Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Quyền và Hỗ trợ về Kế hoạch hóa gia đình
“Chị N.T.H ở Quảng Nam vừa về nước sau thời gian đi lao động ở nước ngoài. Vợ chồng chị đang muốn kế hoạch hóa gia đình nhưng điều kiện kinh tế còn khó khăn, không biết có được hỗ trợ chi phí tránh thai hay không, và cần liên hệ ở đâu để được tư vấn thêm về quyền lợi của mình.”
Quản lý và Phân vùng Rủi ro Ô nhiễm Môi trường Biển và Hải đảo
“Tôi là ngư dân ở Hạ Long, Quảng Ninh. Gần đây, tôi thấy hải sản ngày càng khan hiếm, nước biển cũng có vẻ đục hơn, nhiều rác thải nổi lềnh bềnh. Chúng tôi lo lắng về tương lai mưu sinh của mình và sức khỏe của cả gia đình. Liệu có quy định nào của pháp luật để bảo vệ môi trường biển và đánh giá những rủi ro ô nhiễm này không?”
Chính sách duy trì mức sinh thay thế tại Việt Nam
“Chào luật sư, tôi là một giáo viên ở Quận 3, TP.HCM. Vợ chồng tôi đang tính sinh con thứ hai nhưng thấy chi phí nuôi con ở thành phố cao quá, lại nghe nói nhà nước đang khuyến khích sinh đủ 2 con để duy trì 'mức sinh thay thế' gì đó. Không biết chính sách này có hỗ trợ gì cho các gia đình như chúng tôi không, hay chỉ là kêu gọi thôi?”
Xử lý sự cố tràn dầu và hóa chất độc trên biển
“Gia đình tôi sống bằng nghề đánh bắt cá ở vùng biển Vũng Tàu. Mấy hôm nay, sau vụ va chạm của hai tàu chở hàng gần bờ, nước biển có vệt dầu loang và mùi hóa chất nồng nặc. Cá chết nổi trắng, chúng tôi không dám ra khơi nữa. Tôi muốn biết pháp luật có quy định gì về trách nhiệm của các bên gây ra sự cố này không và chúng tôi có thể làm gì để đòi quyền lợi?”
Giờ làm việc hành chính tại cơ sở khám chữa bệnh
“Em là y tá ở một phòng khám tư nhân tại Hà Nội. Phòng khám của em hay thay đổi giờ làm việc hành chính mà không báo trước rõ ràng, khiến em rất khó sắp xếp lịch hẹn cá nhân hay công việc gia đình. Em muốn biết giờ hành chính của cơ sở khám chữa bệnh được quy định như thế nào để em có thể trao đổi lại với quản lý ạ.”
Quyền lợi khi công trình xây dựng nằm trong quy hoạch đường sắt
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là nông dân ở Tỉnh Bình Thuận. Gia đình tôi có một mảnh đất nhỏ dùng để trồng trọt và có xây một cái nhà kho tạm bằng gạch và tôn để chứa nông sản. Nghe nói sắp tới có dự án mở rộng đường sắt đi qua khu vực đất nhà tôi. Tôi muốn hỏi là cái nhà kho của tôi có được coi là **công trình xây dựng** không và nếu nó nằm trong diện giải tỏa thì có được bồi thường không, hay là tôi phải tự tháo dỡ?”
Quản lý Rủi ro Ô nhiễm Môi trường Biển và Hải đảo
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là Anh N.V.H, một chủ tàu du lịch nhỏ ở Vịnh Hạ Long, Quảng Ninh. Gần đây có thông tin một nhà máy nhiệt điện sắp xây dựng gần khu vực của tôi. Tôi rất lo lắng về rủi ro ô nhiễm môi trường biển có thể ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh và cả sinh kế của gia đình tôi. Liệu pháp luật có quy định gì để bảo vệ chúng tôi khỏi những rủi ro này không?”
Trách nhiệm pháp lý khi xảy ra sự cố tràn dầu, hóa chất độc trên biển
“Tôi là ngư dân ở Vũng Tàu, gia đình tôi sống nhờ biển. Mấy hôm trước có tàu chở dầu bị sự cố gần bờ, dầu loang ra khắp nơi làm cá chết nhiều lắm. Tôi muốn biết pháp luật có quy định gì về việc này không, ai sẽ chịu trách nhiệm bồi thường cho bà con chúng tôi và môi trường biển bị ảnh hưởng?”
Năng lực xã hội và sự tham gia của người cao tuổi
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là ông Hùng, năm nay 68 tuổi, sống ở quận Đống Đa, Hà Nội. Tôi về hưu đã được vài năm nhưng vẫn muốn được tham gia vào các hoạt động xã hội, hoặc thậm chí là làm thêm công việc nhẹ nhàng để đỡ buồn và đóng góp cho gia đình, xã hội. Tôi nghe nói có chính sách hỗ trợ người cao tuổi duy trì năng lực xã hội, nhưng không rõ pháp luật quy định thế nào. Liệu tôi có thể tìm kiếm sự hỗ trợ pháp lý nào không để tiếp tục cống hiến?”
Phát triển và Cải tạo Giống vật nuôi
“Chào luật sư, tôi là anh Hùng, ở Đồng Nai. Gia đình tôi có trang trại nuôi heo, nhưng mấy năm nay năng suất không ổn định, heo hay bị bệnh vặt. Tôi nghe nói có thể **cải tạo giống** để heo khỏe hơn, lớn nhanh hơn. Tôi muốn hỏi là việc này có được pháp luật khuyến khích không và tôi cần tìm hiểu ở đâu để thực hiện đúng quy định?”
