Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Quyền và trách nhiệm trong Kế hoạch hóa gia đình
“Vợ chồng tôi ở TP.HCM, cả hai đều là nhân viên văn phòng. Chúng tôi đang muốn chủ động kế hoạch hóa gia đình để đảm bảo tài chính và sức khỏe, nhưng bố mẹ hai bên lại muốn chúng tôi sinh con sớm. Tôi muốn biết pháp luật có quy định cụ thể nào về quyền tự quyết của vợ chồng trong việc sinh con không, và làm sao để chúng tôi có thể tự tin thực hiện quyết định của mình?”
Khu dân cư nông thôn: Quy định và quy hoạch
“Chị Hạnh ở huyện Cần Đước, Long An, có mảnh đất vườn rộng 500m2 muốn xây dựng một vài căn nhà trọ cho công nhân thuê. Chị nghe nói đất ở quê thì dễ xây hơn nhưng không biết đất của mình có thuộc "khu dân cư nông thôn" không và có cần xin phép hay phải theo quy hoạch gì đặc biệt không. Chị lo lắng nếu xây sai sẽ bị phạt.”
Chủ quản lý công trình thủy lợi
“Anh Hùng ở huyện Thạch Thất, Hà Nội, có một trang trại trồng rau sạch và chăn nuôi. Anh vừa đầu tư xây dựng một hệ thống kênh mương nhỏ để dẫn nước từ con suối gần đó vào ruộng và ao nuôi cá. Giờ anh đang băn khoăn không biết mình có được coi là "Chủ quản lý công trình thủy lợi" không, và nếu có thì có phải chịu trách nhiệm gì theo quy định của pháp luật không?”
Phân loại Dự án đầu tư và quy định đấu thầu liên quan
“Chào chuyên gia, công ty tôi ở Hà Nội chuyên nhận các dự án xây dựng nhỏ và cải tạo. Hiện tại, chúng tôi đang xem xét tham gia đấu thầu một dự án cải tạo, nâng cấp trụ sở của một cơ quan nhà nước. Tôi muốn hỏi là dự án 'cải tạo, nâng cấp' như thế này có được coi là 'Dự án đầu tư' theo quy định pháp luật không, và nếu có thì có những quy định đấu thầu nào mà công ty tôi cần lưu ý đặc biệt không ạ? Tôi hơi băn khoăn vì thấy nhiều loại dự án quá.”
Đơn vị quản lý thu trong thanh toán điện tử giao thông đường bộ
“Chào luật sư, tôi là chủ một doanh nghiệp vận tải nhỏ ở Hà Nội. Mấy nay nghe nói về việc thu phí tự động trên đường cao tốc, rồi có thuật ngữ 'đơn vị quản lý thu'. Tôi không rõ đơn vị này là ai, có quyền hạn gì và liệu doanh nghiệp của tôi có phải làm việc trực tiếp với họ không? Tôi lo lắng về các quy định mới này sẽ ảnh hưởng đến chi phí và hoạt động của công ty.”
Chủ đầu tư cấp 1 trong dự án đô thị
“Tôi đang tính mua căn hộ ở một dự án khu đô thị mới tại Quận 9, TP.HCM. Môi giới có nhắc đến 'chủ đầu tư cấp 1' nhưng tôi không rõ đây là ai và có vai trò gì trong dự án. Liệu có phải họ là người chịu trách nhiệm chính về chất lượng và tiến độ không?”
Bảo hộ nhãn hiệu quốc tế theo Nghị định thư Madrid
“Tôi là chị L.T.M, chủ một công ty sản xuất đồ thủ công mỹ nghệ ở Hà Nội, chuyên xuất khẩu. Sản phẩm của tôi đang được ưa chuộng ở một số thị trường nước ngoài. Tôi muốn đăng ký bảo hộ nhãn hiệu của mình ở nhiều quốc gia cùng lúc để tránh bị làm giả, làm nhái. Nghe nói có cái 'Nghị định thư Madrid' gì đó giúp đăng ký quốc tế. Vậy tôi có thể dùng nó để bảo vệ nhãn hiệu của mình ở nước ngoài được không, và quy trình có phức tạp không?”
Sử dụng bản sao điện tử trong thủ tục hành chính
“Chào chuyên gia, tôi là chủ một doanh nghiệp nhỏ ở Hà Nội. Gần đây, tôi thấy có nhắc đến khái niệm 'bản sao điện tử' trong các văn bản pháp luật mới. Tôi muốn biết chính xác bản sao điện tử là gì và liệu tôi có thể dùng nó để nộp hồ sơ cho các thủ tục hành chính liên quan đến sản phẩm của mình hay không, ví dụ như đăng ký chất lượng sản phẩm?”
