Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Quyền và nghĩa vụ của công dân về công tác dân số
“Chào Tuvannhanh.com, vợ chồng tôi ở huyện X, tỉnh Y, đang làm nông nghiệp. Chúng tôi mới cưới và muốn sinh con nhưng nghe nói nhà nước đang khuyến khích mỗi gia đình chỉ nên có một hoặc hai con để phát triển bền vững. Vậy chúng tôi có quyền được biết thông tin về chính sách dân số không, và có được tự quyết định số con mình muốn không, hay phải theo quy định nào đó ạ? Vợ tôi năm nay 28 tuổi, tôi 30 tuổi.”
Quyền và nghĩa vụ của Đại lý dịch vụ viễn thông
“Chào chuyên gia, tôi là Chị Mai, chủ một tiệm tạp hóa nhỏ ở Quận 1, TP.HCM. Ngoài bán hàng tạp hóa, tôi còn bán thẻ cào điện thoại, đăng ký SIM cho các nhà mạng. Gần đây có khách hàng phàn nàn về việc SIM đăng ký bị lỗi, không kích hoạt được. Tôi muốn hỏi liệu tôi có được coi là **đại lý dịch vụ viễn thông** không và tôi có những trách nhiệm gì trong trường hợp này?”
Quyền và nghĩa vụ của tác giả, đồng tác giả công trình khoa học và công nghệ
“Tôi là một nhà khoa học trẻ ở TP.HCM, vừa hoàn thành một công trình nghiên cứu về vật liệu mới cùng với hai đồng nghiệp khác. Sắp tới, công trình này được đề cử xét tặng Giải thưởng Nhà nước về khoa học và công nghệ. Tôi muốn hỏi, liệu tôi có được công nhận là tác giả công trình để nhận giải thưởng không, hay chỉ người đứng đầu nhóm mới được? Và nếu được, quyền lợi của tôi sẽ như thế nào?”
Quyền và nghĩa vụ của người nhận hàng
“Chị Lan ở Quận 1, TP.HCM, có cửa hàng bán đồ gia dụng. Chị đặt một lô hàng từ Hải Phòng vào, nhưng khi hàng đến, tài xế yêu cầu một loại giấy tờ mà chị không có. Chị không biết mình có phải là "người nhận hàng hợp pháp" hay không và cần làm gì để lấy được hàng.”
Vị trí pháp lý và nghĩa vụ của Nhà thầu phụ
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là anh Hùng, chủ một công ty xây dựng nhỏ ở Quận 9, TP.HCM. Công ty tôi chuyên nhận các gói thầu phụ từ các nhà thầu chính lớn hơn. Gần đây, tôi có ký một hợp đồng phụ cho dự án chung cư cao cấp, nhưng nhà thầu chính chậm thanh toán và có vẻ muốn ép giá. Tôi muốn hỏi, vị trí pháp lý của **nhà thầu phụ** như công ty tôi được quy định thế nào, đặc biệt là về quyền và nghĩa vụ, và liệu có rủi ro gì về thuế má hay tranh chấp không? Tôi lo lắng không biết mình có đủ cơ sở pháp lý để bảo vệ quyền lợi không.”
Khái niệm và vai trò của Tổ chức trong pháp luật
“Chào luật sư, tôi là chủ một doanh nghiệp nhỏ ở Quận 1, TP.HCM. Gần đây, tôi đang tìm hiểu về các chính sách hỗ trợ cho doanh nghiệp nhưng thấy nhiều văn bản pháp luật hay dùng từ 'tổ chức'. Tôi không rõ liệu doanh nghiệp của tôi có được xem là 'tổ chức' theo quy định pháp luật không, và nếu là 'tổ chức' thì có quyền và nghĩa vụ gì đặc biệt không?”
Quyền và nghĩa vụ của người sử dụng dịch vụ trên không gian mạng
“Chào luật sư, tôi có một shop bán đồ handmade online trên Facebook và TikTok. Gần đây tôi nghe nói nhiều về Luật An ninh mạng và các quy định mới. Tôi đang lo không biết là một 'người sử dụng dịch vụ' như shop của tôi thì có phải tuân thủ những quy định gì đặc biệt không, nhất là về bảo mật thông tin khách hàng hay những gì tôi đăng tải? Tôi ở TP.HCM.”
Quyền và nghĩa vụ của người có tài sản trưng mua
“Chào luật sư, tôi là ông Ba, một nông dân ở Long An. Gần đây, chính quyền địa phương có thông báo về việc trưng mua một phần đất của gia đình tôi để làm dự án công cộng. Tôi nghe nói có luật quy định về việc này, nhưng tôi không rõ mình có những quyền lợi và nghĩa vụ gì khi tài sản bị trưng mua, đặc biệt là trong quá trình bàn giao. Mong luật sư tư vấn giúp.”
