Tàng thư Hỏi & Đáp
Kho kiến thức được biên soạn bởi chuyên gia, trích dẫn nguồn chính xác và cập nhật
Nhiệm vụ Quy hoạch Xây dựng Vùng
“Chào luật sư, tôi là nông dân ở huyện Thường Tín, Hà Nội. Gần đây, tôi nghe nói xã mình sắp có quy hoạch xây dựng vùng mới để phát triển kinh tế. Tôi không hiểu rõ "nhiệm vụ quy hoạch" là gì và nó ảnh hưởng thế nào đến mảnh đất canh tác của gia đình tôi. Xin luật sư giải thích giúp tôi.”
Trách nhiệm thống kê, kiểm kê đất đai
“Tôi là nông dân ở huyện Củ Chi, TP.HCM. Gần đây thấy cán bộ địa chính xuống đo đạc, bảo là thống kê đất đai. Tôi không rõ việc này có ảnh hưởng gì đến đất của gia đình tôi không, và ai là người chịu trách nhiệm làm mấy việc này?”
Công trình điện lực và quy định pháp luật liên quan
“Chào chuyên gia, tôi là một người dân ở huyện Củ Chi, TP.HCM. Gần đây, tôi nghe nói nhà nước sắp xây dựng một đường dây điện cao thế mới đi qua khu vực đất nông nghiệp của gia đình tôi. Tôi lo lắng không biết đường dây này có được coi là công trình điện lực không, và nếu có thì có quy định nào để bảo vệ quyền lợi của người dân như tôi không? Liệu có ảnh hưởng gì đến giá trị đất đai và an toàn của gia đình tôi không?”
Quy hoạch sử dụng đất và quyền lợi người dân
“Chào luật sư, tôi là nông dân ở Huyện Cẩm Giàng, Hải Dương. Gần đây tôi nghe nói xã tôi sắp có quy hoạch mới, có thể đất nông nghiệp của gia đình tôi sẽ bị thu hồi để làm khu công nghiệp. Tôi muốn hỏi quy hoạch sử dụng đất là gì và liệu đất của tôi có bị ảnh hưởng không, Nhà nước sẽ dựa vào đâu để quy hoạch như vậy?”
Kế hoạch hóa gia đình và quyền tự quyết định sinh sản
“Chào chuyên gia, em là chị Hằng ở Đồng Nai đây. Em với chồng mới cưới, đang tính chuyện sinh con nhưng nghe nhiều người nói về 'kế hoạch hóa gia đình' rồi các quy định này nọ. Em thì muốn sinh 2 bé, nhưng chồng em lại muốn 3. Không biết giờ tụi em có được tự quyết định số con không, hay Nhà nước có quy định gì về số con tối đa không ạ? Em làm công nhân ở KCN Biên Hòa.”
Hộ di dời khẩn cấp nhà ở và chính sách trợ giúp xã hội
“Chào luật sư, gia đình tôi ở huyện miền núi Quảng Nam vừa rồi bị sạt lở đất cuốn trôi một phần nhà cửa. Chính quyền địa phương yêu cầu chúng tôi phải di dời khẩn cấp đến nơi an toàn. Hiện tại gia đình rất khó khăn, không biết có chính sách hỗ trợ nào cho trường hợp của chúng tôi không ạ?”
Giá quyền sử dụng đất
“Chào chuyên gia, tôi là nông dân ở Huyện Củ Chi, TP.HCM. Gia đình tôi đang có ý định bán một mảnh đất nông nghiệp nhưng tôi không rõ giá quyền sử dụng đất được xác định như thế nào. Tôi lo lắng không biết giá có bị ép xuống thấp hơn giá trị thực tế không, và liệu có quy định nào của Nhà nước về việc này để tôi có thể tham khảo không?”
Kế hoạch sử dụng đất và quyền lợi người dân
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là nông dân ở Huyện Cẩm Giàng, Hải Dương. Gia đình tôi có mấy sào đất đang trồng lúa, muốn mở rộng thêm trang trại chăn nuôi. Nhưng tôi nghe nói huyện sắp có kế hoạch sử dụng đất mới, có thể khu vực của tôi sẽ được quy hoạch làm khu công nghiệp. Tôi lo lắng không biết kế hoạch này sẽ ảnh hưởng đến đất của tôi như thế nào và làm sao để biết chính xác thông tin ạ?”
Xử lý hiện vật cổ phát hiện trên đất tư nhân
“Chào luật sư, tôi là một nông dân ở huyện Củ Chi, TP.HCM. Vừa rồi, khi đào móng xây nhà trên đất gia đình, chúng tôi đào được một số đồ gốm và một bức tượng đá trông rất cổ. Tôi không rõ những thứ này có phải là di tích lịch sử - văn hóa không, và nếu là di tích thì gia đình tôi có được giữ lại hay phải giao nộp cho Nhà nước? Quyền lợi của gia đình tôi trong trường hợp này là gì?”