Định nghĩa và phạm vi của nghề nuôi trồng thủy sản
“Chào luật sư, tôi là ông Hùng, ở huyện Thốt Nốt, Cần Thơ. Tôi đang nuôi cá tra trong ao, tự ươm giống, cho ăn và phòng bệnh đầy đủ. Tôi nghe nói có chương trình hỗ trợ cho nghề nuôi trồng thủy sản, nhưng không rõ hoạt động của tôi có được xếp vào đó không. Liệu tôi có đủ điều kiện để hưởng chính sách không ạ?”
Phân biệt đối xử về giới trong môi trường làm việc
“Chị H.T.L, 32 tuổi, là quản lý dự án tại một công ty công nghệ ở TP. Hồ Chí Minh. Chị vừa bị từ chối thăng chức lên vị trí trưởng phòng dù có kinh nghiệm và năng lực vượt trội hơn một đồng nghiệp nam mới vào. Lý do sếp đưa ra là "vị trí này cần người ổn định, ít vướng bận gia đình hơn". Chị muốn biết liệu đây có phải là phân biệt đối xử về giới không và chị có thể làm gì.”
Quy định về hành lang an toàn đường sắt tốc độ cao và ảnh hưởng đến đất đai
“Gia đình tôi có mảnh đất nông nghiệp rộng 2 hecta ở huyện Hàm Thuận Nam, Bình Thuận. Gần đây có thông tin dự án đường sắt tốc độ cao sẽ đi qua khu vực này. Tôi nghe nói sẽ có hành lang an toàn rất rộng. Vậy đất của tôi có bị ảnh hưởng nhiều không? Tôi là nông dân, cả đời gắn bó với mảnh đất này, nếu bị thu hồi thì phải làm sao?”
Ngưỡng khai thác nước dưới đất và hạn chế khai thác
“Chào luật sư, tôi là nông dân ở huyện Cần Giờ, TP.HCM. Gia đình tôi có một ao nuôi tôm và đang định khoan thêm giếng để lấy nước ngọt phục vụ nuôi trồng. Tuy nhiên, gần đây tôi nghe nói có quy định mới về việc hạn chế khai thác nước dưới đất để tránh sụt lún và xâm nhập mặn. Tôi không biết ngưỡng khai thác nước dưới đất là gì và liệu việc khoan giếng của tôi có bị ảnh hưởng không?”
Hiểu về Viễn thông và quy định pháp luật liên quan
“Chào luật sư, tôi là chủ quán cà phê ở Quận Đống Đa, Hà Nội. Tôi đang tính nâng cấp đường truyền internet và lắp thêm bộ phát Wi-Fi cho khách dùng miễn phí. Có người bạn nói rằng việc này có thể liên quan đến các quy định về 'viễn thông' và tôi cần phải xin phép gì đó. Tôi không rõ 'viễn thông' nghĩa là gì và liệu quán cà phê của tôi có cần tuân thủ quy định gì đặc biệt không khi cung cấp Wi-Fi miễn phí?”
Chuyển giao doanh nghiệp nhà nước
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là trưởng phòng nhân sự tại một tổng công ty nhà nước ở TP.HCM. Gần đây, công ty mẹ của chúng tôi đang xem xét nhận chuyển giao một doanh nghiệp khác theo chỉ đạo của Bộ chủ quản. Tôi nghe nói có thuật ngữ "Bên nhận chuyển giao doanh nghiệp", không biết công ty mẹ của chúng tôi có thuộc đối tượng này không và việc nhận chuyển giao này có những quy định gì đặc biệt? Liệu có ảnh hưởng gì đến cơ cấu tổ chức và nhân sự của chúng tôi sau này không?”
Tình thế cấp thiết và trách nhiệm pháp lý
“Chào luật sư, tôi là tài xế Grab ở Hoàn Kiếm, Hà Nội. Hôm qua, khi đang chở khách trên phố, một em bé bất ngờ lao ra đường. Để tránh đâm vào cháu bé, tôi buộc phải đánh lái gấp và va vào một chiếc xe máy đang đỗ bên đường, gây hư hỏng nhẹ. Tôi có bị xử phạt hay phải bồi thường gì không ạ?”
Viện kiểm sát nhân dân cấp tỉnh
“Tôi là nông dân ở Thanh Hóa, đang có vụ việc tranh chấp đất đai. Tôi nghe nói vụ của tôi có thể sẽ được Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Thanh Hóa xem xét, nhưng cũng có người lại gọi là Viện kiểm sát nhân dân cấp tỉnh. Tôi không rõ hai tên gọi này có phải là một không và vai trò của họ trong vụ việc của tôi là gì. Mong luật sư giải đáp giúp.”
