hỗ trợ, không biết các quy định này nằm ở đâu và có liên quan gì đến Luật Thể dục, thể thao không ạ? Vợ chồng tôi là nông dân, muốn biết có được hỗ trợ gì không.”
Quy trình chi viện trợ từ ngân sách nhà nước
“Chị H.T.L từ Hà Nội, cán bộ Sở Ngoại vụ, đang tham mưu cho UBND Thành phố về việc hợp tác với một tỉnh của Lào. Thành phố muốn hỗ trợ xây dựng một trường học nhỏ cho địa phương bạn. Chị muốn hỏi về quy trình để thực hiện khoản chi viện trợ này từ ngân sách địa phương và cần chuẩn bị những giấy tờ gì để đảm bảo đúng quy định pháp luật?”
Dinh dưỡng hợp lý và chính sách y tế dự phòng
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chị Lan ở Quận 3, TP.HCM. Tôi đang làm mẹ bỉm sữa và rất quan tâm đến việc ăn uống của con cái, đặc biệt là làm sao để con có dinh dưỡng hợp lý. Tôi nghe nói Nhà nước có các chính sách về vấn đề này nhưng không rõ cụ thể là gì, liệu có quy định nào về việc đảm bảo chất lượng thực phẩm hay hướng dẫn dinh dưỡng cho cộng đồng không? Tôi muốn biết để áp dụng cho gia đình và cũng để hiểu rõ hơn về trách nhiệm của các cơ quan nhà nước.”
Bảo hộ ngành sản xuất trong nước trước hàng hóa bán phá giá
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chủ một xưởng sản xuất vải sợi ở quận Hoàng Mai, Hà Nội. Gần đây, xưởng của tôi gặp rất nhiều khó khăn do vải nhập khẩu từ nước ngoài tràn vào thị trường với giá rất rẻ, thấp hơn nhiều so với chi phí sản xuất của chúng tôi. Tôi nghi ngờ đây là hành vi bán phá giá. Vậy, xưởng của tôi có được coi là 'ngành sản xuất trong nước' để yêu cầu cơ quan nhà nước bảo vệ không? Chúng tôi cần làm gì để được xem xét?”
Thảm họa và trách nhiệm phòng thủ dân sự
“Chào luật sư, tôi là chủ cửa hàng tạp hóa ở Đà Nẵng. Mấy hôm nay nghe dự báo bão lớn sắp vào, tôi lo quá không biết nếu có thiệt hại thì có được hỗ trợ gì không. Với lại, luật pháp mình định nghĩa 'thảm họa' là gì và nhà nước sẽ làm gì khi có thảm họa xảy ra vậy luật sư?”
Công bố công trình trong xét tặng giải thưởng khoa học công nghệ
“Chào luật sư, tôi là nghiên cứu viên ở Hà Nội. Tôi đang muốn nộp hồ sơ xét tặng Giải thưởng Nhà nước về khoa học và công nghệ nhưng không rõ liệu công trình của tôi đã được xem là **công bố công trình** hay chưa. Công trình của tôi đã được trình bày tại một hội thảo khoa học cấp quốc gia và có trong kỷ yếu, nhưng chưa xuất bản trên tạp chí chính thức. Vậy trường hợp này có được tính là đã công bố theo quy định không ạ?”
Khung giá điện và quyền định giá của đơn vị bán lẻ
“Tôi là chủ một quán cà phê nhỏ ở quận Đống Đa, Hà Nội. Gần đây, tôi thấy giá điện có vẻ thay đổi thất thường, không biết có phải do nhà nước quy định một mức giá cố định hay không. Tôi nghe nói có 'khung giá điện', vậy nó là gì và liệu các đơn vị bán lẻ có được tự ý điều chỉnh giá trong khung đó không?”