Xử lý phần thửa đất còn lại sau thu hồi dự án
“Chào chuyên gia, gia đình tôi có một mảnh đất nông nghiệp ở Huyện Đan Phượng, Hà Nội. Gần đây, nhà nước có dự án mở rộng đường và đã thu hồi một phần đất của gia đình tôi. Vấn đề là sau khi thu hồi, phần đất còn lại của tôi rất nhỏ, chỉ còn khoảng vài chục mét vuông, không đủ để canh tác hay làm gì khác. Tôi là nông dân, cả đời chỉ biết làm ruộng, giờ mảnh đất không sử dụng được thì không biết phải làm sao. Tôi muốn hỏi liệu có quy định nào về việc xử lý phần đất còn lại quá nhỏ này không?”
Cải tạo nhà ở theo quy định pháp luật
“Chào Tuvannhanh.com, tôi là kiến trúc sư đang sống ở Hà Nội. Gia đình tôi có một căn nhà phố cũ và chúng tôi muốn cải tạo lại, cụ thể là muốn cơi nới thêm diện tích và có thể xây thêm một tầng nữa. Tôi băn khoăn không biết việc này có được phép không và cần những thủ tục gì theo quy định pháp luật hiện hành?”
Hủy hoại đất và trách nhiệm pháp lý
“Chào luật sư, tôi là nông dân ở huyện Bình Chánh, TP.HCM. Mấy hôm nay có mấy người lạ cứ lén đổ chất thải xây dựng lên mảnh đất trồng rau của gia đình tôi. Đất đang tốt giờ bị lấp đầy gạch đá, không trồng trọt được nữa. Tôi lo quá, không biết hành vi này có phải là hủy hoại đất không và tôi phải làm sao để bảo vệ quyền lợi của mình?”
Tố cáo hành vi vi phạm pháp luật trong quản lý nhà nước về quốc phòng
“Chào chuyên gia, tôi là ông Hùng, làm nông ở huyện Củ Chi, TP.HCM. Gần đây, đơn vị quân đội đóng quân gần đất nhà tôi có tiến hành xây dựng một số công trình mới. Việc này gây ảnh hưởng đến lối đi chung và nguồn nước tưới tiêu của gia đình tôi. Tôi muốn biết hành vi này có thuộc phạm vi quản lý nhà nước về lĩnh vực quốc phòng không và tôi có thể tố cáo ở đâu để giải quyết vấn đề này?”
Nhiệm vụ quy hoạch đô thị
“Chào luật sư, tôi là chủ cửa hàng tạp hóa ở quận Ngũ Hành Sơn, Đà Nẵng. Gần đây, tôi nghe nói thành phố đang có kế hoạch lập quy hoạch mới cho khu vực này. Tôi không hiểu rõ lắm về 'nhiệm vụ quy hoạch' là gì và nó có ảnh hưởng thế nào đến việc kinh doanh và tài sản của gia đình tôi. Liệu tôi có cần quan tâm đến nó không?”
Nhà ở phục vụ tái định cư
“Chào chuyên gia, gia đình tôi ở quận Bình Thạnh, TP.HCM đang đứng trước việc Nhà nước thu hồi đất để mở rộng đường. Chúng tôi được thông báo sẽ được bố trí nhà ở tái định cư. Tôi không rõ nhà ở tái định cư là gì, có những loại nào và quyền lợi của gia đình tôi khi nhận nhà ở này là gì. Liệu có phải chấp nhận ngay không?”
Đường ngang và quy định pháp luật
“Chào luật sư, gia đình tôi có mảnh đất canh tác ở xã Bình An, huyện Cẩm Giàng, Hải Dương, gần đường sắt Bắc Nam. Hiện tại có một lối đi nhỏ tự phát qua đường sắt để ra đồng, nhưng giờ tôi muốn mở rộng để xe máy cày đi qua cho tiện. Tôi nghe nói có quy định về **đường ngang** gì đó, không biết tôi có được phép tự làm hay phải xin phép ai không? Nếu làm thì cần tuân thủ những gì để đảm bảo an toàn cho cả nhà và người đi tàu?”
Quy hoạch tổng thể quốc gia và ảnh hưởng đến đất đai
“Gia đình tôi có mảnh đất nông nghiệp ở ngoại ô Đà Nẵng, đã canh tác lâu đời. Gần đây tôi nghe nói Nhà nước đang có kế hoạch quy hoạch tổng thể quốc gia gì đó. Tôi lo không biết quy hoạch này có ảnh hưởng gì đến đất đai và việc làm nông của gia đình tôi không, liệu có bị thu hồi hay thay đổi mục đích sử dụng không? Tôi phải tìm hiểu thông tin này ở đâu để chuẩn bị?”