Cơ quan quản lý nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo
“Chào luật sư, tôi là chủ một startup công nghệ ở TP.HCM, đang phát triển một ứng dụng mới và muốn tìm kiếm nguồn tài trợ từ nhà nước. Tôi nghe nói có 'Cơ quan quản lý nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo' nhưng không rõ đó là những cơ quan nào và tôi cần liên hệ với ai để nộp hồ sơ, tìm hiểu về các điều kiện tài trợ. Liệu dự án của tôi có đủ điều kiện không?”
Bản đồ địa chính và tầm quan trọng trong giao dịch đất đai
“Chị H.T.L ở TP. Hồ Chí Minh đang tính mua một mảnh đất ở Quận 9 nhưng người bán đưa nhiều giấy tờ quá, trong đó có nhắc đến "bản đồ địa chính". Chị không rõ bản đồ này là gì, có vai trò thế nào trong việc mua bán đất và làm sao để kiểm tra thông tin trên đó có chính xác không. Chị muốn biết nó có quan trọng không và cần lưu ý gì.”
Định nghĩa và phạm vi hoạt động viễn thông
“Chào luật sư, tôi là Lan, chủ một cửa hàng bán đồ handmade ở Quận 1, TP.HCM. Tôi đang muốn mở rộng kinh doanh bằng cách livestream bán hàng và tương tác trực tiếp với khách qua video, tin nhắn trên các nền tảng mạng xã hội. Tôi nghe nói có nhiều quy định về 'viễn thông' và không rõ liệu hoạt động của tôi có bị coi là cung cấp dịch vụ viễn thông không, và tôi có cần xin giấy phép gì đặc biệt không ạ?”
Quy định về Kịch bản văn học trong sản xuất phim
“Chào luật sư, em là một biên kịch trẻ ở Hà Nội. Em đang có cơ hội hợp tác với một công ty sản xuất phim nước ngoài để làm một dự án phim ngắn. Họ có yêu cầu em nộp 'kịch bản văn học' nhưng em không rõ lắm về định nghĩa và hình thức của nó theo quy định pháp luật Việt Nam để đảm bảo hồ sơ của mình được chấp thuận. Luật sư có thể tư vấn giúp em kịch bản văn học cần những gì không ạ?”
Quyền và nghĩa vụ của người mang mầm bệnh truyền nhiễm không triệu chứng
“Chị Mai, giáo viên mầm non ở Quận 3, TP.HCM, vừa đi khám sức khỏe định kỳ thì phát hiện mình là người mang virus viêm gan B nhưng không có bất kỳ triệu chứng bệnh nào. Chị rất hoang mang không biết liệu mình có bị nhà trường chấm dứt hợp đồng lao động hay có những nghĩa vụ pháp lý đặc biệt nào phải tuân thủ không, nhất là khi chị tiếp xúc với nhiều trẻ nhỏ.”
Vi rút máy tính và các hành vi bị cấm theo pháp luật
“Chào Tuvannhanh.com, em là Hùng, sinh viên IT ở TP.HCM. Hiện tại em đang học về bảo mật mạng và có tìm hiểu về cách hoạt động của vi rút máy tính. Em có ý định viết một chương trình nhỏ mô phỏng vi rút để tự thử nghiệm trên máy ảo của mình, nhưng em lo lắng không biết việc này có vi phạm pháp luật không, đặc biệt nếu lỡ tay phát tán ra ngoài thì hậu quả sẽ thế nào ạ?”
Hồ sơ dự thầu và Hồ sơ đề xuất trong đấu thầu
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là anh Hùng, chủ một công ty xây dựng nhỏ ở quận Bình Thạnh. Sắp tới công ty tôi muốn nộp hồ sơ dự thầu cho một dự án hạ tầng ở TP. Thủ Đức. Tôi đang băn khoăn không biết **hồ sơ dự thầu** và **hồ sơ đề xuất** có gì khác nhau, và quan trọng nhất là làm sao để đảm bảo hồ sơ của mình được nộp đúng hạn, tránh bị loại vì những lỗi nhỏ không đáng có. Nhờ chuyên gia tư vấn giúp tôi với ạ.”
Khả năng tiếp nhận nước thải của nguồn nước
“Chào luật sư, tôi là Anh N.V.H, chủ một xưởng sản xuất nhỏ ở quận Cái Răng, Cần Thơ. Xưởng của tôi có hệ thống xử lý nước thải đạt chuẩn nhưng tôi vẫn lo lắng về việc xả thải ra kênh rạch gần đó. Tôi nghe nói có khái niệm 'khả năng tiếp nhận nước thải của nguồn nước', không biết điều này ảnh hưởng thế nào đến việc xả thải của xưởng tôi và liệu có phải xin phép gì đặc biệt không ạ? Nếu nguồn nước không còn khả năng tiếp nhận thì xưởng tôi phải làm sao?”