Quyền và nghĩa vụ của người nhiễm HIV
“Chào luật sư, tôi là anh T.V.K, 35 tuổi, làm công nhân ở Bình Dương. Gần đây tôi đi khám sức khỏe định kỳ thì phát hiện mình **HIV dương tính**. Tôi đang rất hoang mang không biết mình có phải thông báo cho ai không, liệu có bị phân biệt đối xử khi đi làm không? Mong luật sư tư vấn giúp tôi.”
Quyền và nghĩa vụ của người mang mầm bệnh truyền nhiễm không triệu chứng
“Chị Mai, giáo viên mầm non ở Quận 3, TP.HCM, vừa đi khám sức khỏe định kỳ thì phát hiện mình là người mang virus viêm gan B nhưng không có bất kỳ triệu chứng bệnh nào. Chị rất hoang mang không biết liệu mình có bị nhà trường chấm dứt hợp đồng lao động hay có những nghĩa vụ pháp lý đặc biệt nào phải tuân thủ không, nhất là khi chị tiếp xúc với nhiều trẻ nhỏ.”
Quyền và nghĩa vụ đối với phần sở hữu chung nhà chung cư
“Chào luật sư, tôi là chị Lan, sống ở chung cư An Bình, Quận 7, TP.HCM. Tôi làm nội trợ. Gần đây, ban quản lý chung cư muốn thu tiền để sửa chữa hành lang và khu vực sảnh chung. Một số hộ dân không đồng ý vì cho rằng đó là trách nhiệm của chủ đầu tư. Tôi không rõ **phần sở hữu chung của nhà chung cư** bao gồm những gì và trách nhiệm đóng góp chi phí ra sao. Liệu ban quản lý có quyền yêu cầu chúng tôi đóng góp không?”
Sở hữu riêng trong nhà chung cư: Quyền và Nghĩa vụ
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chị L.T.M, nhân viên văn phòng ở Quận 7, TP.HCM. Tôi vừa mua một căn hộ chung cư và đang băn khoăn không biết chính xác **phần sở hữu riêng** của mình bao gồm những gì, và tôi có thể tự ý sửa chữa, thay đổi nội thất bên trong căn hộ hay không. Mong được tư vấn cụ thể.”
Hoạt động Thanh tra chuyên ngành
“Tôi là chủ một xưởng sản xuất thực phẩm nhỏ ở Bình Dương. Gần đây, tôi nghe nói sẽ có đoàn thanh tra chuyên ngành về an toàn thực phẩm đến kiểm tra. Tôi không rõ 'thanh tra chuyên ngành' là gì, họ có quyền hạn gì và tôi cần chuẩn bị những gì để không bị phạt oan?”
Quyền và nghĩa vụ của Người gốc Việt Nam định cư ở nước ngoài
“Chào luật sư, tôi là con của một người Việt Nam đã định cư ở Mỹ từ lâu. Bố tôi sinh ra ở Việt Nam và có quốc tịch Việt Nam trước khi sang Mỹ. Hiện tại, gia đình tôi đang muốn tìm hiểu về một số quy định pháp luật ở Việt Nam, đặc biệt là khi chúng tôi có ý định về nước để giải quyết một số vấn đề liên quan đến đất đai ở quê hương tại Đồng Nai. Tôi không rõ liệu chúng tôi có được coi là **'người gốc Việt Nam định cư ở nước ngoài'** theo luật không và liệu có những quy định gì đặc biệt áp dụng cho chúng tôi khi giải quyết các vấn đề pháp lý tại Việt Nam, ví dụ như tranh chấp đất đai, các thủ tục hành chính khác, hay các luật về thuế và giao thông có áp dụng không?”
Quyền và nghĩa vụ của người khai thác công trình cảng hàng không, sân bay
“Công ty tôi chuyên cung cấp dịch vụ bốc xếp hành lý tại sân bay Tân Sơn Nhất. Gần đây, Cảng vụ yêu cầu chúng tôi tham gia đóng góp chi phí bảo trì một số hạng mục hạ tầng chung của sân bay, dù chúng tôi chỉ khai thác thiết bị của mình. Tôi muốn hỏi, liệu công ty tôi có phải là **người khai thác công trình** theo luật không và những nghĩa vụ của chúng tôi là gì?”
Quyền và vai trò của người nhận hàng trong vận tải đa phương thức
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chủ một cửa hàng kinh doanh đồ gia dụng ở Hà Nội. Gần đây tôi có nhập một lô hàng từ nước ngoài về theo hình thức vận tải đa phương thức. Tôi muốn hỏi rõ hơn về quyền và nghĩa vụ của mình với tư cách là **người nhận hàng** trong quá trình này, đặc biệt là khi có sự cố xảy ra. Liệu tôi có cần phải làm thủ tục gì đặc biệt không?”
Điều kiện chung trong hợp đồng xây dựng
“Chào luật sư, tôi là chủ một doanh nghiệp xây dựng nhỏ ở Quận 7, TP.HCM. Chúng tôi vừa ký một hợp đồng thi công công trình nhà ở dân dụng với một chủ đầu tư lớn. Trong hợp đồng có mục "Điều kiện chung của hợp đồng xây dựng" nhưng tôi thấy nó khá mơ hồ và không rõ ràng về quyền và nghĩa vụ của từng bên. Tôi muốn hỏi là những điều kiện chung này có bắt buộc phải theo một mẫu nào không, và nếu có tranh chấp thì dựa vào đâu để giải quyết?”
