Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Phân bố dân cư và quyền lựa chọn nơi cư trú
“Chào luật sư, vợ chồng tôi ở Hưng Yên, đang muốn chuyển lên Hà Nội để tìm việc làm công nhân cho ổn định hơn. Nghe nói có mấy quy định về việc dân cư chuyển đi chuyển lại giữa các vùng. Không biết việc vợ chồng tôi chuyển chỗ ở có vướng mắc gì không, và liệu có ảnh hưởng đến các quyền lợi hay việc đăng ký hộ khẩu không ạ? Chúng tôi chỉ muốn tìm nơi sinh sống phù hợp để phát triển thôi.”
Quyền lợi khi nhà thuê được cải tạo
“Tôi là anh Minh, 32 tuổi, đang thuê một căn hộ ở Quận Hải Châu, Đà Nẵng. Gần đây, chủ nhà thông báo sẽ tiến hành sửa chữa lớn kéo dài vài tháng và yêu cầu tôi phải tạm thời chuyển đi nơi khác. Tôi rất hoang mang không biết mình có được chủ nhà hỗ trợ chi phí thuê chỗ ở tạm hay không, và liệu tôi có mất quyền được thuê lại căn hộ sau khi sửa chữa xong không?”
Nhà ở công vụ
“Chào luật sư, tôi là Kiểm sát viên, vừa mới được điều động công tác từ một huyện miền núi về công tác tại Viện kiểm sát nhân dân thành phố Hà Nội. Hiện tại tôi đang gặp rất nhiều khó khăn về chỗ ở vì giá thuê nhà ở đây rất cao. Tôi nghe nói có chính sách nhà ở công vụ cho cán bộ, vậy không biết trường hợp của tôi có được thuê nhà ở công vụ không? Nếu có thì thủ tục như thế nào ạ?”
Quyền và trách nhiệm của Người sử dụng nhà chung cư
“Chào luật sư, tôi là Chị Mai, làm nội trợ ở Quận 7, TP.HCM. Gia đình tôi đang ở căn hộ chung cư thuê, hợp đồng còn 1 năm nữa. Gần đây, ban quản lý thông báo sẽ cải tạo lớn, yêu cầu các hộ phải di dời tạm thời. Tôi lo lắng không biết quyền lợi của người thuê như chúng tôi có được đảm bảo không, liệu có phải tự lo chỗ ở tạm hay được hỗ trợ gì không? Và tôi có được tham gia vào các quyết định của ban quản lý chung cư không?”
Thi hành án phạt trục xuất và nơi lưu trú chờ xuất cảnh
“Tôi là ông Trần Văn A, quốc tịch Lào, làm công nhân tại khu công nghiệp ở Bình Dương. Tôi vừa hoàn thành án phạt tù vì tội gây rối trật tự công cộng. Tòa án đã tuyên thêm hình phạt trục xuất. Tôi không có người thân ở Việt Nam và cũng không có chỗ ở cố định. Tôi rất lo lắng không biết trong thời gian chờ về nước, tôi sẽ phải ở đâu và ai sẽ quản lý tôi. Liệu tôi có bị giam giữ tiếp không?”
Xác định chỗ ở hợp pháp để đăng ký thường trú
“Chào luật sư, tôi là anh T.V.K, 28 tuổi, làm IT ở TP.HCM. Tôi mới chuyển đến ở trọ tại một căn phòng thuê trong nhà nguyên căn ở Quận Bình Thạnh. Chủ nhà chỉ cho tôi thuê bằng hợp đồng viết tay, không công chứng. Giờ tôi muốn đăng ký thường trú thì không biết cái 'chỗ ở' này có được coi là hợp pháp để tôi làm thủ tục không ạ? Tôi nghe nói phải có xác nhận gì đó.”
Định nghĩa pháp lý về Chỗ ở
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là lập trình viên tự do ở TP. Hồ Chí Minh. Tôi đang thuê một căn hộ studio trong một tòa nhà cũ đã được cải tạo lại, hợp đồng thuê nhà rõ ràng. Vừa rồi tôi đi đăng ký tạm trú thì cán bộ có hỏi về 'chỗ ở hợp pháp' và tôi hơi băn khoăn liệu căn studio này có được coi là 'chỗ ở' theo quy định pháp luật không, hay phải là nhà riêng, chung cư chính thống mới được? Mong được giải đáp.”
Khái niệm và các biện pháp bảo vệ chỗ ở hợp pháp
“Tôi là chị Lan, một nhân chứng quan trọng trong một vụ án hình sự ở TP.HCM. Gần đây tôi nhận được nhiều lời đe dọa, khiến tôi rất lo lắng cho sự an toàn của bản thân và gia đình. Tôi muốn biết liệu pháp luật có biện pháp nào để bảo vệ **chỗ ở** của tôi, thậm chí là giữ bí mật thông tin về nơi tôi đang sống hay không, để tránh bị kẻ xấu tìm đến?”
Quyền và nghĩa vụ liên quan đến di cư
“Tôi là nông dân ở Hà Giang, đang có ý định di cư vào TP. Hồ Chí Minh để tìm việc làm công nhân, hy vọng có cuộc sống tốt hơn cho cả gia đình. Tôi lo lắng không biết việc mình chuyển chỗ ở như vậy có được pháp luật cho phép không và có những quyền lợi, thủ tục gì cần biết, đặc biệt là khi tôi có con nhỏ. Liệu có khó khăn gì khi thay đổi nơi cư trú không?”
Năng lực xã hội của người cao tuổi trong bối cảnh pháp luật cư trú
“Chào luật sư, tôi là ông Tám, năm nay 75 tuổi, đang ở quê Đồng Nai. Con cái tôi đều ở TP.HCM, muốn đón tôi lên ở cùng để tiện chăm sóc. Tôi thì cũng muốn lên để gần con cháu, nhưng lại lo không biết lên đó có hòa nhập được không, có còn được tham gia mấy hội người cao tuổi hay các hoạt động cộng đồng như ở quê không. Với tuổi này, tôi sợ thay đổi môi trường sống sẽ khó khăn lắm. Không biết pháp luật có quy định gì hỗ trợ người già như chúng tôi duy trì 'năng lực xã hội' khi thay đổi chỗ ở không?”
Xác nhận Chỗ ở hợp pháp qua VNeID
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chị Mai, đang sống ở Quận 3, TP.HCM. Tôi làm nhân viên văn phòng. Gần đây tôi muốn làm thủ tục hành chính qua VNeID nhưng gặp vướng mắc ở phần xác nhận chỗ ở hợp pháp. Tôi đang thuê nhà và không biết liệu chỗ tôi đang ở có được coi là 'chỗ ở hợp pháp' theo quy định pháp luật để tôi hoàn thành thủ tục không? Cán bộ yêu cầu tôi phải có xác nhận của chủ nhà nhưng chủ nhà lại đang đi công tác.”
Quy định về chỗ ở hợp pháp
“Chào luật sư, tôi là H.T.L, năm nay 38 tuổi, đang sinh sống và buôn bán nhỏ ở khu vực gần cảng Hải Phòng. Gia đình tôi đã sống trên một chiếc thuyền lớn neo đậu cố định ở đây nhiều năm nay. Gần đây, tôi muốn làm thủ tục đăng ký thường trú cho các con đi học nhưng cán bộ phường nói thuyền không phải là chỗ ở hợp pháp nên không được. Luật sư cho tôi hỏi, liệu thuyền có được coi là chỗ ở hợp pháp để đăng ký cư trú không ạ?”