Hành vi bóc lột trẻ em
“Tôi là chủ một xưởng may nhỏ ở huyện Củ Chi, TP.HCM. Gần đây tôi thấy có một số gia đình cho con cái còn nhỏ, tầm 10-12 tuổi, đi làm ở các xưởng khác, làm việc cả ngày rất vất vả. Tôi lo ngại đây là hành vi bóc lột trẻ em, nhưng không biết có đúng không và phải làm gì để báo cáo.”
Cơ cấu dân số
“Chị Hằng ở Quận 1, TP.HCM đang kinh doanh trường mầm non. Gần đây, chị thấy nhiều gia đình trẻ chuyển đi nơi khác, số lượng trẻ đăng ký học giảm đáng kể. Chị muốn biết 'cơ cấu dân số' được hiểu thế nào trong luật và liệu có chính sách nào của Nhà nước giúp chị dự đoán hoặc thích nghi với những thay đổi về dân số ở địa phương không?”
Định nghĩa Người lao động và quyền lợi liên quan
“Chào luật sư, tôi tên là Hùng, năm nay tôi 16 tuổi và vừa tốt nghiệp cấp 2. Tôi muốn đi làm để phụ giúp gia đình ở Quận 10, TP.HCM. Tôi nghe nói phải đủ tuổi mới được coi là người lao động hợp pháp. Vậy với tuổi của tôi thì có được coi là **người lao động** không và tôi cần lưu ý gì khi tìm việc ạ?”
Cưỡng bức lao động và quyền của nạn nhân
“Em là Hạnh, 22 tuổi, làm giúp việc gia đình ở Quận 7, TP.HCM. Em làm cho một gia đình này được gần 1 năm rồi nhưng chủ nhà giữ hết giấy tờ tùy thân của em, không cho em về quê thăm gia đình dù em xin phép mấy lần. Họ còn bắt em làm việc từ sáng sớm đến tận khuya, không có ngày nghỉ, mà lương thì trả không đúng như thỏa thuận ban đầu. Em cảm thấy rất mệt mỏi và sợ hãi, muốn nghỉ việc nhưng không biết phải làm sao vì họ dọa sẽ không trả lương và báo công an nếu em bỏ đi. Em có bị cưỡng bức lao động không và phải làm gì bây giờ ạ?”
Đào tạo thường xuyên trong pháp luật lao động
“Chào luật sư, tôi là một công nhân may ở Quận Bình Thạnh, TP.HCM. Tôi đã làm việc được hơn 10 năm rồi nhưng muốn học thêm về thiết kế thời trang để nâng cao tay nghề. Vấn đề là tôi có gia đình và công việc full-time nên không thể đi học theo lịch cố định được. Tôi có nghe nói đến 'đào tạo thường xuyên' nhưng không rõ hình thức này có phù hợp với trường hợp của tôi không và có quy định pháp luật nào hỗ trợ không ạ?”
Quy định pháp luật liên quan đến đê bao và bảo vệ môi trường
“Gia đình tôi sống ở vùng ven biển huyện Cần Giờ, TP.HCM, có mảnh vườn trồng cây ăn trái được bảo vệ bởi một con đê bao nhỏ. Gần đây, có thông tin dự án xây dựng khu du lịch sinh thái gần đó có thể ảnh hưởng đến con đê này, hoặc có thể cần mở rộng đê để chống sạt lở. Tôi không rõ liệu việc xây dựng, duy tu đê bao có được quy định trong luật nào không, và quyền lợi của người dân như chúng tôi được bảo vệ ra sao khi có các dự án liên quan đến đê bao.”
Hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất
“Gia đình tôi ở huyện Bình Chánh, TP.HCM đang bị thu hồi đất nông nghiệp để làm dự án khu công nghiệp. Tôi nghe nói có chính sách hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất nhưng không biết cụ thể là được hỗ trợ những gì để ổn định cuộc sống và tìm việc làm mới. Liệu tôi có được đào tạo nghề hay cấp tiền di dời không?”
Chính sách hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất
“Chào luật sư, gia đình tôi ở Huyện Củ Chi, TP.HCM có mấy sào đất trồng rau màu. Vừa rồi Nhà nước có thông báo thu hồi đất để làm dự án đường cao tốc. Tôi nghe nói có chính sách hỗ trợ nhưng không rõ là được hỗ trợ những gì, liệu có được đào tạo nghề mới hay cấp tiền để mua đất ở chỗ khác không? Cả nhà tôi sống nhờ vào mấy sào đất này nên giờ hoang mang quá.”
Phân biệt đối xử trong việc làm và nghề nghiệp
“Chào chuyên gia, tôi là kế toán trưởng ở một công ty may mặc tại Quận 7, TP.HCM. Công ty đang tuyển thêm kế toán viên, nhưng sếp yêu cầu chỉ tuyển nữ dưới 30 tuổi, chưa có gia đình để 'dễ điều động và không vướng bận con cái'. Tôi thấy việc này không đúng lắm vì có vài ứng viên nam rất giỏi, hoặc nữ trên 30 tuổi có kinh nghiệm tốt. Tôi muốn biết công ty làm vậy có vi phạm pháp luật không và tôi nên làm gì?”