Quyền và nghĩa vụ của Người sử dụng dịch vụ viễn thông
“Chào Tuvannhanh, tôi là chủ một cửa hàng kinh doanh online ở quận Cầu Giấy, Hà Nội. Gần đây, đường truyền internet của tôi rất chập chờn, ảnh hưởng lớn đến việc bán hàng. Tôi đã liên hệ nhà mạng nhiều lần nhưng tình hình không cải thiện. Tôi muốn biết mình có phải là 'Người sử dụng dịch vụ viễn thông' theo luật không và liệu tôi có quyền gì để yêu cầu nhà mạng khắc phục không?”
Hoạt động hướng dẫn du lịch và quyền của hướng dẫn viên
“Chào luật sư, tôi là Anh N.V.H, một **hướng dẫn viên du lịch** tự do ở Đà Lạt. Mấy hôm trước, tôi nhận dẫn một đoàn khách nước ngoài đi tour 3 ngày 2 đêm. Giữa chừng, khách muốn đổi lịch trình tham quan một số điểm và yêu cầu tôi phải làm theo. Tôi không biết mình có quyền từ chối hay phải chiều theo ý khách không, và nếu đổi thì có bị phạt gì không? Tôi lo lắm vì đây là lần đầu tôi gặp tình huống này.”
Quyền và nghĩa vụ của Đại lý dịch vụ viễn thông
“Chào luật sư, tôi là chủ cửa hàng tạp hóa ở huyện Ba Vì, Hà Nội. Gần đây tôi có ký hợp đồng làm đại lý bán thẻ cào và sim số cho một nhà mạng lớn. Khách hàng của tôi hay thắc mắc về chất lượng dịch vụ hoặc phàn nàn về việc tôi không hỗ trợ họ khi có sự cố. Tôi không rõ mình có trách nhiệm đến đâu và quyền lợi của mình là gì khi làm đại lý như vậy. Có phải tôi phải chịu trách nhiệm hết mọi thứ không?”
Hoạt động của Tổ chức kiểm định, hiệu chuẩn, thử nghiệm được chỉ định
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là chủ một xưởng sản xuất linh kiện điện tử ở Biên Hòa, Đồng Nai. Sắp tới, chúng tôi cần kiểm định và hiệu chuẩn lại các thiết bị đo lường để đảm bảo chất lượng sản phẩm và đáp ứng tiêu chuẩn xuất khẩu. Tôi nghe nói phải chọn các tổ chức được chỉ định nhưng không rõ tiêu chí là gì và làm sao để tìm được đơn vị uy tín, hợp pháp. Liệu có quy định nào về quyền và nghĩa vụ của các tổ chức này không?”
Quyền và nghĩa vụ về sức khỏe sinh sản
“Chị Hằng ở huyện Ba Vì, Hà Nội, là công nhân may, vừa kết hôn được 6 tháng. Chị và chồng đang băn khoăn về việc khi nào nên có con và làm thế nào để đảm bảo sức khỏe tốt nhất cho cả mẹ và bé. Chị nghe nói có nhiều dịch vụ chăm sóc sức khỏe sinh sản nhưng không biết mình có quyền được tiếp cận những dịch vụ đó không và cần lưu ý gì.”
Quyền và nghĩa vụ của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trong thi hành án dân sự
“Tôi là chủ một cửa hàng thời trang ở Quận 1, TP.HCM. Hiện tại, tôi đang vướng vào một vụ kiện tụng dân sự giữa chủ nhà và một bên khác liên quan đến tranh chấp hợp đồng thuê mặt bằng mà cửa hàng tôi đang kinh doanh. Mặc dù tôi không phải là nguyên đơn hay bị đơn, nhưng cửa hàng của tôi chắc chắn sẽ bị ảnh hưởng nếu bản án yêu cầu trả lại mặt bằng. Tôi muốn biết liệu tôi có được coi là 'người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan' không và quyền lợi của tôi sẽ được bảo vệ như thế nào trong quá trình thi hành án?”
Xác định Bên ký kết nước ngoài trong quan hệ quốc tế
“Chào chuyên gia, công ty tôi ở Hà Nội đang chuẩn bị ký một thỏa thuận hợp tác lớn về năng lượng với một quỹ đầu tư nước ngoài do chính phủ của họ hậu thuẫn. Trong quá trình soạn thảo, tôi thấy có nhắc đến thuật ngữ 'bên ký kết nước ngoài'. Tôi băn khoăn không biết liệu quỹ đầu tư này có được xem là 'bên ký kết nước ngoài' theo pháp luật Việt Nam không, và việc xác định đúng có ảnh hưởng gì đến quyền và nghĩa vụ của công ty tôi sau này không?”