Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Người làm công tác xã hội trong tư pháp người chưa thành niên
“Chào luật sư, con trai tôi năm nay 15 tuổi, vừa bị bắt quả tang trộm cắp vặt ở siêu thị trên địa bàn quận Gò Vấp. Khi làm việc với cơ quan công an, họ có nhắc đến việc sẽ có người làm công tác xã hội hỗ trợ cho cháu trong quá trình giải quyết vụ việc. Tôi không rõ những người này là ai và họ sẽ giúp đỡ con tôi như thế nào. Con tôi có được đảm bảo lợi ích tốt nhất không, và vai trò của người này có quan trọng không ạ?”
Môi giới bất động sản và các quy định về thông tin hành nghề
“Chào Gemini, tôi là Hạnh, năm nay 32 tuổi, đang làm nghề môi giới bất động sản tự do ở Quận 7, TP.HCM. Gần đây, tôi nghe nói có nhiều quy định mới liên quan đến việc cấp chứng chỉ hành nghề môi giới, đặc biệt là về mã định danh cá nhân và quản lý thông tin. Tôi khá lo lắng không biết những thay đổi này có ảnh hưởng gì đến công việc hiện tại của mình không, và tôi cần chuẩn bị những gì để tiếp tục hoạt động hợp pháp và hiệu quả?”
Hoãn hoặc miễn chấp hành quyết định đưa vào trường giáo dưỡng do ốm nặng
“Chào luật sư, tôi có thằng con trai năm nay 16 tuổi. Nó lỡ dại gây chuyện nên bị quyết định đưa vào trường giáo dưỡng. Nhưng khổ nỗi, nó mới bị sốt xuất huyết nặng, phải nằm viện cả tuần nay ở Bệnh viện Đống Đa. Sức khỏe nó còn yếu lắm, tôi lo không biết trường hợp của con tôi có được hoãn chấp hành quyết định không? Hay là có cách nào xin miễn luôn không ạ? Tôi ở Hà Nội.”
Phòng chống quấy rối tình dục tại nơi làm việc
“Chị H.T.L, một nhân viên văn phòng 28 tuổi tại quận Thanh Xuân, Hà Nội, đang gặp phải tình huống khó xử. Sếp trực tiếp của chị thường xuyên có những cử chỉ, lời nói mang tính chất gợi ý tình dục, khiến chị cảm thấy rất khó chịu và bị xúc phạm, mặc dù chị đã cố gắng né tránh. Chị muốn biết liệu đây có phải là **quấy rối tình dục tại nơi làm việc** hay không và công đoàn có vai trò gì trong việc bảo vệ chị?”
Khái niệm và vai trò của cơ cấu dân số
“Tôi là chủ một xưởng may nhỏ ở huyện Cẩm Giàng, Hải Dương. Gần đây tôi muốn mở rộng sản xuất nhưng không biết tìm hiểu thông tin về lao động địa phương ở đâu, đặc biệt là về độ tuổi, giới tính, trình độ học vấn của người dân trong vùng. Nghe nói có khái niệm 'cơ cấu dân số' nhưng không rõ nó bao gồm những gì và có giúp ích gì cho tôi trong việc lập kế hoạch tuyển dụng không?”
Xác định tư cách người lao động và quyền lợi liên quan
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là M. ở quận Tân Bình, TP.HCM. Tôi mới 16 tuổi và đang làm việc bán thời gian cho một cửa hàng tiện lợi. Tôi làm theo ca, được trả lương theo giờ, nhưng không có hợp đồng lao động chính thức. Chủ cửa hàng bảo tôi còn nhỏ nên không cần hợp đồng hay bảo hiểm gì cả. Tôi băn khoăn không biết mình có được coi là người lao động hợp pháp để hưởng các quyền lợi như bảo hiểm không ạ?”
Học nghề cho học sinh trường giáo dưỡng
“Chào luật sư, con trai tôi năm nay 16 tuổi, đang chấp hành biện pháp giáo dục tại Trường Giáo dưỡng số 2 ở Đồng Nai. Tôi nghe nói các cháu ở đó được học nghề để sau này ra có việc làm. Tôi lo lắng không biết con tôi có được học nghề gì không, chất lượng đào tạo ra sao và liệu sau này có dễ xin việc không? Tôi muốn tìm hiểu rõ hơn về quyền lợi này của con.”
Cán bộ công đoàn chuyên trách và chính sách hỗ trợ của Nhà nước
“Chào luật sư, em là Hùng, đang làm công nhân ở một nhà máy may tại Bình Dương. Em tham gia công đoàn được vài năm rồi và cũng khá năng nổ. Gần đây, anh chủ tịch công đoàn cơ sở có gợi ý em thử sức làm cán bộ công đoàn chuyên trách vì em có tâm huyết và được anh em tin tưởng. Em cũng muốn cống hiến nhưng không rõ công việc này cụ thể là gì, có được Nhà nước hỗ trợ gì không, và liệu có cơ hội phát triển không ạ? Em năm nay 32 tuổi.”
Thi hành án phạt cải tạo không giam giữ
“Anh Hùng (35 tuổi, công nhân xây dựng ở Quận 7, TP.HCM) vừa bị Tòa án tuyên phạt 12 tháng cải tạo không giam giữ. Anh ấy không biết mình sẽ phải chấp hành án như thế nào, ai sẽ quản lý mình và quyết định thi hành án sẽ ghi những gì. Anh Hùng lo lắng không biết có phải đi tù không và cuộc sống sắp tới sẽ bị ảnh hưởng ra sao.”