Bảo vệ và phát huy giá trị Di tích lịch sử - văn hóa
“Gia đình tôi có mảnh đất ở ngoại thành Hà Nội, mấy đời nay sinh sống ở đây. Gần đây, khi cải tạo vườn, chúng tôi phát hiện một cấu trúc đá cổ dưới lòng đất, trông rất lạ và có vẻ đã tồn tại từ lâu. Tôi nghe nói có thể đây là di tích lịch sử - văn hóa. Nếu đúng vậy thì gia đình tôi có phải giao đất không? Liệu có được nhà nước hỗ trợ gì để bảo tồn không, vì chúng tôi cũng muốn giữ gìn nhưng không có kinh phí.”
Điều kiện và quyền lợi của cá nhân trực tiếp sản xuất nông nghiệp theo Luật Đất đai
“Tôi là Anh N.V.T, một nông dân ở Huyện Củ Chi, TP.HCM. Gia đình tôi đã canh tác trên mảnh đất được Nhà nước giao từ nhiều năm nay và thu nhập chính của chúng tôi đều đến từ việc trồng trọt trên đất đó. Gần đây, tôi nghe nói có quy định mới về hạn mức đất nông nghiệp cho 'cá nhân trực tiếp sản xuất nông nghiệp'. Tôi không biết mình có thuộc đối tượng này để được hưởng các chính sách về đất đai không? Cụ thể là tôi muốn biết mình có đủ điều kiện để được giao thêm đất nông nghiệp theo hạn mức mới không?”
Kè bảo vệ đê và phạm vi bảo vệ đê điều
“Chào luật sư, tôi là nông dân ở huyện Thanh Trì, Hà Nội. Gia đình tôi có mảnh đất canh tác lúa sát con sông Hồng. Mấy năm trước, nhà nước có xây dựng một đoạn **kè bảo vệ đê** ngay gần ruộng nhà tôi. Bây giờ tôi muốn xây một cái chòi nhỏ để trông coi nông sản thì có được không? Tôi nghe nói có quy định về phạm vi bảo vệ đê điều nhưng không rõ cái kè đó có thuộc phạm vi đó không và tôi được làm gì trên đất của mình?”
Vùng có dịch và ảnh hưởng đến đất nông nghiệp
“Anh N.V.H, một nông dân ở Huyện Củ Chi, TP.HCM, đang lo lắng vì đàn heo của gia đình anh vừa bị tiêu hủy do dịch tả lợn châu Phi. Giờ đây, toàn bộ khu vực trang trại của anh bị chính quyền địa phương công bố là vùng có dịch. Anh không biết liệu mình có được tiếp tục chăn nuôi trên mảnh đất đó không và các hoạt động khác trên đất nông nghiệp của anh có bị ảnh hưởng gì không.”
Khái niệm và phân loại Nhà ở
“Chào luật sư, tôi là chị Hằng ở quận Ngũ Hành Sơn, Đà Nẵng. Tôi có một căn nhà mặt tiền và muốn mở quán cà phê nhỏ ở tầng trệt để kiếm thêm thu nhập, còn gia đình tôi vẫn ở các tầng trên. Tôi nghe nói có khái niệm nhà ở mục đích hỗn hợp, không biết trường hợp của tôi có được coi là nhà ở hay không và có cần xin phép gì đặc biệt không?”
Chứng chỉ quy hoạch
“Chào luật sư, tôi là chủ một tiệm tạp hóa nhỏ ở Quận 10, TP.HCM. Hiện tại, tôi muốn mở rộng thêm một tầng để làm kho chứa hàng và phòng ở cho gia đình. Khi đi hỏi thủ tục xin phép xây dựng, có người nhắc đến 'chứng chỉ quy hoạch'. Tôi không rõ đây là giấy tờ gì và có cần thiết không khi tôi chỉ muốn xây thêm trên đất của mình?”
Nhà ở phục vụ tái định cư
“Gia đình tôi ở Quận 7, TP.HCM, đang làm nông nghiệp nhỏ lẻ. Vừa rồi Nhà nước có thông báo thu hồi đất để làm dự án, và có nói sẽ bố trí nhà ở tái định cư. Tôi nghe nói nhà tái định cư hay bị xa chỗ làm, chất lượng không tốt. Tôi muốn hỏi liệu có quy định nào đảm bảo quyền lợi của gia đình tôi về chất lượng và vị trí nhà tái định cư không?”