Năng lực xã hội và sự tham gia của người cao tuổi
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là ông Hùng, năm nay 68 tuổi, sống ở quận Đống Đa, Hà Nội. Tôi về hưu đã được vài năm nhưng vẫn muốn được tham gia vào các hoạt động xã hội, hoặc thậm chí là làm thêm công việc nhẹ nhàng để đỡ buồn và đóng góp cho gia đình, xã hội. Tôi nghe nói có chính sách hỗ trợ người cao tuổi duy trì năng lực xã hội, nhưng không rõ pháp luật quy định thế nào. Liệu tôi có thể tìm kiếm sự hỗ trợ pháp lý nào không để tiếp tục cống hiến?”
Quyền lợi của người tham gia việc làm công
“Chào luật sư, tôi là Hùng, 28 tuổi ở huyện Bình Chánh, TP.HCM. Hiện tôi đang tham gia một dự án xây dựng đường nông thôn mới do xã triển khai, có nhận lương hàng tháng. Tôi nghe nói đây là 'việc làm công' nhưng không rõ quyền lợi của mình có được như người lao động bình thường không, hay có được đóng bảo hiểm gì không. Mong luật sư tư vấn giúp.”
Hành vi bóc lột trẻ em
“Tôi là chủ một xưởng may nhỏ ở huyện Củ Chi, TP.HCM. Gần đây tôi thấy có một số gia đình cho con cái còn nhỏ, tầm 10-12 tuổi, đi làm ở các xưởng khác, làm việc cả ngày rất vất vả. Tôi lo ngại đây là hành vi bóc lột trẻ em, nhưng không biết có đúng không và phải làm gì để báo cáo.”
Thích ứng với già hóa dân số trong doanh nghiệp
“Chị H.T.L có xưởng may nhỏ ở Quận 7, TP.HCM. Chị nghe nói nhiều về **già hóa dân số** và lo lắng không biết chính sách của nhà nước có hỗ trợ gì cho doanh nghiệp nhỏ khi tuyển dụng hoặc giữ chân lao động lớn tuổi không, hay liệu có quy định nào về việc thích ứng với tình hình này không. Chị cũng không rõ định nghĩa chính xác về già hóa dân số là gì.”
Hoãn chấp hành quyết định đưa vào trường giáo dưỡng do ốm nặng
“Chị M. ở Hà Nội có con trai 16 tuổi vừa bị quyết định đưa vào trường giáo dưỡng. Nhưng cháu đang ốm rất nặng, phải nằm viện điều trị dài ngày. Chị muốn hỏi liệu có thể xin hoãn cho cháu đi trường giáo dưỡng được không, và cần những giấy tờ gì để chứng minh tình trạng bệnh của cháu?”
Định nghĩa Người lao động và quyền lợi liên quan
“Chào luật sư, tôi tên là Hùng, năm nay tôi 16 tuổi và vừa tốt nghiệp cấp 2. Tôi muốn đi làm để phụ giúp gia đình ở Quận 10, TP.HCM. Tôi nghe nói phải đủ tuổi mới được coi là người lao động hợp pháp. Vậy với tuổi của tôi thì có được coi là **người lao động** không và tôi cần lưu ý gì khi tìm việc ạ?”
Cưỡng bức lao động và quyền của nạn nhân
“Em là Hạnh, 22 tuổi, làm giúp việc gia đình ở Quận 7, TP.HCM. Em làm cho một gia đình này được gần 1 năm rồi nhưng chủ nhà giữ hết giấy tờ tùy thân của em, không cho em về quê thăm gia đình dù em xin phép mấy lần. Họ còn bắt em làm việc từ sáng sớm đến tận khuya, không có ngày nghỉ, mà lương thì trả không đúng như thỏa thuận ban đầu. Em cảm thấy rất mệt mỏi và sợ hãi, muốn nghỉ việc nhưng không biết phải làm sao vì họ dọa sẽ không trả lương và báo công an nếu em bỏ đi. Em có bị cưỡng bức lao động không và phải làm gì bây giờ ạ?”
Tuổi nghỉ hưu và chế độ nghỉ hưu trước tuổi
“Chị Lan, 55 tuổi, làm công nhân may ở KCN Biên Hòa, Đồng Nai, đang muốn tìm hiểu về tuổi nghỉ hưu của mình. Chị nghe nói có thể nghỉ hưu sớm hơn nhưng không rõ điều kiện thế nào, và công ty chị có chương trình hưu trí tự nguyện thì có liên quan gì không. Chị muốn biết mình cần chuẩn bị những gì để có thể nghỉ hưu sớm.”
Xác định tư cách Người lao động và lao động chưa thành niên
“Chào chuyên gia, tôi là chị Hạnh, chủ một tiệm tạp hóa nhỏ ở quận Bình Thạnh, TP.HCM. Tôi đang muốn thuê một cháu gái 16 tuổi làm thêm sau giờ học để phụ bán hàng. Cháu rất nhanh nhẹn và muốn kiếm thêm thu nhập. Tôi không biết liệu cháu có được coi là người lao động hợp pháp để tôi làm hợp đồng và đóng bảo hiểm đầy đủ không, vì cháu chưa đủ 18 tuổi.”
Phân biệt đối xử trong việc làm và nghề nghiệp
“Chào chuyên gia, tôi là kế toán trưởng ở một công ty may mặc tại Quận 7, TP.HCM. Công ty đang tuyển thêm kế toán viên, nhưng sếp yêu cầu chỉ tuyển nữ dưới 30 tuổi, chưa có gia đình để 'dễ điều động và không vướng bận con cái'. Tôi thấy việc này không đúng lắm vì có vài ứng viên nam rất giỏi, hoặc nữ trên 30 tuổi có kinh nghiệm tốt. Tôi muốn biết công ty làm vậy có vi phạm pháp luật không và tôi nên làm gì?”